خدابخش عبدلی در گفتوگو با ایسنا درباره ظرفیتهای هفته وحدت برای تقویت همدلی و همکاری میان مذاهب اسلامی اظهار کرد: قرآن کریم، در آیه ۹۲ سوره انبیاء امت اسلامی را «امت واحده» میخواند: «إِنَّ هَٰذِهِ أُمَّتُکُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّکُمْ فَاعْبُدُونِ»، همچنین در آیه ۱۰۳ سوره آل عمران «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا» دستور صریح به چنگ زدن به ریسمان الهی و پرهیز از تفرقه میدهد.
این استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: امام علی (ع) در خطبه ۱۹۲ نهجالبلاغه «فَإِنَّ الشَّیْطَانَ یُرِیدُ أَنْ یُفَرِّقَ بَیْنَکُمْ کَمَا فَرَّقَ بَیْنَ الْأَحْزَابِ مِنْ قَبْلِکُمْ»، وحدت را «سپری در برابر دشمن» و تفرقه را «شمشیر دشمن» میداند. این مبانی نشان میدهد که وحدت، نه یک تاکتیک سیاسی، بلکه یک اصل قرآنی و راهبرد تمدنی است.
ظرفیتهای هفته وحدت از نگاه امام خمینی (ره) و رهبر شهید
وی با اشاره به ظرفیتهای هفته وحدت از نگاه امام خمینی (ره) گفت: امام خمینی (ره) با ابتکار «هفته وحدت» (از ۱۲ تا ۱۷ ربیعالاول) عملاً ظرفیتی عظیم برای همگرایی مذاهب ایجاد کرد. ایشان در صحیفه، جلد ۱۲، صفحه ۲۵۹ میفرمایند: «ما با برادران اهل سنت خود در اصول اسلام شریک هستیم؛ دشمن ما یکی است و قرآن ما یکی است و قبله ما یکی است. این هفته، هفته اعلام برادری با همه مسلمین است.»
این استاد حوزه و دانشگاه گفت: ظرفیتهای این هفته از نگاه امام خمینی عبارتند از بازتعریف هویت مشترک؛ تأکید بر اشتراکات اعتقادی (توحید، نبوت، قبله، قرآن) بهجای اختلافات فقهی، نمادسازی برای وحدت؛ تبدیل یک مناسبت تقویمی به نماد همبستگی اسلامی، ایجاد شبکه اجتماعی بینمذهبی؛ برگزاری جشنها، همایشها و دیدارهای مشترک علما و مردم، خنثیسازی تبلیغات تفرقهانگیز؛ ایجاد فضای رسانهای مثبت در برابر پروژههای شیعههراسی و سنیهراسی است.
عبدلی در ادامه با اشاره به ظرفیتهای هفته وحدت از نگاه رهبر شهید گفت: قائد امت در پیامها و سخنرانیهای متعدد، از جمله پیام به کنگره عظیم حج و سخنرانیهای هفته وحدت، بر ظرفیتهای احیای «امت» بهعنوان یک واحد تمدنی تاکید کردند. ایشان در دیدار با علما و روحانیون اهل سنت فرمودند: «وحدت اسلامی یعنی اینکه مسلمانان در برابر دشمن مشترک، یک جبهه واحد تشکیل دهند؛ نه اینکه مذاهب در هم ادغام شوند.»
وی با بیان اینکه هفته وحدت میتواند از مرزهای قومی و زبانی عبور کند، افزود: تدوین منشور وحدت، کتب مشترک فقهی-تقریبی، و فعالیتهای علمی مشترک میان حوزه و دانشگاه اهل سنت و تشیع ضروری است و باید از ظرفیت هفته وحدت برای گفتوگو با کشورهای اسلامی و نهادهای بینالمللی اسلامی، مانند الازهر، اتحادیه جهانی علمای مسلمان استفاده کرد.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به ظرفیتهای تاریخی و تمدنی وحدت اظهار کرد: تجربه انقلاب اسلامی نشان داد که وحدت مذهبی میتواند به قدرت بازدارندگی تبدیل شود. نمونه بارز آن، حضور مشترک شیعه و سنی در دفاع مقدس و شکلگیری لشکرهای مردمی با فرماندهی مشترک بود.
