افشین صندوقدار در گفتوگو با ایسنا، به مناسبت سالگرد تأسیس جهاددانشگاهی؛ با بیان اینکه هوش مصنوعی امروز یکی از مهمترین عرصههای تداوم جهاد علمی است؛ چراکه آینده اقتصاد، سلامت، آموزش، صنعت، کشاورزی، امنیت و حکمرانی کشورها به میزان برخورداری آنها از زیرساختها و توانمندیهای بومی در این حوزه وابسته خواهد بود، اظهار کرد: مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی با هدف ساماندهی، هدایت و همافزایی ظرفیتهای گسترده جهاد دانشگاهی در حوزه هوش مصنوعی تأسیس شده و تلاش میکند میان پژوهشگاهها، پژوهشکدهها، مراکز علمی، واحدهای استانی، شرکتهای دانشبنیان، صنایع و دستگاههای اجرایی ارتباطی نظاممند ایجاد کند تا پژوهشهای این حوزه به محصولات، خدمات و راهکارهای کاربردی و قابل بهرهبرداری تبدیل شوند.
جهاد دانشگاهی باید در توسعه و حکمرانی هوش مصنوعی نقشآفرین باشد
صندوقدار با تأکید بر اینکه جهاد دانشگاهی نباید صرفاً مصرفکننده فناوریهای نوظهور باشد، اظهار کرد: این نهاد باید در شناخت، توسعه، بومیسازی، تجاریسازی و حکمرانی مسئولانه فناوریهای نوین، بهویژه هوش مصنوعی، نقشآفرینی کند. از اینرو، مرکز مأموریت دارد ظرفیتهای پراکنده را به یک شبکه منسجم ملی تبدیل کرده و پروژههای اولویتدار را بر اساس مسائل واقعی کشور تعریف و راهبری کند.
وی ادامه داد: مأموریت اصلی مرکز، ایجاد نظامی منسجم برای شناسایی ظرفیتها، احصای مسائل اولویتدار، تعریف و راهبری پروژههای کاربردی، توسعه زیرساختهای مورد نیاز و تسهیل مسیر تبدیل دانش به محصول و خدمت است.
به گفته رئیس مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی، شناسایی متخصصان و توانمندیهای موجود در واحدهای جهاد دانشگاهی، ایجاد بانک جامع ظرفیتهای هوش مصنوعی، حمایت از پژوهشهای میانرشتهای، توسعه سرمایه انسانی، تعامل با صنایع و دستگاههای اجرایی و ترویج استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی، از مهمترین مأموریتهای این مرکز به شمار میرود.
طراحی ساختار راهبری در سه سطح
وی درباره ساختار این مرکز توضیح داد: ساختار راهبری در سه سطح سیاستگذاری، علمی و اجرایی طراحی شده است. در سطح نخست، شورای راهبری مسئول تعیین سیاستهای کلان، تصویب برنامهها و اولویتها و نظارت عالی بر فعالیتهای مرکز است.
صندوقدار افزود: در سطح دوم، شورای علمی وظیفه ارزیابی و اولویتبندی طرحهای پژوهشی و فناورانه، تدوین چارچوبهای علمی، شناسایی فناوریهای نوظهور و کمک به تشکیل تیمهای میانرشتهای را بر عهده دارد و در سطح اجرایی نیز هستهها و کارگروههای تخصصی، شبکه نمایندگان واحدهای جهاد دانشگاهی، سراهای هوش مصنوعی و تیمهای مشترک با بخش خصوصی، دانشگاهها و دستگاههای اجرایی فعالیت میکنند.
راهاندازی سرای هوش مصنوعی لرستان؛ الگویی برای شبکه ملی
رئیس مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی با اشاره به توسعه شبکه استانی هوش مصنوعی گفت: یکی از اقدامات مهم مرکز، راهاندازی سرای هوش مصنوعی استان لرستان با محوریت جهاد دانشگاهی این استان بوده است.
وی ادامه داد: در نخستین گام، بیش از ۴۰ نفر از نخبگان و متخصصان حوزه هوش مصنوعی در قالب تیمهای تخصصی این سرا جذب و سازماندهی شدهاند. این تیمها در تعامل مستمر با مرکز، مسائل، موانع و چالشهای اولویتدار استان را شناسایی کرده و برای طراحی و ارائه راهکارهای عملیاتی مبتنی بر ابزارها، مدلها و الگوریتمهای هوش مصنوعی تلاش میکنند.
