مدیر جهاد کشاورزی شهرستان مهولات از آغاز عملیات برداشت محصول پسته از سطح ۲۳ هزار و ۷۳۰ هکتار از باغهای این شهرستان خبر داد و تأکید کرد: مهولات با تکیهبر ظرفیتهای تولیدی، وسعت زیرکشت و استانداردهای کیفی، رتبه نخست استان خراسان رضوی را در حوزه محصولات استراتژیک پسته به خود اختصاص داده است.
حسن باشی، در گفت و گو با ایسنا اظهار کرد: با آغاز فصل برداشت، تمامی توان منطقه برای مدیریت این محصول ارزآور به کار گرفته شده است. برداشت ارقام زودرس پسته از جمله ارقام قرمز و گرمه که عمدتاً با هدف تأمین نیاز بازار مصرف تازهخوری و نوبرانه تولید میشوند، از نیمه مردادماه آغاز شده و اکنون با ورود به ماه شهریور، تمرکز اصلی بر برداشت رقم غالب و شاخص منطقه یعنی بادامی سفید فیضآباد قرار گرفته است؛ فرآیندی که طبق تقویم باغبانی تا اواخر مهرماه تداوم خواهد داشت.
مدیر جهاد کشاورزی مهولات بیان کرد: پسته در مهولات صرفاً یک محصول کشاورزی نیست، بلکه رکن اصلی اقتصاد محلی و موتور محرک چرخهای تولید، اشتغال و بازرگانی در منطقه محسوب میشود. این محصول با ایجاد زنجیره ارزشمندی از اشتغالزایی مستقیم برای باغداران و کارگران فصلی تا رونق یافتن واحدهای فرآوری، ناوگان حملونقل و فعالیتهای بازرگانی، نقش مهمی در پویایی اقتصادی کل منطقه ایفا میکند.
وی خاطرنشان کرد: در واقع، معیشت هزاران خانوار در این شهرستان به صورت مستقیم و غیرمستقیم با چرخه تولید و فرآوری پسته گره خورده است و این فصل، پررونقترین ایام برای کسبوکارهای وابسته به شمار میرود.
از نظر تفکیک اراضی، از مجموع سطح زیرکشت پسته در مهولات که بالغبر ۲۳ هزار و ۷۳۰ هکتار است، حدود ۲۱ هزار و ۳۴۰ هکتار را باغهای بارور و در مرحله تولید تشکیل میدهند. در مقابل، حدود ۲۴۵۰ هکتار از اراضی نیز در قالب باغهای نهال و اراضی غیربارور قرار دارند که در مراحل تکمیلی رشد قرار گرفتهاند.
باشی افزود: همین گستردگی و تمرکز سطح بارور، مهولات را در میان تمامی شهرستانهای پستهخیز استان خراسان رضوی در جایگاه نخست قرار داده است. این جایگاه، مسئولیت ما را در نظارت بر فرآیندهای داشت و برداشت دوچندان میکند تا بتوانیم این پتانسیل عظیم را در مسیر بهرهوری حداکثری هدایت کنیم.
مدیر جهاد کشاورزی مهولات با ارائه جزئیات مربوط به تنوع ارقام کشت شده در مهولات، بر اهمیت تنوع بیولوژیکی در کنار بهرهوری تأکید و بیان کرد: رقم بادامی سفید فیضآباد با اختصاص دادن حدود ۲۱ هزار و ۶۵۶ هکتار از سطح کل باغهای بارور و غیربارور به خود، نزدیک به ۸۵ درصد از کل باغات پسته شهرستان را پوشش میدهد و به عنوان شناسنامه اصلی تولید این منطقه شناخته میشود.
وی بیان کرد: این رقم به دلیل سازگاری بالا با اقلیم منطقه، مقاومت نسبی در برابر تنشهای محیطی و همچنین طعم و کیفیت منحصر به فرد، به برند تجاری مهولات بدل شده است. در کنار این رقم غالب، برای پاسخ به نیازهای متنوع بازارهای داخلی و صادراتی، سایر ارقام نیز با مدیریت علمی کشت شدهاند؛ به طوری که رقم اکبری با ۱۰۶۷ هکتار، رقم احمدآقایی با ۶۴۰ هکتار و سایر ارقام متنوع دیگر در مساحتی معادل ۴۲۷ هکتار، ساختار تنوع محصولی مهولات را تکمیل کردهاند. این تنوع ارقام به ما کمک میکند تا ضمن مدیریت ریسک تولید، پاسخگوی ذائقه متفاوت مشتریان در بازارهای هدف باشیم.
مدیر جهاد کشاورزی مهولات در ادامه با تمرکز بر زنجیره ارزش پس از برداشت، از زیرساختهای صنعتی منطقه تمجید کرد و گفت: یکی از نقاط قوت مهولات در رقابت با سایر مناطق، برخورداری از ظرفیتهای بسیار بالا در حوزه صنایع تبدیلی است. این شهرستان در حال حاضر دارای ۱۰۰ واحد فرآوری پسته تر و در مجموع ۲۰۰ خط فرآوری مکانیزه است که ظرفیت عملیاتی آنها برای پذیرش و فرآوری روزانه حدود ۶۰۰۰ تن پسته تر برآورد میشود.