وی افزود: شهید سیدحسن نصرالله در سخنرانیهای خود بارها از هفته وحدت بهعنوان «مانور قدرت امت» یاد کرده و مقاومت اسلامی را محصول عملی این وحدت دانسته است. همچنین در جریان «فتوای جهاد» مرجعیت شیعه و همراهی علمای اهل سنت در عراق و سوریه، ظرفیت عظیم وحدت برای مقابله با تروریسم تکفیری اثبات شد.
مهمترین چالشها و موانع تحقق وحدت اسلامی
عبدلی در پاسخ به پرسش دیگر ایسنا درباره مهمترین چالشها و موانع تحقق وحدت اسلامی و راههای مقابله با آن، به چالشهای اعتقادی و فقهی اشاره کرد و گفت: افراطیگری مذهبی از جمله گروههای تکفیری، مانند داعش، القاعده و جریانهای سلفی افراطی، با تکفیر شیعه و حتی اهل سنت مخالف، بزرگترین مانع وحدت هستند.
وی ادامه داد: قرآن کریم در آیه ۹۴ سوره نسا میفرماید: «وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقَیٰ إِلَیْکُمُ السَّلَامَ لَسْتَ مُؤْمِنًا»؛ برداشتهای نادرست از «توسل»، «زیارت»، «شفاعت» و «بدعت» که از سوی برخی جریانهای افراطی بهعنوان دستاویز تکفیر استفاده میشود و تعصب مذهبی کور که امام علی(ع) میفرماید: «إِیَّاکُمْ وَ الْعَصَبِیَّةَ فَإِنَّهَا مِنْ خُلُقِ الْجَاهِلِیَّةِ».
وی درباره چالشهای سیاسی و ژئوپلیتیکی وحدت اسلامی نیز اظهار کرد: استعمارگران با سیاست «تفرقه بینداز و حکومت کن»، اختلافات مذهبی را دامن میزنند. امام خمینی (ره) در صحیفه، جلد ۱۰، صفحه ۳۱۲ میفرمایند: «انگلیس و آمریکا از اختلاف بین شیعه و سنی نان میخورند؛ آنها میخواهند ما را به جان هم بیندازند تا خودشان بر منابع ما مسلط باشند.»
استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: برخی دولتهای منطقه با حمایت از جریانهای افراطی، به دنبال تضعیف محور مقاومت هستند. رهبر شهید در دیدار با مسئولان نظام در سال ۱۳۹۵ فرمودند: «دشمنان اسلام از دو ابزار تکفیر و تحقیر برای نابودی امت استفاده میکنند.» البته باید به این نکته اشاره کرد که برخی روشنفکران وابسته، با تئوریزه کردن اختلافات، به پروژه تفرقه خدمت میکنند.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به چالشهای فرهنگی و رسانهای گفت: برخی شبکهها با پخش برنامههای توهینآمیز به مقدسات مذاهب، آتش اختلاف را شعلهور میکنند. از طرفی دیگر نبود کتابهای درسی مشترک، فیلمها و سریالهای وحدتمحور، و خلأ تولید محتوای دیجیتال تقریبی را میتوان چالشهای مهم فرهنگی و رسانهای بر شمرد همچنین باید این نکته را ذکر کرد که بسیاری از اختلافات ناشی از ناآگاهی نسبت به عقاید واقعی یکدیگر است. امام صادق(ع) میفرماید: «النَّاسُ أَعْدَاءُ مَا جَهِلُوا؛ مردم با آنچه نمیدانند دشمناند.»
