جمعه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ | ۲۱:۱۲
جهاددانشگاهی باید تجربه حل مسئله خود را به نسل جدید و زیست‌بوم نوآوری باز متصل کند

روایت پیشرفت؛ ۴۶ سال با جهاددانشگاهی

جهاددانشگاهی باید تجربه حل مسئله خود را به نسل جدید و زیست‌بوم نوآوری باز متصل کند

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا با تأکید بر اینکه آینده اقتصاد دانش‌بنیان در گرو پیوند ظرفیت‌های علمی با سرمایه انسانی جوان است، گفت: جهاددانشگاهی زمانی می‌تواند دامنه مأموریت تاریخی خود را گسترش دهد که تجربه و توان حل مسئله خود را به میدان مشارکت نسل جدید و زیست‌بوم نوآوری باز متصل کند.

مهدی کاظمی خالدی، معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد سازمان تجاری‌سازی فناوری و اشتغال دانش‌بنیان جهاددانشگاهی (ستفا) در گفت‌وگو با ایسنا، به مناسبت سالروز تأسیس جهاددانشگاهی، با تشریح نقش این نهاد در تبدیل علم به فناوری و ثروت ملی، اظهار کرد: جهاددانشگاهی از آغاز با این نگاه شکل گرفت که دانشگاه نباید صرفاً محل تولید و انتقال دانش باشد، بلکه باید علم، تخصص و نیروی انسانی دانشگاهی را در خدمت حل مسائل واقعی کشور قرار دهد. تجربه بیش از چهار دهه فعالیت این نهاد نیز نشان می‌دهد که مسئله‌محوری، ورود به نیازهای راهبردی و تبدیل توان علمی به راه‌حل عملی، بخشی از هویت جهاددانشگاهی بوده است.

وی افزود: تبدیل علم به ثروت ملی را نباید صرفاً به فروش یک محصول یا کسب درآمد محدود کرد. توسعه توان فناورانه کشور، پاسخ‌گویی به نیازهای ملی، تربیت نیروی متخصص و مسئله‌محور، شکل‌گیری کسب‌وکارهای پایدار، ایجاد اشتغال باکیفیت برای جوانان و کاهش وابستگی‌های آسیب‌زا، همگی از مصادیق خلق ارزش و ثروت ملی هستند.

ستفا به دنبال ایجاد شبکه ملی امیدآفرینی فناورانه است

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا با تشریح مأموریت‌های این سازمان گفت: ستفا در امتداد مأموریت تاریخی جهاد دانشگاهی، دو نقش مکمل را دنبال می‌کند. نخست، شکل‌دهی به یک شبکه ملی امیدآفرینی فناورانه است؛ شبکه‌ای که به دانشجویان، فارغ‌التحصیلان و جوانان خلاق فرصت دهد با مسائل واقعی آشنا شوند، ایده‌های خود را بیازمایند، تیم تشکیل دهند، محصول بسازند و مسیر ورود به بازار را تجربه کنند.

وی ادامه داد: امیدآفرینی برای ما صرفاً ارائه یک پیام مثبت نیست، بلکه زمانی محقق می‌شود که جوان فرصت واقعی برای تجربه کردن، ساختن و اثرگذاری داشته باشد.

اتصال ظرفیت‌های جهاددانشگاهی به زیست‌بوم نوآوری باز

کاظمی خالدی با اشاره به دومین مأموریت ستفا اظهار کرد: نقش دیگر این سازمان، گسترش دامنه اثرگذاری شایستگی‌ها، فناوری‌ها و تجربه انباشته جهاددانشگاهی از طریق اتصال آن‌ها به زیست‌بوم نوآوری باز است. جهاددانشگاهی یکی از نهادهای باسابقه کشور در حل مسائل علمی، فناورانه، فرهنگی و اجتماعی است و ستفا به دنبال ایجاد این ظرفیت از نقطه صفر نیست، بلکه تلاش می‌کند آن را با جوانان کارآفرین، شرکت‌های فناور، سرمایه‌گذاران، صنایع و سایر ظرفیت‌های مکمل پیوند دهد.

وی افزود: این رویکرد زمینه‌ای را فراهم می‌کند تا راه‌حل‌های جهاددانشگاهی در مقیاسی گسترده‌تر و در قالب محصولات، خدمات و کسب‌وکارهای پایدار در اختیار جامعه و صنعت قرار گیرد.

کاظمی خالدی تأکید کرد: در این نگاه، کسب‌وکار و درآمد پایدار در تعارض با مأموریت حل مسئله نیست، بلکه سازوکاری برای استمرار و گسترش آن به شمار می‌رود. ستفا باید طراح و راهبر شبکه‌ای باشد که تجربه مسئله‌محور جهاددانشگاهی را با ظرفیت نوآوری باز، سرمایه انسانی جوان، سرمایه و بازار پیوند دهد و آثار و برکات ورود جهاد به نیازهای کشور را گسترش بخشد.

جهاددانشگاهی از پیشگامان ایجاد مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری است

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا با اشاره به دستاوردهای این سازمان در توسعه زیست‌بوم فناوری کشور اظهار کرد: برای ارزیابی این دستاوردها باید مسیر تاریخی زیست‌بوم فناوری جهاددانشگاهی را در نظر گرفت. در سال‌هایی که ادبیات مراکز رشد، پارک‌های علم و فناوری، شتاب‌دهی و حمایت سازمان‌یافته از کسب‌وکارهای فناور هنوز در کشور فراگیر نبود، جهاددانشگاهی در ایجاد و توسعه این ساختارها نقش پیشرو داشت.

وی افزود: شکل‌گیری مرکز رشد رویش به‌عنوان یکی از نخستین مراکز رشد کشور و توسعه مراکز رشد در واحدهای مختلف جهاددانشگاهی، بخشی از این ظرفیت‌سازی تاریخی است.

پارک‌های فناوری کرمانشاه و البرز از دستاوردهای مهم جهاددانشگاهی هستند

کاظمی خالدی ادامه داد: راه‌اندازی پارک علم و فناوری استان کرمانشاه به‌عنوان یکی از نخستین پارک‌های علم و فناوری کشور، گام مهم دیگری در این مسیر بود. این پارک با ایجاد بستری برای استقرار و رشد واحدهای فناور و برقراری ارتباط میان دانشگاه، صنعت و ظرفیت‌های منطقه‌ای، نقش مهمی در توسعه زیست‌بوم فناوری غرب کشور ایفا کرده است.

وی افزود: در ادامه نیز پارک علم و فناوری استان البرز شکل گرفت و امروز می‌توان آن را یکی از موفق‌ترین پارک‌های علم و فناوری کشور و از مؤثرترین زیست‌بوم‌های اقتصاد دانش‌بنیان در استان‌های خارج از پایتخت دانست. حضور شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان، ارتباط مؤثر با صنایع و دستگاه‌های اجرایی، برخورداری از ظرفیت‌های زیرساختی و تخصصی و تجربه حمایت از شرکت‌ها در مراحل مختلف رشد، جایگاه ویژه‌ای برای این پارک در شبکه جهاددانشگاهی ایجاد کرده است.