وجود این حجم از زیرساختهای صنعتی در نزدیکی باغات، نقش مهمی در تسریع فرآیند تبدیل محصول، حفظ ویژگیهای ظاهری و کیفی پسته و در نهایت کاهش چشمگیر ضایعات پس از برداشت ایفا میکند. سیستمهای مکانیزه فرآوری امروز با حذف واسطههای سنتی و کاهش فاصله زمانی بین برداشت تا پوستگیری، به ارتقای استانداردهای بهداشتی کمک شایانی کردهاند.
باشی با اشاره به شاخصهای عملکردی باغها افزود: میانگین عملکرد باغهای پسته در مهولات حدود ۱۲۰۰ کیلوگرم پسته خشک در هر هکتار است. این میزان تولید، پتانسیل اقتصادی بالایی را ایجاد کرده که نیازمند مدیریت دقیق در مراحل حساس پس از چیدن است. با این حال، هدفگذاری ما در سالهای پیش رو بر افزایش عملکرد در واحد سطح از طریق ترویج روشهای نوین آبیاری، تغذیه اصولی خاک و مبارزه بیولوژیک با آفات متمرکز است تا با بهرهگیری از تکنولوژیهای روز، بتوانیم بهرهوری را ارتقا داده و هزینههای تولید را بهینه کنیم.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان مهولات با ارائه توصیههای فنی و هشدار در مورد سلامت محصول، به باغداران و بهرهبرداران تأکید کرد: برای جلوگیری از افت کیفیت و ممانعت از ورود محصولات با کیفیت پایین به بازار، رعایت اصول علمی الزامی است. باغداران باید با برنامهریزی دقیق، برداشت به موقع را انجام داده و محصول را بلافاصله به واحدهای فرآوری منتقل کنند. عملیات پوستگیری فوری، خشک کردن در دمای استاندارد و رعایت تمامی موازین بهداشتی در انبارها و خطوط تولید، تنها راه برای جلوگیری از آلودگی به سموم قارچی از جمله آفلاتوکسین است.
وی در ادامه با اشاره به چالشهای موجود در بازارهای بینالمللی افزود: امروزه استانداردهای جهانی برای صادرات پسته بسیار سختگیرانه شده است. هرگونه غفلت در فرآیند خشک کردن یا انبارداری میتواند منجر به ایجاد آفلاتوکسین شود که نه تنها سلامت مصرف کنندگان را به خطر میاندازد، بلکه برند ملی پسته ایران را نیز در بازار جهانی مخدوش میکند.
اباشی در همین خصوص از باغداران تقاضا کرد: از همان لحظه جداسازی شاخه و برگ تا مراحل نهایی بستهبندی، اصول بهداشتی را در صدر اولویتهای خود قرار دهند. جهاد کشاورزی نیز با اعزام تیمهای نظارتی، بر فعالیت ترمینالهای ضبط پسته نظارت دقیق خواهد داشت تا از سلامت محصول خروجی اطمینان حاصل شود.
مدیر جهاد کشاورزی مهولات در ادامه به نقش مهم آموزش و ترویج اشاره کرد و گفت: تحقق کشاورزی پایدار در مهولات بدون آگاهیبخشی به بهرهبرداران امکانپذیر نیست. در همین راستا، مدیریت جهاد کشاورزی با برگزاری کارگاههای آموزشی تخصصی در سطح روستاها و دهستانها، تلاش کرده است تا آخرین یافتههای علمی در حوزه تغذیه باغات پسته، نحوه مبارزه با آفات نظیر پسیل پسته و مدیریت بحران آب را به کشاورزان منتقل کند. ارتباط مستمر بین کارشناسان کشاورزی و باغداران، زمینهساز تغییر الگوی کشت از روشهای سنتی به سوی کشاورزی مدرن و اقتصادی شده است.
وی در مورد مدیریت منابع آبی که یکی از چالشهای اصلی کشاورزی در مناطق کویری و نیمهکویری نظیر مهولات است، تصریح کرد: مدیریت مصرف آب در باغهای پسته یکی از محورهای اصلی برنامههای ماست. با توجه به خشکسالیهای سالهای اخیر، ضرورت استفاده از سامانههای نوین آبیاری از جمله آبیاری تحتفشار و قطرهای بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. از تمامی باغداران درخواست داریم با استفاده از تسهیلات دولتی و مشاورههای کارشناسان، نسبت به اجرای طرحهای آبیاری نوین اقدام کنند. این اقدام نه تنها منجر به حفظ منابع آبی زیرزمینی میشود، بلکه با مدیریت صحیح رطوبت خاک، باعث افزایش عملکرد و بهبود کیفیت محصول نیز میگردد.
امضای مهولات بر بازارهای جهانی
آیا مهولات میتواند نام خود را به عنوان امضای کیفیت بر محصولات پسته در جهان ثبت کند؟ با تکیهبر ایستگاههای تحقیقاتی، انرژیهای خورشیدی و کشاورزی هوشمند، مهولات در مسیر تبدیل شدن از یک قطب بزرگ تولید به یک برند جهانی حرکت میکند؛ مسیری که در آن کیفیت محصول، از علم و فناوری پاسداری میشود.
