رضا سرحدی در گفت‌وگو با ایسنا در تشریح ویژگی‌های سیاسی نسل z، اظهار کرد: در مطالعات جامعه‌شناختی، نسل‌بندی با این هدف انجام می‌شود که بتوانیم تعریفی از هویت و ویژگی‌های نسل‌ها ارائه دهیم و راهکارهایی برای مواجهه با آن‌ها و رفع چالش‌های مربوطه بیابیم. 

وی با اشاره به ارتباط نسل z با سیاست، بیان کرد: به متولدین سال‌های ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۰ نسل z گفته می‌شود. این نسل سیاست را بازتعریف می‌کند، چراکه عرصه سیاست را بسیار فراخ می‌بیند. در گذشته سیاست تعریف‌شده و دارای مرزبندی بود، اما در نگاه این نسل مسائلی که به سیاست ارتباط پیدا می‌کند بسیار گسترده است و مسائل شخصی، زندگی روزمره، محیط‌زیست و هر آنچه در اطراف مشاهده کنیم به سیاست مربوط می‌شود.

این جامعه‌شناس سیاسی با تاکید بر اینکه کنش سیاسی این نسل با کنش سیاسی نسل‌های قبل متفاوت است، اضافه کرد: سیاست‌ورزی و حتی تربیت سیاسی نسل z، از طریق کادربندی حزبی و مواردی از این قبیل صورت نگرفته، بلکه توسط الگوریتم دیجیتال و اینترنت شکل می‌گیرد. برای مثال، ممکن است در یک انتخابات شرکت نکنند و این فقط عدم مشارکت نیست، بلکه روایت‌های فردی، زندگی روزمره و تجربه زیسته خود را طوری روایت و بازنمایی می‌کند که مکمل عرصه سیاست رسمی است. اگر اطمینان خاطر برای این نسل به وجود بیاید که مشارکت می‌تواند باعث بهبود شرایط آنها شود شاهد مشارکت بالای سیاسی خواهیم بود.

سرحدی ادامه داد: مسیر این نسل برای کنش‌گری سیاسی، عرصه دیجیتال است. مهمترین بخش عرصه دیجیتال شبکه‌های اجتماعی است که همه ما شاهد بودیم و هستیم که این نسل با به‌راه‌انداختن یک هشتگ، طوفانی ایجاد می‌کنند تا حوزه‌های فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی را دربربگیرد. این نوع سیاست‌ورزی سطحی نیست، بلکه مسیری نو و منطقی دیگر به نام منطق دیجیتال محسوب می‌شود. 

وی با اشاره به ارتباط نسل z با نظام حکمرانی، خاطرنشان کرد: در جامعه‌شناسی این اصل واضح است که اگر به مطالبات گروه‌های مختلف اعتبار ندهیم و برای برآورده‌سازی آن‌ها تلاش نکنیم، هر گروهی می‌تواند تهدیدی برای حکمرانی باشد و نظام سیاسی را به چالش بکشد. اما اگر به نسل z اهمیت داده شود، تهدیدی برای کشور ما نخواهند بود. 

این جامعه‌شناس سیاسی با اشاره به تاکیدات رهبر شهید درباره نسل جدید، گفت: طی سال‌های اخیر رهبر شهید عنوان کردند که ما بسیار جوانانی داریم که رویه آنها رویه معمول در جامعه نیست، اما باید به آن‌ها بها دهیم، چراکه این نسل نباید از دست برود. این مهمترین سرمشق برای سیاست‌مداران است که در نحوه برخورد با این نسل صورت‌بندی مجدد داشته باشند.