پارک علوم و فناوری‌های نرم، اقتصاد خلاق را به زیست‌بوم نوآوری پیوند داد

وی با اشاره به یکی دیگر از اقدامات شاخص جهاددانشگاهی گفت: ایجاد پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی، زمینه پیوند حوزه‌هایی مانند فرهنگ، هنر، گردشگری، رسانه، صنایع‌دستی، تولید محتوا و سایر صنایع خلاق را با مفاهیمی همچون فناوری، تجاری‌سازی، کارآفرینی و توسعه بازار فراهم کرد.

کاظمی خالدی خاطرنشان کرد: این پارک در ترویج مفهوم اقتصاد خلاق و ایجاد جایگاهی رسمی برای کسب‌وکارهای فرهنگی و خلاق در زیست‌بوم نوآوری کشور، نقش مؤثری ایفا کرده است.

گسترش مراکز نوآوری، فرصت‌های فناورانه را به سراسر کشور رساند

کاظمی خالدی با اشاره به توسعه مراکز نوآوری در نقاط مختلف کشور اظهار کرد: در دوره‌هایی، با مشارکت دستگاه‌هایی مانند وزارت ورزش و جوانان، مراکز نوآوری و شتاب‌دهی در استان‌ها، شهرستان‌های کوچک‌تر و مناطقی که کمتر با مفاهیم نوآوری و کارآفرینی فناورانه آشنا بودند، توسعه یافتند.

وی افزود: این اقدامات موجب شد دسترسی جوانان به فرصت‌های نوآوری، ایده‌پردازی، تیم‌سازی و ایجاد کسب‌وکار به چند شهر بزرگ محدود نماند و ظرفیت‌های بومی و منطقه‌ای نیز فرصت بیشتری برای ظهور و رشد پیدا کنند.

هم‌افزایی شرکت‌های فناور با ظرفیت‌های تخصصی جهاددانشگاهی

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا ادامه داد: بخش مهم دیگری از این تجربه، شکل‌گیری شرکت‌ها و واحدهای فناور در مجاورت توانمندی‌های تخصصی و پژوهشی جهاددانشگاهی بوده است. در این الگو، شرکت‌ها تنها فضای استقرار دریافت نمی‌کنند، بلکه از دانش فنی، زیرساخت، اعتبار تخصصی، شناخت نیازهای واقعی، ارتباط با دستگاه‌های اجرایی، صنعت و بازار جهاددانشگاهی نیز بهره‌مند می‌شوند.

وی خاطرنشان کرد: در مقابل، چابکی و خلاقیت شرکت‌های فناور نیز می‌تواند کاربردهای تازه‌ای برای فناوری‌های موجود ایجاد کند، محصولات و خدمات مکمل را توسعه دهد، حلقه‌های زنجیره ارزش را تکمیل کند و سرعت ورود راه‌حل‌ها به بازار را افزایش دهد.

فعالیت ۸۶۰ واحد فناور در شبکه نوآوری جهاددانشگاهی

کاظمی خالدی با تشریح ظرفیت‌های فعلی این شبکه گفت: امروز حاصل این مسیر، شکل‌گیری شبکه‌ای متشکل از سه پارک علم و فناوری، شامل دو پارک استانی و یک پارک موضوعی ملی، ۲۴ مرکز رشد، ۳۰ مرکز نوآوری و شتاب‌دهی و مجموعه‌ای از سایر ساختارهای وابسته است.

وی افزود: در این شبکه حدود ۸۶۰ واحد فناور فعالیت دارند و تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان و خلاق آن به بیش از ۲۴۰ شرکت می‌رسد. این واحدها بیش از ۸۷۰۰ شغل مستقیم ایجاد کرده‌اند و مجموع فروش داخلی و صادرات آن‌ها نیز نشان‌دهنده شکل‌گیری یک ظرفیت اقتصادی قابل‌توجه در شبکه فناوری و نوآوری جهاددانشگاهی است.

راهبری یک شبکه ملی، رویکرد جدید ستفا

وی با اشاره به رویکردهای جدید این سازمان اظهار کرد: در سال‌های اخیر، این تجربه وارد مرحله تازه‌ای شده است؛ به این معنا که از مدیریت مجموعه‌ای از مراکز به سمت راهبری یک شبکه ملی، تخصصی و به‌هم‌پیوسته حرکت کرده‌ایم.

کاظمی خالدی افزود: طراحی نظام سطح‌بندی و رتبه‌بندی مراکز، تکمیل سامانه جامع راهبری، توسعه شبکه منتورینگ، راهبری شبکه کارگزاران مالکیت فکری، مشارکت در ارزیابی مراکز نوآوری، توسعه زیرساخت‌های نمونه‌سازی و تقویت ارتباط مستقیم با واحدهای فناور، بخشی از این تحول به شمار می‌رود.

توسعه ورودی‌های زیست‌بوم نوآوری در اولویت ستفا

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا با تأکید بر اینکه توسعه مسیرهای ورودی زیست‌بوم نوآوری از مهم‌ترین جهت‌گیری‌های این سازمان است، گفت: باید بتوانیم مفاهیم نوآوری، فناوری و کارآفرینی را در جامعه دانشجویی و میان جوانان ترویج کنیم، استعدادها و تیم‌های خلاق و نوآور را شناسایی کرده و آن‌ها را به مسائل واقعی و زنجیره‌های ارزش فناوری‌های جهاددانشگاهی متصل سازیم.

وی ادامه داد: این مسیر باید از ترویج و آشنایی اولیه آغاز شود، به تجربه‌ورزی، ایده‌پردازی، تیم‌سازی و شکل‌گیری هسته‌های فناور برسد و سپس از طریق مراکز نوآوری، مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری تا توسعه محصول، ایجاد کسب‌وکار و ورود به بازار ادامه پیدا کند.

کاظمی خالدی افزود: به موازات این فرآیند، واحدهای فناور و نوآور موجود نیز باید در تعامل نزدیک‌تر با حوزه‌های علمی، پژوهشی، آموزشی و تخصصی جهاددانشگاهی قرار گیرند تا هم از ظرفیت‌های جهاد برای رشد خود استفاده کنند و هم در توسعه کاربردها، محصولات و راه‌حل‌های جدید نقش‌آفرین باشند.

موفقیت زیست‌بوم نوآوری با اثرگذاری آن سنجیده می‌شود

وی تأکید کرد: در مقطعی، ایجاد ساختارها و گسترش جغرافیایی آن‌ها خود یک دستاورد مهم بود، اما امروز مسئولیت ما بهره‌برداری مؤثرتر از این سرمایه تاریخی، تقویت ورودی‌های زیست‌بوم، تخصصی‌سازی مراکز و ایجاد جریان واقعی میان جوانان، واحدهای فناور، ظرفیت‌های تخصصی جهاددانشگاهی، صنعت و بازار است.

