رحمان شریفی عضو هیأت علمی و رئیس بخش تحقیقات آبخیزداری و بهرهوری منابع آب و خاک مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران در گفتوگو با ایسنا تالابها را یکی از مهمترین پدیدههای طبیعی در حفظ تعادل اکوسیستم دانست و اظهار کرد: بخش تحقیقات آبخیزداری در راستای توسعه پایدار بر دو مؤلفه اساسی آب و خاک متمرکز است و حفاظت از تالابها نیز از مهمترین مأموریتهای این حوزه به شمار میرود.
وی با بیان اینکه تالابها از نظر زمینشناسی، زیستمحیطی و اقتصادی اهمیت ویژهای دارند، گفت: رسوبات موجود در تالابها پس از عبور آب از سازندههای مختلف زمینشناسی، سرشار از عناصر ارزشمند هستند و علاوه بر نقش مؤثر در کشاورزی، در برخی صنایع از جمله صنایع سرامیک نیز کاربرد دارند.
رئیس بخش تحقیقات آبخیزداری و بهرهوری منابع آب و خاک مرکز تحقیقات استان تهران با اشاره به انواع تالابها افزود: تالابها شامل تالابهای ساحلی، مناطق خشک، شور، لبشور، آب شیرین و گونههای ترکیبی هستند که هر یک متناسب با شرایط اقلیمی و هیدرولوژیکی، کارکردهای متفاوتی دارند.
شریفی، تأمین و ذخیره آب، کنترل سیلاب، کاهش فرسایش خاک، حفظ تنوع زیستی، پشتیبانی از زیستگاه پرندگان و آبزیان، تعدیل شرایط اقلیمی، توسعه گردشگری طبیعی و ایجاد فرصتهای اقتصادی در بخشهای کشاورزی و صنایع وابسته را از مهمترین کارکردهای تالابها برشمرد و تصریح کرد: این اکوسیستمهای ارزشمند علاوه بر نقش زیستمحیطی، از منظر اجتماعی و اقتصادی نیز سرمایهای ملی محسوب میشوند.
وی با اشاره به وضعیت تالابها در جهان و ایران اظهار کرد: در دنیا بیش از دو هزار و ۳۰۰ تالاب وجود دارد که حدود ۲۵۰ میلیون هکتار را دربر میگیرند و متأسفانه بیش از ۳۵ درصد آنها در معرض نابودی قرار دارند. ایران نیز به دلیل تنوع اقلیمی، از نظر تنوع تالابها جایگاه قابل توجهی دارد و بیش از ۱۵۴ تالاب با اهمیت بینالمللی در کشور شناسایی شده است.
این عضو هیأت علمی با بیان اینکه تالابهای گاوخونی، هامون، هیرمند و گواتر از مهمترین تالابهای کشور هستند، افزود: در استان تهران نیز تالاب بندعلیخان از مهمترین تالابهای منطقه به شمار میرود که علاوه بر ارزش اکولوژیک، زیستگاه پرندگان و ظرفیتی مناسب برای گردشگری طبیعی است.
شریفی با هشدار نسبت به روند کاهش آب ورودی تالابهای استان تهران گفت: تمرکز منابع آب در سدها برای تأمین آب شرب، موجب کاهش حقابه تالابها شده است. کاهش آورد رودخانههایی مانند جاجرود و کرج، روند خشک شدن تالابهای منطقه را تشدید کرده و این موضوع نیازمند مدیریت همزمان تأمین آب شرب و حفظ حقابههای زیستمحیطی است.
وی تأکید کرد: احیای تالابها فرآیندی زمانبر و بسیار دشوار است و ممکن است دههها زمان نیاز داشته باشد؛ از این رو حفاظت از تالابهای موجود بسیار کمهزینهتر و مؤثرتر از احیای آنهاست.
رئیس بخش تحقیقات آبخیزداری و بهرهوری منابع آب و خاک مرکز تحقیقات استان تهران در پایان خاطرنشان کرد: در صورت خشک شدن تالابها، این پهنههای طبیعی میتوانند به کانونهای تولید گرد و غبار تبدیل شوند و تالاب بندعلیخان نیز از این قاعده مستثنی نیست. بنابراین حفظ حقابه تالابها و توجه همزمان به نیازهای زیستمحیطی، در کنار تأمین آب شرب، ضرورتی اجتنابناپذیر برای حفظ تعادل اکوسیستم و کاهش مخاطرات زیستمحیطی استان تهران است.
انتهای پیام