سرحدی اضافه کرد: در سال‌های اخیر اقدامات ویژه‌ای مانند انتصاب یک نماینده نسل z به عنوان مشاور رئیس‌جمهور انجام شده است. در وزارت کشور نیز اقداماتی از قبیل انتصاب مدیران و مشاوران نسل z در استانداری‌ها و فرمانداری‌ها صورت گرفته است. اما این انتصابات تبدیل به یک امر نمادین شده است و در عمل توجه جدی به مطالبات این نسل نمی‌شود. هیچ گونه سیاست‌گذاری و استراتژی پشت این انتصابات نیست و رویکرد اصلی دولتمردان، برنامه‌ریزی برای رسیدگی به مطالبات نسل z و ارائه راه‌حل برای رفع مشکلات آن‌ها نبوده است. 

وی با اشاره به سیال بودن هویت این نسل و آشنایی‌زدایی آن‌ها از مفاهیم پذیرفته‌شده، اظهار کرد: اگر آنها مطالبه‌ای دارند که خارج از اندیشه‌های پذیرفته‌شده ماست، باید بت‌های ذهنی خود را کنار بگذاریم؛ پس از آن می‌توانیم در پایین‌ترین سطح وارد جدال با این نسل شویم، زیرا آنان قائل به جدال فکری و گفت‌وگو هستند و در نهایت از دل این تعامل راهکارهایی برای مواجهه بهتر با این نسل بیرون می‌آید. 

این جامعه‌شناس سیاسی با تاکید بر اینکه لازم است موضع‌گیری سفت و سخت در مقابل این نسل را کنار بگذاریم، اظهار کرد: این نسل برخلاف نسل‌های گذشته جامعه محور است. برای مثال، درباره محیط‌زیست دیدیم که این نسل برندها را تحریم می‌کند، صرفا به این دلیل که آن برند به مولفه‌های محیط‌زیستی بها نمی‌دهد. 

سرحدی اضافه کرد: نسل جدید یک هویت رسمی دارند که تحت نظارت است و کاملا خطوط قرمز را رعایت می‌کند و یک هویت آزاد دارند که زندگی روزمره آنان است. هر چقدر بتوانیم این شکاف را کمتر کنیم، اعتماد به نظام سیاسی بیشتر شده و منجر به افزایش سرمایه اجتماعی می‌شود.

وی در خصوص نقش مدارس در پرورش سیاسی نسل z بیان کرد: این نسل از زمان چشم گشودن به جهان با شبکه‌های اجتماعی و اینترنت همراه بوده است و بخش اصلی هویت آنها به واسطه این شبکه‌ها صورت گرفته، اما آنچه در آموزش پرورش باید به آن اهمیت داده شود سیاست نیست، بلکه مدارا، تساهل، گفت وگو و به رسمیت شناختن تفاوت هاست تا ذهنیت این افراد برای ورود به جامعه و نهادهای رسمی را شکل دهد و آن‌ها را به این اطمینان برساند که اگر وارد نهاد رسمی شدند تفاوتی بین خودشان و دیگران نیست و نهادهای رسمی پذیرای آن‌ها خواهند بود.

این جامعه‌شناس سیاسی اضافه کرد: در دانشگاه‌ها امکاناتی مثل کرسی‌های آزاد اندیشی و تریبون آزاد داریم که مورد حمایت حاکمیت نیز قرارد دارد، اما متاسفانه در مدارس چنین پختگی وجود ندارد. آنچه در دانشگاه اهمیت دارد این است که این نسل بتواند مطالبات خود را به صورت آزادانه بیان کند و لازم است اهمیت بیشتری به این مورد داده شود.  

سرحدی در پاسخ به این پرسش که اگر قدرت در دستان نسل z باشد، کدام ارزش‌های سیاسی اهمیت بیشتری خواهد داشت، گفت: تساهل و راواداری در این نسل بسیار پررنگ است و به دنبال استدلال‌های منطقی و تفکر انتقادی است. مهمترین مسئله برای این نسل ارزش‌های ابراز وجود در حوزه‌های سیاسی و اجتماعی است، به این معنا که اگر فکر متفاوتی وجود دارد باز هم گفت‌وگو صورت می‌گیرد. اگر این موارد در عرصه سیاسی پررنگ شود، مشروعیت نظام سیاسی نیز افزایش پیدا می‌کند.

انتهای پیام