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا خاطرنشان کرد: موفقیت را باید با رشد واحدهای فناور، توسعه محصول، افزایش فروش، ایجاد اشتغال تخصصی، بقای کسب‌وکارها، ورود به زنجیره تأمین و میزان مشارکت در حل مسائل صنعت و جامعه سنجید، نه صرفاً با تعداد ساختمان‌ها و مجوزها.

عبور از «دره مرگ» تنها با حمایت مالی امکان‌پذیر نیست

کاظمی خالدی درباره تجربه جهاددانشگاهی در ایجاد اشتغال دانش‌بنیان و حمایت از شرکت‌های نوپا اظهار کرد: تجربه ما نشان می‌دهد «دره مرگ» فقط یک مسئله مالی نیست و با پرداخت تسهیلات یا اختصاص فضای استقرار برطرف نمی‌شود.

وی افزود: بسیاری از تیم‌ها از ایده یا توان فنی مناسبی برخوردارند، اما در مسیر تبدیل آن به محصول و کسب‌وکار پایدار با چالش‌هایی مانند شناخت ناکافی مسئله و بازار، ناقص بودن تیم، ضعف در طراحی محصول، ناآشنایی با مالکیت فکری و استانداردها، نبود پایلوت و دشواری دستیابی به نخستین مشتری روبه‌رو می‌شوند.

حمایت از شرکت‌ها باید متناسب با مرحله بلوغ آن‌ها باشد

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا تصریح کرد: حمایت از شرکت‌های فناور باید مرحله‌ای و متناسب با سطح بلوغ هر واحد باشد. هسته‌های اولیه، پیش از دریافت منابع مالی، به شناخت صحیح مسئله، اعتبارسنجی راه‌حل، تکمیل تیم و ارزیابی فنی و اقتصادی نیاز دارند.

وی ادامه داد: در مرحله توسعه محصول، زیرساخت، آزمایشگاه، کارگاه ساخت، منتورینگ و سرمایه پیش‌بذری و بذری اهمیت پیدا می‌کند و در مرحله ورود به بازار نیز اجرای پایلوت، دریافت مجوزها، اخذ استانداردها، معرفی حرفه‌ای محصول، کاهش ریسک خرید و دسترسی به مشتری و سرمایه‌گذار، نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت شرکت‌ها دارد.

ظرفیت‌های جهاددانشگاهی مسیر تجاری‌سازی فناوری را کوتاه‌تر می‌کند

کاظمی خالدی با اشاره به مزیت‌های جهاددانشگاهی در حمایت از شرکت‌های فناور اظهار کرد: مزیت نسبی جهاددانشگاهی در این مسیر، برخورداری هم‌زمان از ظرفیت‌های علمی، پژوهشی، آموزشی، فرهنگی، فناورانه و ارتباطی است. بسیاری از واحدهای جهاد سال‌ها با جامعه، صنعت، دستگاه‌های اجرایی و بهره‌برداران نهایی در ارتباط بوده‌اند و شناخت انباشته‌ای از مسائل واقعی، محدودیت‌ها و فرصت‌های هر حوزه دارند. اتصال یک تیم فناور به این تجربه، می‌تواند فاصله میان یک ایده ذهنی و یک نیاز واقعی را کاهش دهد.

وی افزود: شبکه متخصصان، آزمایشگاه‌ها، زیرساخت‌ها، مراکز تخصصی، ارتباط با حاکمیت و صنعت و اعتبار حرفه‌ای جهاددانشگاهی نیز می‌تواند مسیر آزمون، اصلاح، معرفی و ورود محصول به بازار را کوتاه‌تر کند. البته این ظرفیت جایگزین تلاش تجاری شرکت‌ها نمی‌شود و فروش محصول را تضمین نمی‌کند، بلکه موانع غیرضروری را کاهش می‌دهد و فرصت منصفانه‌ای برای آزمون و عرضه راه‌حل فراهم می‌کند.

اشتغال دانش‌بنیان با ثبت شرکت محقق نمی‌شود

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا با تأکید بر اهمیت ظرفیت‌های فرهنگی و آموزشی جهاددانشگاهی گفت: اشتغال پایدار تنها با ثبت شرکت شکل نمی‌گیرد، بلکه به نیروی انسانی مسئله‌محور، مسئولیت‌پذیر، دارای توان کار تیمی و آشنا با منطق بازار نیاز دارد.

وی ادامه داد: مسیر مطلوب از آشنایی جوان با مسئله آغاز می‌شود، به تجربه‌ورزی در پروژه‌های واقعی و عضویت در یک تیم حرفه‌ای می‌رسد و در نهایت می‌تواند به اشتغال تخصصی یا شکل‌گیری یک هسته فناور و کسب‌وکار دانش‌بنیان منتهی شود.

کاظمی خالدی خاطرنشان کرد: در این نگاه، نقش ستفا جایگزینی فناور، صنعت یا سرمایه‌گذار نیست، بلکه طراحی و راهبری این مسیر و ایجاد اتصال صحیح میان اجزای زیست‌بوم نوآوری است. معیار موفقیت نیز تعداد پذیرش‌ها یا میزان تسهیلات پرداختی نیست، بلکه تعداد تیم‌هایی است که به محصول، نخستین مشتری، درآمد پایدار، اشتغال تخصصی و استقلال از حمایت‌های اولیه رسیده‌اند.

شرکت‌های فناور حلقه اتصال میان دانش و بازار هستند

وی درباره رویکرد ستفا در تجاری‌سازی فناوری‌های به بلوغ رسیده جهاددانشگاهی اظهار کرد: تجاری‌سازی مستقیم فناوری‌های به بلوغ رسیده جهاددانشگاهی در سطح سازمان، مأموریتی است که بخش‌های تخصصی تجاری‌سازی آن را دنبال می‌کنند. در حوزه معاونت نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد، تمرکز ما بر ظرفیت شرکت‌ها و واحدهای فناور و خلاقی است که در ساختارهای جهاد دانشگاهی شکل گرفته‌اند یا به توانمندی‌های تخصصی و پژوهشی جهاد متصل شده‌اند و می‌توانند حلقه‌های مفقوده میان دانش، محصول و بازار را تکمیل کنند.

وی افزود: تجربه ما نشان می‌دهد تجاری‌سازی لزوماً به معنای واگذاری کامل یک فناوری به یک شرکت بیرونی نیست. در بسیاری از موارد، یک شرکت فناور یا خلاق می‌تواند در کنار یک پژوهشکده، مرکز تخصصی یا واحد جهاددانشگاهی قرار گیرد، بخشی از زنجیره ارزش را تکمیل کند، فناوری را متناسب با نیاز بازار توسعه دهد، محصول مکمل تولید کند یا مسئولیت تولید، استانداردسازی، فروش و توسعه بازار را بر عهده بگیرد.

همکاری شرکت‌های خلاق با جهاددانشگاهی، اقتصاد خلاق را تقویت کرده است

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا با اشاره به تجربه‌های موفق در حوزه صنایع فرهنگی و خلاق گفت: الگوهای موفقی از همکاری شرکت‌های خلاق با بخش‌های فرهنگی جهاددانشگاهی شکل گرفته است. این شرکت‌ها توانسته‌اند ظرفیت‌های محتوایی، فرهنگی، هنری و رسانه‌ای جهاد را با ابزارهای نوین کسب‌وکار، فناوری‌های دیجیتال، طراحی محصول و توسعه بازار پیوند دهند.