فرماندار مهولات، با ترسیم نقشه راه جدید برای توسعه اقتصادی این منطقه، بر ضرورت گذار از تولید صرف به سمت برندسازی استراتژیک تأکید کرد.
ریحانه شریعتی، در گفت و گو با ایسنا با هدفگذاری تبدیل مهولات به یک برند جهانی در حوزه محصولات کشاورزی، از پیوند زدن توانمندیهای سنتی با فناوریهای نوین و زیرساختهای انرژی پایدار به عنوان کلید اصلی عبور از چالشهای اقلیمی و اقتصادی خبر داد.
وی با نگاهی کلان به جایگاه مهولات، این شهرستان را فراتر از یک منطقه کشاورزی، به عنوان قلب تپنده اقتصاد پسته در شرق کشور معرفی کرد.
فرماندار مهولات، با اشاره به اینکه ۹۸ درصد از جمعیت این خطه با فعالیت در حوزه کشاورزی، بهویژه تولید پسته، معیشت خود را تأمین میکنند، تصریح کرد: پسته برای ما تنها یک محصول نیست، بلکه هویت، فرهنگ و موتور محرک تمام چرخههای اقتصادی از تولید و فرآوری گرفته تا بازرگانی و خدمات است؛ اما در فضای رقابتی امروز، تنها داشتن محصول باکیفیت برای بقا در بازارهای بینالمللی کافی نیست؛ ما باید بتوانیم نام مهولات را به عنوان یک نشان تجاری معتبر و تضمین کننده کیفیت، به گوش جهانیان برسانیم.
وی در ادامه، مسیر رسیدن به این هدف را در علمیسازی تولید جستجو کرد و گفت: اولویت نخست مدیریت شهرستان، استفاده حداکثری از ظرفیتهای دانشبنیان برای ارتقای سطح کیفی محصول است. یکی از گامهای عملیاتی در این راستا، راهاندازی ایستگاه پیشرفته و تخصصی هواشناسی پسته با مشارکت خود کشاورزان است.
شریعتی با اشاره به اهمیت حفظ کیفیت محصول در زنجیره پس از برداشت، از تلاشها برای رفع چالشهای انرژی در فصل پرکاری خبر داد و افزود: در مقطع حساس برداشت، پایداری جریان برق برای باغداران و به ویژه برای مراکز فرآوری، یک ضرورت مهم است. هرگونه ناترازی در تأمین انرژی میتواند نه تنها باعث خسارت مالی به کشاورزان شود، بلکه با آسیب به فرآیند فرآوری، سلامت مصرف کننده و کیفیت نهایی محصول را نیز به خطر بیندازد.
وی در راستای حل ریشهای دغدغههای حوزه انرژی، به پروژه عظیم نیروگاه خورشیدی مهولات اشاره کرد و آن را نقطه عطفی در مسیر توسعه پایدار دانست.
برای اینکه مهولات بتواند به یک قطب صنعتی-کشاورزی پایدار تبدیل شود، باید از انرژیهای پاک بهره ببرد. کلید خوردن پروژه بزرگترین نیروگاه خورشیدی شرق کشور با ظرفیت ۲۰۰ مگاوات، پاسخی استراتژیک به نیازهای انرژی بخش کشاورزی و صنعت مهولات است. با بهرهبرداری از فازهای مختلف این نیروگاه، ما نه تنها ناترازی برق را در منطقه مدیریت میکنیم، بلکه مهولات را به شهرستانی پیشرو در استفاده از انرژیهای نو در حوزه کشاورزی تبدیل خواهیم کرد که این خود، یکی از شاخصهای مهم در برندسازی محصولات سبز و دوستدار محیطزیست در بازارهای جهانی است.
فرماندار مهولات، با اشاره به ظرفیت تولید سالانه ۲۱ هزار تن پسته خشک و جایگاه مهولات به عنوان پایتخت پسته بادامی کشور، بر ضرورت انسجام بخشیدن به تمامی این توانمندیها برای رسیدن به هدف نهایی تأکید کرد.
هدف این است که مهولات از یک تولید کننده بزرگ، به یک برند جهانی تبدیل شود؛ جایی که کیفیت پسته بادامی شهرستان مهولات، شناسنامه معتبری برای تجارت بینالمللی باشد. ما با حمایت از تولید، تقویت صنایع تبدیلی و بهرهگیری از فناوریهای نوین، در پی آن هستیم تا ارزش افزوده این محصول ارزشمند، بیش از پیش به اقتصاد منطقه تزریق شده و نام مهولات در تمام بازارهای هدف، به عنوان نماد کیفیت و اصالت درخشان شود.
بدون شک آینده پسته ایران در این کویر نوشته میشود. اگر مهولات بتواند سه ستون کیفیت، انرژی پایدار و دانشبنیان را محکم نگه دارد، طلای سبز دیگر یک شعار محلی نیست؛ امضای جهانی اصالت و سلامت میشود.
انتهای پیام