صندوقدار خاطرنشان کرد: تجربه سرای هوش مصنوعی لرستان، الگویی برای بهرهگیری هدفمند از ظرفیت نخبگان هر استان در حل مسائل بومی و منطقهای است و بر همین اساس، برنامهریزی برای راهاندازی سراهای هوش مصنوعی در سایر استانها نیز در دستور کار قرار دارد تا شبکهای ملی از ظرفیتهای علمی، تخصصی و فناورانه شکل گیرد.
وی افزود: هر سرا میتواند متناسب با مزیتها و مسائل خاص هر استان، از کشاورزی، صنعت و معدن گرفته تا سلامت، محیطزیست، مدیریت شهری و حکمرانی، مأموریتهای تخصصی خود را تعریف و اجرا کند.
تشکیل شبکهای ملی برای حل مسائل کشور
رئیس مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی در ادامه اظهار کرد: رویکرد مرکز، ایجاد یک ساختار متمرکز و دیوانسالار نیست، بلکه تلاش میکنیم نقش راهبر یک شبکه ملی را ایفا کنیم؛ شبکهای که ظرفیتهای علمی و فناورانه سراسر کشور را شناسایی، سازماندهی و برای اجرای پروژههای کاربردی و حل مسائل واقعی کشور بسیج کند.
وی در ادامه با اشاره به ظرفیتهای جهاد دانشگاهی گفت: جهاد دانشگاهی طی بیش از چهار دهه فعالیت، توانمندیهای ارزشمندی در حوزههای پزشکی و سلامت، مهندسی، علوم انسانی، کشاورزی، صنعت، معدن، محیطزیست، آموزش و فناوریهای نوین ایجاد کرده است و مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی نیز با وجود سابقه نسبتاً کوتاه خود، تلاش کرده این ظرفیتهای گسترده را شبکهسازی کرده و در قالب برنامههایی مسئلهمحور، در مسیر پاسخگویی به نیازهای واقعی کشور به کار گیرد.
رئیس مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی، گفت: یکی از مهمترین دستاوردهای این مرکز، راهاندازی سرای هوش مصنوعی استان لرستان با محوریت جهاد دانشگاهی این استان است. در نخستین گام، بیش از ۴۰ نفر از نخبگان، پژوهشگران و متخصصان حوزه هوش مصنوعی شناسایی و در قالب تیمهای تخصصی این سرا جذب و سازماندهی شدهاند.
وی افزود: این تیمها در تعامل مستمر با مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی، مأموریت دارند مسائل و چالشهای اولویتدار استان را شناسایی کرده و برای رفع آنها، راهکارهایی مبتنی بر علم داده، یادگیری ماشین و الگوریتمهای هوش مصنوعی طراحی و ارائه کنند.
سرای هوش مصنوعی لرستان؛ الگویی برای توسعه شبکه استانی
صندوقدار ادامه داد: اهمیت این اقدام در آن است که بهجای اجرای پروژههای پراکنده و بدون ارتباط با نیازهای واقعی، سازوکاری منسجم برای اتصال نخبگان بومی، ظرفیتهای دانشگاهی و مسائل دستگاههای اجرایی استان شکل گرفته است.
وی خاطرنشان کرد: تجربه سرای هوش مصنوعی لرستان میتواند الگویی برای راهاندازی سراهای مشابه در سایر استانها باشد؛ سراهایی که متناسب با مزیتها و مسائل اختصاصی هر منطقه، پروژههای هوش مصنوعی را تعریف و اجرا خواهند کرد.
طراحی سامانه «اتاق فرمان هوشمند استان»
رئیس مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی با اشاره به دیگر طرحهای این مرکز اظهار کرد: یکی از پروژههای شاخص، طراحی و توسعه سامانه اتاق فرمان هوشمند استان است که با هدف استقرار حکمرانی دادهمحور، تجمیع و یکپارچهسازی دادههای دستگاههای اجرایی، ارائه داشبوردهای مدیریتی برخط، پایش شاخصهای کلیدی توسعه، رصد پروژهها و مصوبات، تحلیل روندها، شناسایی نقاط بحرانی و تولید هشدارها و گزارشهای تصمیمیار طراحی شده است.