وی ادامه داد: مزیت این همکاری آن است که شرکت‌ها از اعتبار، شبکه ارتباطی و شناخت فرهنگی جهاددانشگاهی بهره می‌برند و در مقابل، چابکی، خلاقیت و توان بازارسازی خود را به این زنجیره اضافه می‌کنند.

تکمیل زنجیره ارزش در حوزه گیاهان دارویی و سلامت

کاظمی خالدی با اشاره به نمونه‌های موفق همکاری در حوزه گیاهان دارویی، اظهار کرد: شرکت‌هایی در تعامل با گروه‌های پژوهشی و تخصصی جهاددانشگاهی توانسته‌اند بخشی از زنجیره ارزش را از دانش و تحقیق تا فرآوری، توسعه محصول، بسته‌بندی و ورود به بازار تکمیل کنند.

وی افزود: در این الگو، گروه پژوهشی بر توسعه دانش تخصصی، کیفیت علمی و فناوری تمرکز دارد و شرکت فناور، مسیر تبدیل این ظرفیت به محصول قابل عرضه و کسب‌وکار پایدار را دنبال می‌کند.

وی همچنین درباره حوزه سلامت گفت: واحدهای فناور و شرکت‌های دانش‌بنیان در موارد متعددی توانسته‌اند حلقه اتصال دستاوردهای پژوهشی جهاددانشگاهی به بازار باشند. این شرکت‌ها با برخورداری از توان طراحی محصول، دریافت مجوزها، تولید، بازاریابی و ارتباط با مشتری، کمک کرده‌اند دستاوردهای علمی و تخصصی از محدوده پژوهش خارج شده و به محصولات یا خدمات قابل استفاده در نظام سلامت تبدیل شوند.

شرکت‌های دانش‌بنیان توسعه‌دهنده نسل جدید فناوری‌ها هستند

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا اظهار کرد: یکی دیگر از الگوهای موفق در شبکه جهاددانشگاهی، میزبانی و توسعه دستاوردهای پژوهشی توسط شرکت‌های دانش‌بنیان است. در این مدل، شرکت با اتکا به دانش فنی و ظرفیت‌های پژوهشی جهاد، محصولات جدیدی را برای بازارهای صنعتی توسعه می‌دهد، الزامات فنی، استانداردها و گریدهای لازم را دریافت می‌کند و به‌تدریج وارد زنجیره تأمین صنایع می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: این شرکت‌ها صرفاً بهره‌بردار یک دانش فنی نیستند، بلکه در بسیاری از موارد، توسعه‌دهنده نسل‌های جدید محصولات و ایجادکننده کاربردهای تازه برای آن فناوری به شمار می‌روند.

تکمیل زنجیره ارزش با همکاری چند شرکت فناور

کاظمی خالدی با اشاره به الگوهای همکاری در شبکه جهاددانشگاهی اظهار کرد: در برخی حوزه‌ها، چند شرکت فناور در کنار یک توانمندی تخصصی جهاددانشگاهی شکل گرفته‌اند و هر یک بخشی از زنجیره ارزش را تکمیل کرده‌اند؛ یک شرکت در طراحی و توسعه محصول، شرکت دیگر در تولید، مجموعه‌ای در ارائه خدمات تخصصی و گروهی دیگر در فروش و توسعه بازار فعالیت می‌کنند.

وی افزود: شکل‌گیری چنین خوشه‌هایی می‌تواند دامنه کاربرد یک فناوری را افزایش دهد و وابستگی موفقیت آن را به ظرفیت یک شرکت منفرد کاهش دهد.

پارک‌ها و مراکز رشد باید حلقه اتصال فناوری و بازار باشند

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا با تأکید بر نقش فراتر از استقرار شرکت‌ها در این مراکز، گفت: نقش پارک‌های علم و فناوری، مراکز رشد و مراکز نوآوری صرفاً فراهم کردن فضای استقرار نیست، بلکه این ساختارها باید شرکت مناسب را شناسایی کنند، زمینه ارتباط آن با بخش‌های تخصصی جهاددانشگاهی را فراهم آورند، چارچوب همکاری و حقوق طرفین را شفاف کنند و مسیر توسعه محصول، اخذ استانداردها، جذب سرمایه‌گذاری و ورود به بازار را تا رسیدن به نتیجه دنبال کنند.

وی خاطرنشان کرد: فروش و سودآوری در این الگو صرفاً یک هدف مالی نیست، بلکه نشان می‌دهد همکاری میان بخش‌های تخصصی جهاددانشگاهی و شرکت‌های فناور توانسته برای مشتری ارزش واقعی ایجاد کند و به یک فعالیت اقتصادی پایدار تبدیل شود.

کاظمی خالدی افزود: موفقیت زمانی محقق می‌شود که یک شرکت بتواند بر پایه ظرفیت‌های جهاددانشگاهی، محصولی رقابت‌پذیر تولید کند، وارد بازار شود، فروش و اشتغال پایدار ایجاد کند و هم‌زمان دامنه اثرگذاری فناوری و توانمندی‌های تخصصی جهاد را نیز گسترش دهد.

جهاد دانشگاهی نیازهای کشور را به پروژه‌های فناورانه تبدیل می‌کند

وی درباره نقش جهاددانشگاهی در رفع چالش‌های تأمین مالی و توسعه بازار شرکت‌های فناور، اظهار کرد: یکی از مزیت‌های متمایز جهاددانشگاهی در حمایت از واحدهای فناور، قرار گرفتن هم‌زمان در دو سوی مسئله و راه‌حل است. جهاد از یک سو به واسطه حضور میدانی در حوزه‌های علمی، صنعتی، فرهنگی، اجتماعی و خدماتی، شناخت دقیقی از نیازهای کشور دارد و از سوی دیگر، از شبکه‌ای متشکل از متخصصان، پژوهشگران، پارک‌های علم و فناوری، مراکز رشد، مراکز نوآوری و شرکت‌های فناور برخوردار است.

وی ادامه داد: این موقعیت به جهاددانشگاهی امکان می‌دهد نیازهای دستگاه‌های اجرایی، صنایع و جامعه را به مسائل روشن و قابل حل فناورانه تبدیل کند و برای پاسخ به آن‌ها، ترکیب مناسبی از ظرفیت‌های علمی، فناورانه و اجرایی را در کنار یکدیگر قرار دهد.

ستفا به دنبال ایجاد «زیست‌بوم حل مسئله» است

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا با اشاره به رویکردهای جدید این سازمان گفت: بخشی از مسائل کشور در آغاز ممکن است بازار بزرگ و آماده‌ای نداشته باشند یا حل آن‌ها برای یک شرکت خصوصی به تنهایی از نظر اقتصادی جذاب نباشد، اما از منظر عمومی، صنعتی یا راهبردی اهمیت بالایی دارند.