عبدلی با اشاره به چالشهای اقتصادی و اجتماعی تحقق وحدت اسلامی اظهار کرد: فقر زمینهساز جذب جوانان به گروههای افراطی است. قرآن کریم در آیه ۲۶۸ سوره بقره میفرماید: «الشَّیْطَانُ یَعِدُکُمُ الْفَقْرَ وَیَأْمُرُکُم بِالْفَحْشَاءِ» اگر مسلمانان احساس کنند که حقوقشان رعایت نمیشود، به سمت هویتهای تنگ مذهبی و قومی کشیده میشوند.
راههای مقابله با موانع وحدت
وی درباره راههای اعتقادی و علمی مقابله با موانع وحدت گفت: تدوین کتب فقهی که در آن احکام مشترک مذاهب استخراج شده و موارد اختلافی با ادب و احترام بررسی شود بسیار اهمیت دارد و مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در این زمینه گامهای خوبی برداشته است. برگزاری کنفرانسهای بینالمللی علیه تکفیر و صدور فتواهای مشترک از سوی مراجع شیعه و مفتیان اهل سنت در تحریم تکفیر و برگزاری مناظرات علمی با رعایت آداب اخلاقی، نه جدالهای تخریبی از جمله راهکارهای تحقق وحدت است.
عبدلی با اشاره به تقویت جبهه مقاومت بهعنوان نماد وحدت، گفت: مقاومت اسلامی نشان داده که شیعه و سنی میتوانند در کنار هم با دشمن مشترک بجنگند. شهید سیدحسن نصرالله بارها تأکید کرد: «مقاومت، ثمره وحدت اسلامی است.»
وی مقابله با پروژههای عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی را از دیگر موارد برشمرد و گفت: بای با هرگونه عادیسازی، تفرقهافکنی و خیانت به آرمان فلسطین مقابله شود. همچنین تقویت دیپلماسی وحدت، ترمیم و تقویت رویکردهای وحدتگرا در اتحادیههای کشورهای اسلامی مستقل و مقاوم در برابر سلطه غرب ضروری است.
این استاد حوزه و دانشگاه درباره راههای فرهنگی و رسانهای تحقق وحدت اسلامی اظهار کرد: تولید محتوای رسانهای مشترک مانند ساخت فیلمها و سریالهایی با موضوع وحدت اسلامی، مانند فیلم «محمد رسولالله» و سریال «مختارنامه» که مورد استقبال همه مذاهب قرار گرفت، راهاندازی شبکههای اجتماعی تقریبی که تولید محتوای کوتاه و تأثیرگذار درباره اشتراکات مذاهب و پاسخ به شبهات تفرقهافکنانه داشته باشد و بازنگری در کتب درسی از جمله گنجاندن دروسی درباره تاریخ مشترک اسلامی و تمدن اسلامی در نظامهای آموزشی کشورهای اسلامی از راهکارهای فرهنگی و رسانهای است.
عبدلی در ادامه به راههای اقتصادی و اجتماعی مقابله با موانع وحدت اشاره کرد و گفت: ایجاد بازار مشترک اسلامی، تقویت همکاریهای اقتصادی میان کشورهای اسلامی و کاهش وابستگی به اقتصاد غرب، رفع تبعیض و فقر بهعنوان بسترهای اصلی نفوذ جریانهای افراطی و ایجاد انجمنهای خیریه، مراکز علمی و مؤسسات فرهنگی مشترک میان شیعه و سنی از مهمترین راهکارها است.
عبدلی گفت: هفته وحدت ظرفیتی عظیم برای بازسازی هویت امت اسلامی بر اساس مشترکات است، اما تحقق آن با موانع جدی اعتقادی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی روبهروست. مقابله با این موانع نیازمند عزم تمدنی، کار علمی عمیق، بصیرت سیاسی و همکاری همهجانبه نخبگان است.
انتهای پیام