وی افزود: این سامانه میتواند تصویری جامع، دقیق و بهروز از وضعیت استان در اختیار مدیران قرار دهد و زمینه اتخاذ تصمیمهای سریعتر، دقیقتر و مبتنی بر شواهد را فراهم کند.
تمرکز بر پروژههای کاربردی در سلامت، صنعت، آموزش و حکمرانی
صندوقدار با اشاره به دیگر فعالیتهای مرکز گفت: تدوین اسناد و چارچوبهای راهبردی، طراحی مدل حکمرانی و همکاری فناورانه، ایجاد بانک اطلاعاتی متخصصان و مدرسان هوش مصنوعی، شناسایی ظرفیتهای واحدهای جهاد دانشگاهی و شکلدهی سبد پروژههای تخصصی، از دیگر برنامههای مرکز به شمار میرود.
وی ادامه داد: در حوزه سلامت، موضوعاتی همچون تحلیل دادههای پزشکی، پردازش تصاویر پزشکی، پشتیبانی هوشمند از فرایندهای تشخیص و مدیریت خدمات سلامت در دستور کار قرار دارد. همچنین در صنعت و معدن، نگهداری پیشبینانه تجهیزات، کنترل کیفیت، بهینهسازی مصرف انرژی و تحلیل دادههای تولید، در حوزه آموزش، یادگیری شخصیسازیشده، تولید محتوای هوشمند و ارزیابی آموزشی و در حوزه حکمرانی نیز توسعه سامانههای تصمیمیار و پایش هوشمند شاخصهای مدیریتی مورد توجه قرار گرفته است.
وی افزود: بخشی از این برنامهها به مرحله طراحی و ایجاد زیرساخت رسیده و بخشی دیگر نیز در حال توسعه، تشکیل تیمهای تخصصی، انعقاد همکاری و اجرای آزمایشی است.
ملاک موفقیت، اثرگذاری واقعی در حل مسائل کشور است
رئیس مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی تأکید کرد: معیار ارزیابی دستاوردهای مرکز، صرفاً تعداد طرحها یا عناوین پروژهها نیست، بلکه میزان اثرگذاری واقعی آنها در حل مسائل کشور، ارتقای بهرهوری، بهبود کیفیت تصمیمگیری و ایجاد ارزش اقتصادی و اجتماعی است.
بومیسازی هوش مصنوعی به معنای استقلال فناورانه است
صندوقدار با بیان اینکه بومیسازی هوش مصنوعی به معنای فاصله گرفتن از دانش و دستاوردهای جهانی نیست، اظهار کرد: مقصود از بومیسازی، برخورداری از توان فهم، توسعه، انطباق، بهرهبرداری، نگهداری و ارتقای مستقل فناوری متناسب با زبان، فرهنگ، قوانین، دادهها و نیازهای کشور است.
وی ادامه داد: جهاد دانشگاهی در این مسیر از سه مزیت مهم شامل شبکه گسترده علمی و پژوهشی، تجربه تبدیل پژوهش به فناوری و حضور در حوزههای متنوع تخصصی برخوردار است و مرکز تلاش میکند این ظرفیتها را برای توسعه راهکارهای بومی، ایجاد مجموعهدادههای معتبر، حمایت از مدلهای متناسب با زبان فارسی، تربیت نیروی انسانی متخصص و تکمیل زنجیره پژوهش تا تجاریسازی به کار گیرد.
حفظ منافع ملی در همکاری با بخش خصوصی
رئیس مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی درباره همکاری با شرکتهای خصوصی و دانشبنیان گفت: در همه همکاریها بر حفظ منافع و داراییهای ملی تأکید داریم و انتقال دانش فنی، تحویل کامل کدهای منبع، مدلها، مستندات و سایر داراییهای فنی، رعایت محرمانگی اطلاعات و جلوگیری از وابستگی انحصاری به تأمینکنندگان، از اصول اساسی همکاریهای مرکز است.