وی افزود: جهاددانشگاهی به دلیل سابقه ورود به این حوزه‌ها و اعتمادی که میان دستگاه‌های اجرایی، صنایع و بهره‌برداران ایجاد کرده است، می‌تواند در شناسایی دقیق نیاز، تعریف پروژه، اعتبارسنجی راه‌حل و ایجاد اعتماد میان صاحب مسئله و فناور، نقش واسطه و تسهیل‌گر را ایفا کند.

کاظمی خالدی ادامه داد: در دوره جدید تلاش می‌کنیم با اتکا به ظرفیت‌های تجاری‌سازی سازمان و پشتیبانی بخش‌های تخصصی جهاددانشگاهی، این توانمندی را به یک «زیست‌بوم حل مسئله» برای بخش‌های صنعتی و سایر نیازهای کشور تبدیل کنیم.

وی تصریح کرد: در این زیست‌بوم، صاحب مسئله، گروه‌های پژوهشی و تخصصی، پارک‌ها و مراکز رشد، شرکت‌های فناور، سرمایه‌گذاران، نهادهای تنظیم‌گر و بازار نهایی باید در یک مسیر مشترک قرار گیرند، نه اینکه هر یک به‌صورت جداگانه فعالیت کنند و ارتباط میان آن‌ها به شکل اتفاقی شکل بگیرد.

اتصال شرکت‌های دانش‌بنیان به نیاز واقعی بازار

کاظمی خالدی با تأکید بر مزایای این رویکرد برای شرکت‌های دانش‌بنیان اظهار کرد: این مدل، مسیر واقعی توسعه بازار را برای شرکت‌های فناور فراهم می‌کند. شرکت به جای آنکه ابتدا محصولی تولید کند و سپس به دنبال مشتری بگردد، از همان ابتدا به یک نیاز معتبر و بهره‌بردار واقعی متصل می‌شود، به دانش تخصصی، داده، زیرساخت و محیط آزمون دسترسی پیدا می‌کند و می‌تواند راه‌حل خود را در تعامل با صنعت اصلاح و تکمیل کند.

وی افزود: اعتبار و شبکه ارتباطی جهاددانشگاهی نیز می‌تواند در معرفی شرکت، کاهش بی‌اعتمادی اولیه، تسهیل اجرای پایلوت و شکل‌گیری نخستین همکاری‌ها یا قراردادهای مؤثر نقش مهمی ایفا کند.

تأمین مالی باید متناسب با مرحله بلوغ فناوری باشد

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا با اشاره به شیوه تأمین مالی شرکت‌های فناور گفت: در این مدل، تأمین مالی از مسئله و مرحله بلوغ فناوری جدا نیست. هسته‌های اولیه به منابع لازم برای ساخت نمونه اولیه و اثبات امکان‌پذیری نیاز دارند، شرکت‌های دارای محصول به تأمین مالی پایلوت و اعتبارسنجی صنعتی و شرکت‌های آماده رشد نیز به سفارش، سرمایه در گردش و شریک تجاری نیازمند هستند.

وی ادامه داد: مشارکت صاحب مسئله در اجرای پایلوت، پیش‌خرید، خرید نخست یا توسعه مشترک محصول، در بسیاری از موارد می‌تواند اثربخش‌تر از پرداخت تسهیلات عمومی باشد. پس از کاهش ریسک فنی و روشن شدن بازار نیز امکان جذب سرمایه‌گذار داخلی یا خارجی با واقع‌بینی بیشتری فراهم خواهد شد.

مناطق آزاد می‌توانند سکوی ورود شرکت‌های فناور به بازارهای بین‌المللی باشند

کاظمی خالدی در ادامه خاطرنشان کرد: صنایع بزرگ، دستگاه‌های اجرایی و مناطق آزاد نباید صرفاً نقش حامی یا میزبان را ایفا کنند، بلکه باید به عنوان صاحبان مسئله، محیط آزمون، مشتری اولیه و در برخی موارد شریک توسعه بازار وارد این زیست‌بوم شوند.

وی افزود: مناطق آزاد به دلیل تمرکز فعالیت‌های صنعتی و تجاری و ارتباط با بازارهای منطقه‌ای، ظرفیت مناسبی برای شناسایی مسائل، اجرای پایلوت، توسعه بازار و آماده‌سازی شرکت‌های فناور برای حضور در بازارهای بین‌المللی دارند.

موفقیت همکاری‌ها باید در پروژه و بازار نمود پیدا کند

کاظمی خالدی با تأکید بر اینکه ارزش همکاری‌های فناورانه در نتایج عملی آن‌ها مشخص می‌شود، اظهار کرد: ارزش این همکاری زمانی آشکار می‌شود که از سطح تفاهم‌نامه عبور کرده و به پروژه، قرارداد، فروش و تداوم همکاری منجر شود.

وی افزود: هدف نهایی ما ایجاد جامعه‌ای به‌هم‌پیوسته از نیازها، فناوری‌ها، تخصص‌ها و بازارها است؛ جامعه‌ای که در آن مسائل واقعی کشور به‌صورت نظام‌مند شناسایی شوند، فناوران مناسب برای حل آن‌ها به میدان بیایند و مسیر توسعه راه‌حل تا مرحله بهره‌برداری و ورود به بازار به‌صورت مستمر دنبال شود.

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا خاطرنشان کرد: دستاورد این فرایند باید هم حل مؤثر مسائل صنعت و جامعه باشد و هم به شکل‌گیری تجربه، اعتبار، بازار و رشد پایدار برای شرکت‌های دانش‌بنیان و واحدهای فناور منجر شود.

مراکز نوآوری، محیطی کم‌ریسک برای ورود جوانان به کارآفرینی هستند

وی درباره نقش پارک‌های علم و فناوری، مراکز نوآوری و مراکز رشد جهاددانشگاهی در توسعه اقتصاد دانش‌بنیان، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین کارکردهای مراکز نوآوری و رشد جهاد دانشگاهی، فراهم کردن فضایی کم‌ریسک برای آشنایی دانشجویان و جوانان با فرایند واقعی نوآوری و کسب‌وکار است.

کاظمی خالدی ادامه داد: بسیاری از جوانان پیش از آنکه سرمایه، زمان و اعتبار حرفه‌ای خود را وارد یک فعالیت اقتصادی کنند، نیاز دارند در محیطی کنترل‌شده با مسائل واقعی مواجه شوند، در قالب تیم فعالیت کنند، ایده‌های خود را بیازمایند و با مفاهیمی مانند طراحی محصول، شناخت مشتری، مدل کسب‌وکار، ارائه، مذاکره و فروش آشنا شوند.

وی افزود: طراحی تجربه‌های عملی، شبیه‌سازی و بازی‌وارسازی فرایندهای کسب‌وکار می‌تواند فاصله میان آموزش‌های نظری و ورود پرریسک به بازار را کاهش دهد و به جوانان کمک کند پیش از تصمیم‌گیری نهایی، توانایی‌ها، علایق و ظرفیت ایده‌های خود را بهتر بشناسند.

