محیط کسب و کار، مجموعهای از شرایط بیرونی است که اگرچه مدیران نمیتوانند مستقیماً آنها را تغییر دهند اما عملکردشان بهشدت تحت تأثیر آنهاست؛ مواردی مثل قوانین حاکم، شرایط آبوهوایی یا فرهنگ منطقه که در هر جای دنیا و هر زمان متفاوت است.
امروزه بهبود این محیط، کلید اصلی پیشرفت اقتصادی کشورها بوده به طوری که هرچه فضای کسبوکار مساعدتر باشد، کارآفرینان بهتر میتوانند از فرصتها استفاده کنند و این زنجیره در نهایت به رشد اقتصاد و ثروتمند شدن جامعه ختم میشود.
اما رسیدن به چنین فضایی، اتفاقی نیست و نیازمند برنامهریزی هوشمندانه و نظارت مداوم است؛ از همین رو نیز طرح ملی پایش محیط کسبوکار از اواخر سال ۱۳۹۵ توسط اتاق بازرگانی ایران و با همکاری اتاقهای تعاون و اصناف ایران اجرا میشود تا با سنجش مستمر وضعیت، زیرساختهای لازم برای بهبود این فضا فراهم شود.
براساس آخرین نتایج منتشر شده از این طرح، نمره محیط کسب و کار استان یزد در بهار سال جاری با ۰.۲ درصد بهبود نسبت به زمستان سال قبل و با ۳.۰۳ درصد بهبود نسبت به بهار سال قبل به عدد ۶.۰۶ رسیده است. (نمره ۱۰ بدترین نمره است)
این بهبود جزئی وضعیت در حالی در استان یزد رقم خورده که شرایط کل کشور نشاندهنده نامطلوبتر شدن شرایط محیط کسب و کارها بوده است.
به طور کلی وضعیت محیط کسب و کار کشور در فصل بهار ۱۴۰۵ با عدد ۶.۲۳ کمی نامطلوبتر از وضعیت این شاخص در ارزیابی فصل زمستان سال گذشته با عدد ۶.۲۰ و نامساعدتر از فصل بهار سال قبل با عدد ۵.۹۵ گزارش شده است.
استان یزد همچنین در فصل بهار سال جاری توانست با اختلاف ۰.۱۷ نسبت به میانگین کشوری این شاخص بعد از استانهای قم، اصفهان، زنجان، مرکزی، خراسان جنوبی و آذربایجان غربی همراه با استانهای البرز و قزوین در رده هفتم بهترین وضعیت محیط کسب و کار قرار گیرد.
براساس این گزارش، وضعیت محیط کسب و کار استان یزد ضمن مطلوبتر بودن وضعیت نسبت به سراسر کشور اما همسو با آن، طی ۴ سال گذشته روندی نزولی در کارنامه خود ثبت کرده به طوری از نمره ۵.۶۵ در سال ۱۴۰۰ به نمره ۶.۱۷ در سال ۱۴۰۴ رسیده است. (مثبت بودن درصد تغییرات به معنای بدتر شدن وضعیت است)
مقایسه وضعیت استان یزد در طرح پایش محیط کسب و کار با میانگین کشوری

با این حال مقایسه وضعیت فصل بهار سال جاری با فصل بهار سال گذشته نشان میدهد که استان یزد به طور مشترک با استان سمنان با نمره ۶.۲۵ در جایگاه بیست و نهم کشور قرار داشته یا به عبارتی دیگر، فقط استانهای فارس و هرمزگان به ترتیب با نمرات ۶.۴۸ و ۶.۲۸ وضعیتی نامطلوبتری از یزد را تجربه کردهاند؛ اما در بهار امسال استان یزد توانسته با صعودی چشمگیر، خود را تا رتبه هفتم بهترین محیط کسب و کار بالا بکشد.
طبق آمارهای منتشر شده در فصل بهار سال جاری، از نظر فعالان اقتصادی یزدی مشارکت کننده در این ارزیابی سه مولفه غیرقابل پیشبینی بودن و تغییرات قیمتهای مواد اولیه با نمره ۷.۷۸، دشواری تامین منابع مالی از بانکها با نمره ۷.۲۴ و بیثباتی سیاستها، قوانین، مقررات و رویههای اجرایی ناظر بر محیط کسب و کار با نمره ۷.۱ سه مانع اصلی در کسب و کار این استان بودهاند.
همچنین سه مولفه محدودیت دسترسی به آب با نمره ۴.۹۳، نحوه استقبال مشتریان از نوآوری و ابتکار در ارائه خدمات و محصولات با نمره ۴.۷۸ و تمایل عمومی به خرید کالاهای خارجی و بیرغبتی به خرید محصولات ایرانی با نمره ۴.۷ در این ارزیابی در اولویتهای آخر فعالان اقتصادی استان قرار گرفتهاند.
لازم به ذکر است که بر اساس نتایج این پایش در بهار ۱۴۰۵، در کل کشور وضعیت محیط کسب وکار در بخش کشاورزی با نمره ۶.۲۳ در مقایسه با بخش های خدمات با نمره ۶.۲۱ و صنایع با نمره ۶.۱۳ نامناسبتر ارزیابی شده است.
گفتنی است؛ در اجرای دوره این طرح در فصل بهار سال جاری تأثیر جنگ بر محیط کسبوکار نیز مورد بررسی قرار گرفت که نتایج نشان داد این مولفه با کسب نمره ۷.۸۷ تاثیری مستقیم و منفی بر فضای کسب و کارها گذاشته است.
در این شاخص استان یزد با کسب نمره ۶.۹۳، سومین استان بعد از کرمان و گلستان با نمرات ۵.۶۸ و ۶.۸۰ بود که شرایط مناسبتری را نسبت به بقیه داشته و استانهای لرستان با نمره ۹.۳۷، ایلام با ۸.۹۷ و بوشهر با ۸.۹۶ وضعیت نامناسبتری از تأثیر جنگ بر کسبوکار را گزارش کردهاند.
انتهای پیام