وی افزود: مزیت رقابتی ایران زمانی شکل میگیرد که هوش مصنوعی در حوزههایی به کار گرفته شود که کشور در آنها از داده، دانش تخصصی، بازار و تجربه انباشته برخوردار است؛ حوزههایی مانند پزشکی و سلامت، انرژی، معدن، کشاورزی اقلیممحور، زبان فارسی، مدیریت بحران و حکمرانی سرزمینی. جهاد دانشگاهی نیز میتواند حلقه اتصال این ظرفیتهای تخصصی با توانمندیهای هوش مصنوعی باشد.
توسعه زیرساختهای پردازشی، نخستین چالش پیشرو
صندوقدار در ادامه با اشاره به مهمترین چالش توسعه هوش مصنوعی در کشور اظهار کرد: نخستین چالش، محدودیت دسترسی پایدار و اقتصادی به زیرساختهای پردازشی پرقدرت است. توسعه مدلهای پیشرفته به پردازندههای گرافیکی، مراکز داده، فضای ذخیرهسازی، شبکه ارتباطی امن و خدمات ابری نیاز دارد و این زیرساختها باید در قالب یک برنامه ملی و اشتراکی توسعه یابند.
رئیس مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی، گفت: دومین چالش اساسی توسعه هوش مصنوعی در کشور، مسئله داده است. دادههای کشور عمدتاً پراکنده، جزیرهای، ناهمگون و در بسیاری موارد فاقد استانداردهای لازم هستند.
وی افزود: علاوه بر کیفیت دادهها، موضوعاتی همچون مالکیت، محرمانگی، امنیت، نحوه دسترسی و مسئولیت حقوقی استفاده از داده نیز باید بهصورت شفاف تعیین شود؛ زیرا هوش مصنوعی بدون استقرار نظام حکمرانی داده، امکان توسعه پایدار نخواهد داشت.
لزوم رفع چالشهای زیرساختی، حقوقی و نیروی انسانی
صندوقدار ادامه داد: از دیگر چالشهای این حوزه میتوان به مهاجرت یا پراکندگی نیروهای متخصص، فاصله میان دانشگاه و صنعت، کمبود سازوکارهای پایدار تأمین مالی، دشواری تجاریسازی محصولات، تعدد نهادهای تصمیمگیر و نبود چارچوب جامع اخلاقی و حقوقی اشاره کرد.
وی اظهار کرد: مرکز برای مواجهه با این مسائل، ایجاد بانک ظرفیتهای تخصصی، تشکیل تیمهای میانرشتهای، طراحی الگوی استفاده مشترک از زیرساختهای پردازشی، تدوین چارچوبهای مالکیت فکری و محرمانگی، توسعه همکاری با شرکتهای دانشبنیان و تعریف پروژهها بر اساس نیازهای واقعی دستگاههای اجرایی را در دستور کار قرار داده است.
رئیس مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی افزود: تدوین اصول هوش مصنوعی مسئولانه، توجه به حریم خصوصی، شفافیت الگوریتمی، امنیت سایبری و حفظ نظارت انسانی بر سامانههای هوشمند نیز از محورهای مورد تأکید این مرکز است.
شبکهسازی، محور اصلی فعالیت مرکز
وی با تأکید بر ماهیت میانرشتهای هوش مصنوعی گفت: هیچ سازمانی بهتنهایی نمیتواند تمام زنجیره این فناوری را پوشش دهد؛ ازاینرو، الگوی فعالیت مرکز بر شبکهسازی و ایجاد همکاریهای چندجانبه استوار شده است.
صندوقدار ادامه داد: در داخل جهاد دانشگاهی، تعامل با واحدهای استانی، پژوهشگاهها، پژوهشکدهها، مراکز رشد، سازمانهای تخصصی و مجموعههای آموزشی و فرهنگی در دستور کار قرار دارد.
وی افزود: در خارج از جهاد دانشگاهی نیز همکاریهایی با دانشگاهها، دستگاههای اجرایی، استانداریها، صنایع، شرکتهای خصوصی و مجموعههای دانشبنیان برای تعریف و اجرای پروژههای مشترک شکل گرفته است. طراحی سامانه اتاق فرمان هوشمند استان، تدوین سبد مسائل هوش مصنوعی در بخشهای مختلف و طراحی الگوهای مشارکت با شرکتهای فناور، از جمله نمونههای این همکاریهاست.