اتصال جوانان به مسائل واقعی، مزیت مراکز نوآوری جهاددانشگاهی است

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا با اشاره به ویژگی‌های مراکز نوآوری جهاددانشگاهی گفت: مزیت اصلی این مراکز آن است که تجربه‌ورزی در خلأ اتفاق نمی‌افتد. تیم‌ها می‌توانند به مسائل واقعی جامعه، صنعت و بخش‌های تخصصی جهاددانشگاهی متصل شوند و در کنار متخصصانی قرار گیرند که از دانش فنی، تجربه میدانی، زیرساخت، شناخت مسئله، ارتباطات حرفه‌ای و جایگاه معتبر در آن حوزه برخوردار هستند.

وی تصریح کرد: چنین همراهی‌ای احتمال انتخاب مسئله نادرست، طراحی محصول بدون مشتری و طی کردن مسیرهای تکراری و پرهزینه را کاهش می‌دهد و ضریب موفقیت راه‌حل‌ها در صنعت و بازار را افزایش می‌دهد.

مراکز رشد، حلقه اتصال شرکت‌های فناور با ظرفیت‌های تخصصی جهاددانشگاهی

کاظمی خالدی اظهار کرد: این ساختارها همچنین می‌توانند حلقه ارتباط میان شرکت‌های فناور و شایستگی‌های تخصصی جهاددانشگاهی باشند. یک واحد فناور از یک سو به دانش، آزمایشگاه، زیرساخت، تجربه اجرایی و شبکه ارتباطی جهاددانشگاهی دسترسی پیدا می‌کند و از سوی دیگر، چابکی، خلاقیت و توان توسعه محصول و بازار را به زنجیره ارزش فناوری‌های جهاد می‌افزاید.

وی افزود: نتیجه مطلوب، صرفاً استقرار یک شرکت در فضای فیزیکی نیست، بلکه شکل‌گیری تعاملاتی است که به توسعه محصول، تکمیل زنجیره ارزش، ورود به بازار و ایجاد کسب‌وکاری پایدار منجر شود.

شبکه‌سازی میان واحدهای فناور، زمینه‌ساز شکل‌گیری کنسرسیوم‌های تخصصی است

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا یکی دیگر از ظرفیت‌های این شبکه را ایجاد ارتباط میان واحدهای فناور سراسر کشور دانست و گفت: ممکن است یک شرکت در استانی دارای دانش فنی مناسب باشد، شرکتی دیگر توان تولید داشته باشد، زیرساخت آزمایش و ارزیابی در واحد دیگری از جهاددانشگاهی مستقر باشد و بازار یا بهره‌بردار اصلی نیز در نقطه‌ای دیگر فعالیت کند.

وی ادامه داد: راهبری شبکه باید این ظرفیت‌های پراکنده را شناسایی و به یکدیگر متصل کند تا به جای فعالیت‌های جزیره‌ای، شبکه‌های تخصصی، سبدهای محصول، پروژه‌های مشترک و کنسرسیوم‌های فناورانه شکل بگیرد.

پارک‌های علم و فناوری جهاددانشگاهی از بازیگران اصلی اقتصاد دانش‌بنیان استان‌ها هستند

کاظمی خالدی با اشاره به نقش پارک‌های علم و فناوری جهاددانشگاهی اظهار کرد: پارک‌های علم و فناوری استانی جهاددانشگاهی از بازیگران اصلی اقتصاد دانش‌بنیان در استان‌های خود به شمار می‌روند. این پارک‌ها می‌توانند میان شرکت‌های فناور، دانشگاه‌ها، صنایع، دستگاه‌های اجرایی، سرمایه‌گذاران و بازار ارتباط برقرار کنند، نیازهای اولویت‌دار استان را به فرصت‌های فناورانه تبدیل کنند و زمینه رشد و مقیاس‌پذیری شرکت‌ها را فراهم آورند.

وی خاطرنشان کرد: اثرگذاری این پارک‌ها تنها با تعداد شرکت‌های مستقر سنجیده نمی‌شود، بلکه میزان نقش‌آفرینی آن‌ها در توسعه اقتصاد دانش‌بنیان استان، حل مسائل منطقه‌ای، گسترش بازار شرکت‌ها و ایجاد اشتغال تخصصی، شاخص اصلی ارزیابی عملکرد آن‌هاست.

مرحله بعدی توسعه زیست‌بوم نوآوری، تمرکز بر کیفیت است

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا گفت: مهم‌ترین موفقیت این شبکه، فراهم شدن امکان ورود و رشد صدها واحد فناور و ایجاد هزاران فرصت شغلی مستقیم در حوزه‌ها و مناطق مختلف کشور بوده است.

وی تأکید کرد: با این حال، مرحله بعدی توسعه باید بر کیفیت این جریان متمرکز باشد؛ اینکه چه تعداد دانشجو و جوان از مرحله آشنایی و تجربه‌ورزی به فعالیت حرفه‌ای می‌رسند، چه تعداد تیم موفق به تولید محصول قابل عرضه می‌شوند، چند شرکت به فروش، اشتغال و بازار پایدار دست پیدا می‌کنند و واحدهای فناور تا چه اندازه در زنجیره‌های ارزش جهاددانشگاهی و حل مسائل واقعی کشور نقش مؤثر ایفا می‌کنند.

پارک‌ها و مراکز جهاددانشگاهی، مسیر ورود جوانان به اقتصاد دانش‌بنیان را هموار می‌کنند

کاظمی خالدی با جمع‌بندی نقش پارک‌ها و مراکز نوآوری جهاددانشگاهی، اظهار کرد: از این منظر، مأموریت اصلی پارک‌ها و مراکز جهاددانشگاهی، ایجاد مسیری قابل دسترس و کم‌ریسک از مرحله آشنایی و تجربه تا تولید محصول، ورود به بازار و دستیابی به اشتغال پایدار است؛ مسیری که در آن جوانان تنها رها نمی‌شوند، بلکه با بهره‌گیری از همراهی تخصصی، شبکه ارتباطی، زیرساخت‌ها و اعتبار جهاددانشگاهی، شانس موفقیت خود را افزایش می‌دهند.

ستفا به دنبال شکل‌دهی زیست‌بوم‌های مشترک حل مسئله است

وی درباره همکاری‌های سازمان با سایر بخش‌های جهاددانشگاهی، دانشگاه‌ها، شرکت‌های بزرگ و نهادهای دولتی، اظهار کرد: رویکرد ما حرکت از همکاری‌های پراکنده و تفاهم‌نامه‌محور به سمت طراحی برنامه‌ها و زیست‌بوم‌های مشترک حل مسئله است.

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا افزود: در این الگو، هر یک از بازیگران براساس مزیت‌ها و ظرفیت‌های خود وارد همکاری می‌شوند؛ حوزه‌های تخصصی جهاددانشگاهی دانش، تجربه و زیرساخت را فراهم می‌کنند، شرکت‌های فناور توان توسعه سریع راه‌حل و محصول را به میدان می‌آورند، صنایع مسئله، داده و محیط آزمون را در اختیار قرار می‌دهند و دستگاه‌های دولتی نیز با تسهیل مقررات، حمایت از اجرای پایلوت و کاهش ریسک ورود فناوری به بازار، نقش‌آفرینی می‌کنند.

