پژوهش جدید بر پایه بررسی مرجانهای باستانی و امروزی در جزایر گالاپاگوس آمریکای جنوبی نشان میدهد النینوهای رخ داده در ۴۰ سال گذشته از هر النینوی ثبت شده در ۱۰۰۰ سال پیش از حدود سال ۱۸۵۰ شدیدتر بودهاند، یافتهای که شواهد دیگری از تاثیر گرمایش ناشی از فعالیتهای انسانی بر اقلیم زمین ارائه میکند.
نتایج نشان میدهد شدت چرخههای النینو ـ نوسان جنوبی (ENSO) در دهههای اخیر به شکل محسوسی افزایش یافته و همزمان با افزایش دمای میانگین جهان تغییر کرده است. النینو ـ نوسان جنوبی، پدیده اقلیمی جهانی است که بر اثر تغییر در الگوهای باد و دمای سطح آب در مناطق گرمسیری اقیانوس آرام شکل میگیرد و میتواند روند گرمایش این منطقه را تقویت کند.
در شرایط معمول، بادهای تجاری، آب گرم سطح اقیانوس را از شرق به غرب میرانند اما زمانی که این بادها ضعیف میشوند، آب گرم به سمت شرق و سواحل آمریکای جنوبی حرکت میکند و یک رویداد النینو شکل میگیرد. نقطه مقابل النینو، پدیدهای است که با سرد شدن آبهای سطحی همراه میشود و «لانینا» نام دارد.
پاسخ گردش جوی به چرخه النینو ـ لانینا میتواند در بخش غربی اقیانوس آرام به خشکسالی منجر شود. این شرایط به نوبه خود بادهای تجاری را ضعیفتر میکند و باعث تداوم شرایط النینو برای یک تا دو سال میشود. تغییرات دما و بارش که از مناطق گرمسیری اقیانوس آرام آغاز میشوند، میتوانند بر آبوهوای سراسر جهان اثر بگذارند.
در روزهای اخیر نیز مقامهای اقلیمی در نقاط مختلف جهان درباره احتمال وقوع «ابر النینو» هشدار دادهاند، پدیدهای که پیشبینی میشود در اواخر ۲۰۲۶ یا اوایل ۲۰۲۷ به اوج برسد و خطر خشکسالی و آتشسوزیهای گستردهتر در استرالیا و اندونزی و همچنین فصلهای موسمی خشکتر در جنوب و جنوبشرق آسیا را به همراه داشته باشد.
جولیا کول، پژوهشگر ارشد این پژوهش از دانشگاه میشیگان آمریکا گفت: ما در گذشته دورهای را مشاهده نکردیم که النینوها به اندازه امروز شدید باشند بنابراین شدت النینو همزمان با افزایش دمای جهانی تغییر کرده است. یافتههای ما نشان میدهد النینوهای شدید ۴۰ سال گذشته، در مقایسه با الگوهای ۱۰۰۰ سال پیش از آن، بیسابقه بودهاند.
پژوهشگران هشدار دادند شدیدتر شدن چرخههای النینو میتواند به وقوع سیلابها، خشکسالیها و آتشسوزیهای شدیدتر در سراسر جهان منجر شود. این پیامدها همچنین میتوانند با افزایش بیماریها، نابودی محصولات کشاورزی و دیگر بحرانهایی همراه شوند که سلامت و رفاه جوامع را تحت تاثیر قرار میدهند.
کول درباره النینوی پیشرو گفت مسئله این نیست که آیا النینوی کنونی رخ خواهد داد یا خیر. پرسش این است که تا چه اندازه شدید و پیامدهای آن چقدر وخیم خواهد بود.
وی افزود: این رویداد در شرایطی رخ میدهد که گرمایش جهانی نیز ادامه دارد و همین موضوع میتواند افزایش دمای ناشی از گازهای گلخانهای را تشدید کند. برخی پیشبینیها نشان میدهد دمای جهان ممکن است به ۱.۷ تا ۱.۸ درجه سانتیگراد بالاتر از سطح پیشاصنعتی برسد که بهمراتب بالاتر از رکورد فعلی خواهد بود.
پژوهشگران برای بررسی شدت النینو در گذشته، ۱۳ مرجان را مورد مطالعه قرار دادند که شامل مرجانهای زنده و نمونههای باستانی بود. این مرجانها اطلاعات شیمیایی مربوط به دمای آب دریا در دوره رشد خود را در ساختارشان حفظ کردهاند.
دانشمندان با بررسی نسبت استرانسیم به کلسیم در مرجانها که به دمای آب هنگام رشد آنها وابسته است و همچنین تحلیل نسبت ایزوتوپهای اکسیژن، توانستند سابقه شدت النینو را در دورههای طولانی بازسازی کنند.
نتایج نشان داد النینوهای بسیار شدید در ۴۰ تا ۵۰ سال گذشته رخ دادهاند، در حالی که پیش از آن، شدت این پدیده به طور مداوم پایینتر بوده است.
کول تاکید کرد این یافتهها ضرورت کاهش سرعت تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی را بیش از پیش نشان میدهد. النینو، یکی از عوامل بسیار مهم ایجاد شرایط شدید آبوهوایی است و اگر این پدیده شدیدتر شود، پیامدهای آن نیز افزایش خواهد یافت.
کول افزود: معتقدیم گرمایش جهانی در حال تشدید النینو است و اگر این فرضیه درست باشد، باید انتظار داشته باشیم شرایط شدید آبوهوایی بیشتری رخ دهد و خسارتهای زیستمحیطی، زیرساختی و انسانی افزایش پیدا کند.
طبق گزارش وبسایت کانکتسای، وی افزود هیچ کشوری منابع کافی برای محافظت کامل در برابر این پیامدها را در اختیار ندارد و همین موضوع یکی دیگر از دلایلی است که ضرورت کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی، بهعنوان عامل اصلی این مشکل را نشان میدهد.
نتایج این پژوهش در نشریه Science منتشر شده است.
انتهای پیام