نمایشگاه همکاریهای علمی، فرصتی برای توسعه تعاملات
رئیس مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی با اشاره به حضور این نهاد در نمایشگاه بینالمللی همکاریهای علمی و هوش مصنوعی همزمان با اجلاس کشورهای اسلامی گفت: این رویداد فرصت مناسبی برای معرفی ظرفیتهای علمی و فناورانه جهاد دانشگاهی و توسعه ارتباطات ملی و بینالمللی فراهم کرد.
وی خاطرنشان کرد: مهمترین دستاورد این همکاریها، شکلگیری زبان مشترک میان پژوهشگران، مدیران اجرایی و شرکتهای فناور است. مرکز تلاش میکند مسائل دستگاههای اجرایی را به پروژههای علمی و فناورانه قابل اجرا تبدیل کند و در مقابل، دستاوردهای پژوهشگران را به محصولات و خدمات متناسب با نیاز بازار و جامعه برساند.
توسعه آموزش و مهارتآموزی در حوزه هوش مصنوعی
صندوقدار با بیان اینکه آموزش در حوزه هوش مصنوعی صرفاً به آشنایی با چند ابزار محدود نمیشود، اظهار کرد: کشور به طیف گستردهای از دانشها و مهارتها نیاز دارد؛ از ارتقای سواد عمومی هوش مصنوعی برای مدیران، معلمان و کارشناسان گرفته تا تربیت متخصصان در حوزههایی مانند یادگیری ماشین، علم داده، پردازش زبان طبیعی، بینایی ماشین، هوش مصنوعی مولد و اخلاق و حکمرانی هوش مصنوعی.
وی افزود: در همین راستا، مرکز برگزاری مجموعه نشستهای تخصصی هوش مصنوعی را با حضور استادان، پژوهشگران، متخصصان و فعالان این حوزه آغاز کرده است.
رئیس مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی ادامه داد: هدف از برگزاری این نشستها، آشنایی جامعه علمی و اجرایی با تازهترین تحولات هوش مصنوعی، بررسی فرصتها و چالشهای این فناوری در رشتههای مختلف، انتقال تجربههای تخصصی و فراهم کردن زمینه گفتوگو و همکاری میان پژوهشگران، مدیران و فعالان فناور است.
وی گفت: این نشستها تاکنون در موضوعات مختلف برگزار شدهاند و برنامهریزی شده است که بهصورت منظم و حداقل ماهی یکبار ادامه یابند.
ترویج ادبیات علمی هوش مصنوعی به زبان فارسی
صندوقدار با اشاره به دیگر برنامههای فرهنگی و علمی مرکز اظهار کرد: برگزاری نشستهای معرفی کتابهای منتشرشده در حوزه هوش مصنوعی و رشتههای مرتبط، از دیگر برنامههای مرکز است که با حضور نویسندگان آثار برگزار میشود.
وی افزود: این نشستها علاوه بر معرفی منابع علمی، زمینه گفتوگوی مستقیم میان نویسندگان، پژوهشگران، دانشجویان و علاقهمندان را فراهم میکند و میتواند در ترویج فرهنگ مطالعه تخصصی، معرفی منابع معتبر، توسعه ادبیات علمی هوش مصنوعی به زبان فارسی و تقویت نگاه میانرشتهای به این فناوری مؤثر باشد.
حمایت از پژوهشهای مسئلهمحور و پیوند دانشگاه با صنعت
رئیس مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی گفت: طراحی دورههای تخصصی و مهارتی برای دانشجویان، اعضای هیئت علمی، مدیران، کارشناسان دستگاههای اجرایی، معلمان و فعالان صنایع در دستور کار مرکز قرار دارد.
وی افزود: تشکیل هستههای دانشجویی و پژوهشی، حمایت از پایاننامههای مسئلهمحور، برگزاری رویدادهای حل مسئله و ایجاد ارتباط میان پژوهشگران جوان با صنایع، دستگاههای اجرایی و شرکتهای دانشبنیان، از دیگر برنامههایی است که مرکز برای توسعه زیستبوم هوش مصنوعی کشور دنبال میکند.