طراحی زیست‌بوم حل مسائل صنایع راهبردی

وی یکی از مهم‌ترین تجربه‌های این حوزه را طراحی زیست‌بوم حل مسائل صنایع راهبردی دانست و گفت: در این رویکرد، مسائل واقعی صنعت شناسایی و اولویت‌بندی می‌شوند و سپس ظرفیت گروه‌های پژوهشی و تخصصی جهاددانشگاهی، واحدهای فناور شبکه، شرکت‌های دانش‌بنیان و سایر توانمندی‌های زیست‌بوم فناوری کشور برای ارائه راه‌حل در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.

کاظمی خالدی ادامه داد: مزیت این مدل آن است که صنعت با مجموعه‌ای پراکنده از عرضه‌کنندگان روبه‌رو نیست، بلکه از طریق یک شبکه معتبر و باتجربه، به مجموعه‌ای هماهنگ از دانش، فناوری، زیرساخت و توان اجرایی دسترسی پیدا می‌کند.

توسعه مسیر ورود دانشجویان به زیست‌بوم نوآوری

وی با اشاره به برنامه‌های مشترک توانمندسازی دانشجویان اظهار کرد: یکی دیگر از تجربه‌های مهم، اجرای برنامه‌های مشترک برای توانمندسازی دانشجویان و توسعه مسیر ورود جوانان به زیست‌بوم نوآوری است.

وی افزود: در این برنامه‌ها تلاش شده آموزش‌های عمومی به تجربه‌های عملی و مسئله‌محور متصل شود تا دانشجویان با مسائل واقعی آشنا شوند، در قالب تیم فعالیت کنند، ایده‌های خود را بیازمایند و سپس به مراکز جهاددانشگاهی، شرکت‌های فناور یا حوزه‌های تخصصی مرتبط متصل شوند.

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا خاطرنشان کرد: اجرای برنامه‌های ملی در استان‌های مختلف نشان داده است که شبکه جهاددانشگاهی می‌تواند فرصت ورود به زیست‌بوم نوآوری را از چند مرکز بزرگ فراتر ببرد و در اختیار جوانان مناطق مختلف کشور قرار دهد.

توسعه اقتصاد خلاق با تکیه بر ظرفیت‌های بومی

کاظمی خالدی با اشاره به همکاری‌های انجام‌شده در حوزه صنایع فرهنگی و خلاق گفت: همکاری میان پارک ملی علوم و فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی، بخش‌های فرهنگی جهاددانشگاهی، نهادهای دولتی و واحدهای استانی، زمینه برنامه‌ریزی برای توسعه این فضا را در سایر مناطق کشور فراهم کرده است.

وی ادامه داد: هدف صرفاً ایجاد چند مرکز با عنوان صنایع خلاق نیست، بلکه باید ظرفیت‌های فرهنگی و بومی هر منطقه شناسایی شود، کسب‌وکارهای خلاق شکل بگیرند و شبکه‌ای برای توسعه محصول، بازار، محتوا و فناوری‌های فرهنگی ایجاد شود.

شبکه‌سازی شرکت‌های فناور، زمینه‌ساز شکل‌گیری کنسرسیوم‌های تخصصی

وی شبکه‌سازی میان واحدهای فناور را از دیگر اولویت‌های این سازمان عنوان کرد و گفت: در بسیاری از موارد، دانش فنی، زیرساخت، تولید، بازار و مشتری در یک استان یا یک شرکت متمرکز نیست. اتصال شرکت‌های مکمل به یکدیگر می‌تواند به توسعه محصولات مشترک، تکمیل زنجیره ارزش، تشکیل کنسرسیوم‌های تخصصی و حضور مؤثرتر در پروژه‌های بزرگ منجر شود.

کاظمی خالدی افزود: این شبکه‌سازی به‌ویژه در حوزه‌هایی که به ترکیبی از فناوری‌ها نیاز دارند، از جمله هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال، سلامت، کشاورزی، صنایع فرهنگی و فناوری‌های صنعتی، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

هوش مصنوعی باید در خدمت حل مسائل واقعی کشور قرار گیرد

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا با تأکید بر رویکرد این سازمان در حوزه فناوری‌های نوین اظهار کرد: در حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی، رویکرد ما این است که این فناوری به یک عنوان مستقل یا مجموعه‌ای از دوره‌ها و رویدادها محدود نشود.

وی افزود: هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال و سایر فناوری‌های نوین باید در خدمت حل مسئله قرار گیرند و با حوزه‌هایی پیوند بخورند که جهاددانشگاهی در آن‌ها داده، تخصص، زیرساخت، بهره‌بردار و تجربه میدانی در اختیار دارد. در چنین شرایطی، یک تیم فناور به جای آغاز فعالیت در خلأ می‌تواند راه‌حل خود را در یک محیط واقعی توسعه دهد و مسیر کوتاه‌تر و مطمئن‌تری برای دستیابی به محصول و بازار طی کند.

جهاد دانشگاهی در توسعه ظرفیت‌های ملی نوآوری نقش‌آفرین است

کاظمی خالدی به ایسنا گفت: همکاری با وزارت علوم برای توسعه شبکه‌های منتورینگ و کارگزاران مالکیت فکری، مشارکت در برنامه‌های ملی توانمندسازی و همکاری با معاونت علمی ریاست‌جمهوری در ارزیابی مراکز نوآوری، نشان داده است که شبکه جهاددانشگاهی علاوه بر حمایت از واحدهای فناور خود، می‌تواند در توسعه ظرفیت‌های ملی زیست‌بوم نوآوری نیز نقش اجرایی و میدانی مؤثری ایفا کند.

ثمره همکاری‌ها باید در اقتصاد دانش‌بنیان نمایان شود

کاظمی خالدی با تأکید بر اینکه موفقیت همکاری‌های فناورانه تنها با تعداد تفاهم‌نامه‌ها سنجیده نمی‌شود، اظهار کرد: دستاورد اصلی این همکاری‌ها، افزایش تعداد نشست‌ها یا تفاهم‌نامه‌ها نیست، بلکه ایجاد مسیرهای مشترکی است که جوانان، فناوران، پژوهشگران، صنایع و دستگاه‌های دولتی را به یکدیگر متصل کند و توان پراکنده آن‌ها را به راه‌حل، محصول، پروژه‌های مشترک، توسعه بازار و اثرگذاری واقعی در اقتصاد دانش‌بنیان تبدیل سازد.

جهاددانشگاهی سه سرمایه راهبردی در زیست‌بوم نوآوری کشور دارد

وی در ارزیابی جایگاه جهاددانشگاهی در زیست‌بوم نوآوری کشور اظهار کرد: جهاددانشگاهی سه سرمایه متمایز در اختیار دارد؛ تجربه تاریخی در حل مسائل کشور، حضور ملی و دسترسی گسترده به جوانان و دانشگاهیان و مجموعه‌ای متنوع از شایستگی‌های علمی، فناورانه، آموزشی و فرهنگی.