رئیس مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی، گفت: یکی از اهداف اصلی مرکز، ایجاد مسیری است که دانشجو از مرحله آموزش وارد پروژههای واقعی شود، در کنار تیمهای میانرشتهای تجربه کسب کند و در نهایت به تولید محصول، راهاندازی شرکت فناور یا اشتغال تخصصی دست یابد. نسل آینده باید علاوه بر توانمندیهای فنی، با ابعاد اجتماعی، فرهنگی، حقوقی و اخلاقی هوش مصنوعی نیز آشنا باشد.
جوانان باید از کاربر هوش مصنوعی به توسعهدهنده آن تبدیل شوند
صندوقدار اظهار کرد: پیام آموزشی مرکز این است که جوانان نباید صرفاً کاربر ابزارهای هوش مصنوعی باقی بمانند، بلکه باید به پژوهشگر، طراح، توسعهدهنده، ارزیاب و حکمران این فناوری تبدیل شوند.
وی ادامه داد: تحقق این هدف مستلزم آموزش مستمر، مطالعه منابع معتبر، حضور در گفتوگوهای علمی و مشارکت عملی در حل مسائل واقعی کشور است.
فاصله میان ظرفیت علمی و تولید محصول باید کاهش یابد
رئیس مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی با اشاره به ظرفیتهای کشور در این حوزه گفت: ایران از نظر سرمایه انسانی، توان علمی، تعداد پژوهشگران جوان و تولید دانش دانشگاهی، ظرفیت قابلتوجهی در حوزه هوش مصنوعی دارد، اما میان توان علمی موجود و سهم کشور از محصولات، سکوهای فناورانه و ارزش اقتصادی هوش مصنوعی فاصله وجود دارد.
وی افزود: مسئله اصلی کشور کمبود استعداد نیست، بلکه پراکندگی ظرفیتها، محدودیت زیرساخت، ضعف دسترسی به دادههای استاندارد و دشواری تبدیل پژوهش به محصول و بازار است.
صندوقدار تأکید کرد: برای ارتقای جایگاه کشور باید از رقابت صرف بر سر تعداد مقالات عبور کرده و به سمت ایجاد زیرساخت، مجموعهداده، مدلهای بومی، محصولات قابل اتکا و حل مسائل ملی حرکت کنیم. تولید علم همچنان ضروری است، اما این علم باید به قابلیت فناورانه، قدرت تصمیمگیری و ارزش اقتصادی و اجتماعی تبدیل شود.
جهاد دانشگاهی میتواند حلقه اتصال علم، صنعت و حکمرانی باشد
وی با اشاره به ظرفیتهای جهاد دانشگاهی اظهار کرد: جهاد دانشگاهی به دلیل ماهیت دانشگاهی، فناورانه و مسئلهمحور خود میتواند حلقه واسط میان علم، صنعت و حکمرانی باشد؛ چراکه هم زبان دانشگاه را میشناسد و هم تجربه حضور در میدان اجرا را دارد.
صندوقدار ادامه داد: اگر ظرفیتهای جهاد دانشگاهی در قالب یک شبکه ملی هوش مصنوعی سازماندهی شده و از زیرساخت و منابع پایدار برخوردار شود، این نهاد میتواند سهم مؤثری در کاهش فاصله میان علم و فناوری و دستیابی کشور به مرجعیت منطقهای ایفا کند.
تبدیل شدن به مرجع راهبری پژوهشهای کاربردی، چشمانداز مرکز است
رئیس مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی گفت: چشمانداز مرکز، تبدیل شدن به یکی از نهادهای مرجع در راهبری پژوهشهای کاربردی، توسعه راهکارهای بومی و ایجاد شبکه ملی ظرفیتهای هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی است.
وی افزود: هدف ما این است که مرکز علاوه بر تولید دانش، در تعریف و اجرای پروژههای ملی و توسعه محصولات قابل بهرهبرداری نیز نقش مؤثری ایفا کند.
اولویتهای آینده مرکز در حوزههای مختلف
صندوقدار با تشریح برنامههای آینده مرکز اظهار کرد: در حوزه حکمرانی، توسعه سامانههای تصمیمیار و اتاقهای فرمان هوشمند برای مدیریت استانها، شهرها و دستگاههای اجرایی از اولویتهای اصلی است.
وی ادامه داد: در حوزه سلامت نیز تحلیل دادههای پزشکی، پشتیبانی از تشخیص و درمان، پردازش تصاویر پزشکی و مدیریت هوشمند خدمات سلامت دنبال میشود.
رئیس مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی افزود: در صنعت و معدن، نگهداری پیشبینانه تجهیزات، کنترل کیفیت، کاهش مصرف انرژی، افزایش بهرهوری و ارتقای ایمنی، از محورهای اصلی فعالیت خواهد بود.
وی گفت: در بخش کشاورزی نیز مدیریت هوشمند آب، پایش محصولات، تشخیص آفات، پیشبینی عملکرد و توسعه کشاورزی دقیق و در حوزه آموزش، یادگیری شخصیسازیشده، ارزیابی هوشمند، تولید محتوای بومی و توانمندسازی معلمان و استادان در اولویت قرار دارد.
صندوقدار خاطرنشان کرد: توسعه فناوریهای زبان فارسی، امنیت داده، امنیت سایبری و افزایش تابآوری زیرساختهای حیاتی نیز جایگاه ویژهای در برنامههای آینده مرکز دارند.
وی افزود: در کنار این حوزهها، توسعه زیرساختهای پردازشی، استقرار حکمرانی داده، تربیت سرمایه انسانی و تدوین چارچوب هوش مصنوعی مسئولانه، پایههای مشترک تمامی برنامههای مرکز خواهند بود.
توصیه به پژوهشگران و مدیران برای توسعه هوش مصنوعی
رئیس مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی خطاب به دانشجویان و پژوهشگران جوان گفت: آینده هوش مصنوعی را صرفاً در استفاده از ابزارهای آماده جستوجو نکنید، بلکه بنیانهای علمی خود را در ریاضیات، آمار، برنامهنویسی، علم داده و شناخت حوزههای تخصصی تقویت کرده و در کنار آن نسبت به مسئولیتهای اخلاقی و اجتماعی این فناوری حساس باشید.
وی تأکید کرد: مسائل واقعی کشور، بزرگترین آزمایشگاه و مهمترین فرصت برای نوآوری نسل جوان است.
صندوقدار افزود: از پژوهشگران انتظار میرود همکاریهای میانرشتهای را گسترش دهند و مسیر پژوهش را تا مرحله حل مسئله، تولید محصول و اثرگذاری اجتماعی ادامه دهند.
وی همچنین از مدیران فناوری و دستگاههای اجرایی خواست داده را سرمایهای ملی بدانند، از تصمیمگیریهای جزیرهای پرهیز کنند و زمینه حضور پژوهشگران و شرکتهای فناور داخلی را در اجرای پروژههای واقعی فراهم سازند.
هوش مصنوعی ضرورتی راهبردی برای آینده کشور است
رئیس مرکز راهبری پژوهش و پیشرفت هوش مصنوعی جهاد دانشگاهی اظهار کرد: هوش مصنوعی برای کشور ما یک انتخاب تجملی یا صرفاً فناورانه نیست، بلکه ضرورتی راهبردی برای افزایش بهرهوری، ارتقای کیفیت حکمرانی، توسعه اقتصاد دانشبنیان و حفظ استقلال علمی و فناورانه کشور به شمار میرود.
وی افزود: مدیران، سیاستگذاران، دانشگاهها و نهادهای علمی و اجرایی باید توسعه و بهکارگیری هوش مصنوعی را بهعنوان یکی از اولویتهای اساسی کشور مورد توجه قرار دهند و با تأمین زیرساختهای پردازشی، حمایت از پژوهشهای کاربردی، سرمایهگذاری در تربیت نیروی انسانی و فراهم کردن دسترسی هدفمند و ایمن به دادهها، زمینه پیشرفت این فناوری را فراهم کنند.
صندوقدار در پایان گفت: جهاد دانشگاهی نیز با تکیه بر همان روحیهای که در ۱۶ مرداد ۱۳۵۹ شکل گرفت، میتواند بار دیگر با اتکا به ایمان، دانش، خودباوری، توجه به ظرفیتهای تحولآفرین هوش مصنوعی و کار جهادی، در خط مقدم این تحول ملی قرار گیرد.
انتهای پیام