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا افزود: این نهاد از ابتدا بازیگری بیرون از میدان حل مسئله نبوده است و بخش مهمی از اعتبار خود را از ورود عملی به نیازهای کشور و ارائه راه‌حل‌های بومی به دست آورده است.

پیوند تجربه جهاددانشگاهی با زیست‌بوم نوآوری باز

وی ادامه داد: فرصت امروز، پیوند دادن این تجربه انباشته با ظرفیت‌های زیست‌بوم نوآوری باز است. همه جوانان خلاق، فناوران و کارآفرینان امکان استخدام یا حضور مستقیم در ساختار جهاددانشگاهی را ندارند، اما می‌توانند در قالب هسته‌های فناور، شرکت‌های دانش‌بنیان و همکاری‌های فناورانه به مسائل و ظرفیت‌های جهاد متصل شوند.

کاظمی خالدی تصریح کرد: این تعامل، هم دامنه اثرگذاری جهاددانشگاهی را گسترش می‌دهد و هم برای جوانانی که می‌خواهند از مسیر کسب‌وکار به حل مسائل کشور بپردازند، میدان واقعی فعالیت فراهم می‌کند.

ستفا؛ شبکه اتصال‌دهنده زیست‌بوم نوآوری

وی با بیان اینکه جایگاه مطلوب ستفا، ایجاد مجموعه‌ای موازی با پارک‌ها و نهادهای موجود نیست، اظهار کرد: نقش اصلی این سازمان، ایفای نقش یک شبکه اتصال‌دهنده است. جهاددانشگاهی می‌تواند مسئله، تجربه، تخصص، زیرساخت و اعتبار حرفه‌ای را به میدان بیاورد و زیست‌بوم بیرونی نیز خلاقیت، سرمایه، چابکی، فناوری‌های مکمل و ظرفیت بازار را به این مجموعه بیفزاید.

خودکفایی هوشمند، فراتر از تولید داخلی است

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا با اشاره به مفهوم خودکفایی فناوری گفت: خودکفایی به معنای تولید همه‌چیز در داخل کشور نیست، بلکه خودکفایی هوشمند یعنی کشور در حوزه‌های راهبردی، توان فهم مسئله، طراحی و توسعه راه‌حل، تولید قابل اعتماد و جایگزینی وابستگی‌های آسیب‌زا را داشته باشد.

وی افزود: محصول داخلی زمانی می‌تواند وابستگی را کاهش دهد که از استاندارد، کیفیت، مقیاس تولید، خدمات و بازار واقعی برخوردار باشد و امکان ورود به زنجیره تأمین را پیدا کند.

کاظمی خالدی خاطرنشان کرد: ستفا باید کمک کند ظرفیت حل مسئله جهاددانشگاهی از محدوده یک پروژه یا یک واحد فراتر برود و از طریق محصولات، خدمات و کسب‌وکارهای پایدار، در مقیاسی گسترده‌تر در اختیار جامعه و اقتصاد قرار گیرد. این همان نقطه‌ای است که مسئله‌محوری تاریخی جهاددانشگاهی با منطق نوآوری باز و اقتصاد دانش‌بنیان به یکدیگر می‌رسند.

به جای انتظار برای ایده کامل، از یک مسئله واقعی آغاز کنید

وی در پیام خود به دانشجویان و جوانان اظهار کرد: به دانشجویان و جوانان توصیه می‌کنم برای آغاز، منتظر ایده‌ای بی‌نقص یا اطمینان کامل نباشند؛ از یک مسئله واقعی شروع کنند، با مردم، صنعت و بهره‌برداران گفت‌وگو داشته باشند و راه‌حل خود را در میدان عمل بیازمایند.

وی افزود: نوآوری بدون تجربه، خطا و بازطراحی شکل نمی‌گیرد و وظیفه ما این است که هزینه این تجربه را کاهش دهیم و فرصت آزمودن توانایی‌ها را گسترده‌تر و عادلانه‌تر فراهم کنیم.

زیست‌بوم نوآوری فقط به بنیان‌گذار شرکت نیاز ندارد

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا ادامه داد: همه جوانان الزاماً نباید مؤسس شرکت باشند. زیست‌بوم نوآوری به بنیان‌گذاران، مهندسان، طراحان، مدیران محصول، بازاریابان، متخصصان مالی و حقوقی، منتورها و سرمایه‌گذاران نیز نیاز دارد.

وی تأکید کرد: مهم آن است که هر جوان بتواند مسیر حرفه‌ای معتبر و معناداری برای مشارکت در حل مسائل کشور پیدا کند.

پژوهش باید مسیر بهره‌برداری مشخصی داشته باشد

کاظمی خالدی خطاب به پژوهشگران گفت: در کنار اعتبار علمی، از همان آغاز به کاربرد، مخاطب، مالکیت فکری، امکان تولید و مسیر بهره‌برداری از دستاوردهای خود توجه کنند.

وی تصریح کرد: این سخن به معنای نادیده گرفتن پژوهش‌های بنیادی نیست، بلکه تأکید بر این است که هر دستاورد آماده کاربرد، برای دستیابی به اثرگذاری اجتماعی و اقتصادی، به یک مسیر روشن برای بهره‌برداری نیاز دارد.

اعتماد به جوانان باید از شعار به عمل تبدیل شود

وی در ادامه خطاب به مدیران اقتصادی و صنعتی اظهار کرد: انتظار داریم اعتماد به جوانان و فناوری داخلی از سطح سخن به سطح اقدام برسد؛ به این معنا که مسائل واقعی را در اختیار فناوران قرار دهند، داده و زیرساخت فراهم کنند، امکان اجرای پایلوت را ایجاد کنند، در سرمایه‌گذاری بذری و خرید نخست مشارکت داشته باشند، بخشی از ریسک ورود به بازار را بپذیرند و مسیر حضور شرکت‌ها در بازارهای داخلی و خارجی را تسهیل کنند.

جوانان باید در ساخت آینده کشور شریک باشند

معاون نوآوری و راهبری پارک‌ها و مراکز رشد ستفا خاطرنشان کرد: پیام اصلی من این است که جهاددانشگاهی زمانی می‌تواند دامنه مأموریت تاریخی خود را گسترش دهد که تجربه و توان حل مسئله خود را با مشارکت نسل جدید و ظرفیت‌های زیست‌بوم نوآوری باز پیوند بزند.

وی افزود: جوان ایرانی نباید فقط شنونده وعده‌های آینده باشد، بلکه باید فرصت پیدا کند در ساخت محصول، ایجاد کسب‌وکار و حل مسائل امروز کشور شریک شود. ستفا نیز باید شبکه‌ای باشد که این فرصت را از یک تجربه محدود و پراکنده به یک امکان ملی تبدیل کند.

انتهای پیام

# علمی‌ و دانشگاهی

آخرین اخبار علمی‌ و دانشگاهی