سید محمد حکاک قزوینی در گفتوگو با ایسنا، ضمن تبریک روز قزوین اظهار کرد: افرادی که به تاریخ مشروطه میپردازند و وقایع آن دوره را روایت میکنند، حتماً به کتاب «چرندپرند» او نیز اشاره دارند. با توجه به ویژگی بدیع و ابتکاری این اثر، در ۱۰۰ سال اخیر همواره در میان ادیبان مطرح بوده است.
وی افزود: نکته قابلتوجه این است که محققانِ تاریخ مشروطه، به این دلیل که ادیب نیستند، نتوانستهاند جنبههای ادبی این اثر را که سرشار از جسارت و هجوِ قدرت است، بهدرستی برجسته کنند؛ اما کسانی که داستاننویسی معاصر را تدوین کردهاند، همواره بر مبتکر بودن دهخدا در نوشتههای انتقادی تأکید داشتهاند.
استاد فلسفه دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره) با اشاره به رنگباختن کاربرد مَثَل در ادبیات امروز عنوان کرد: دهخدا با تألیف مجموعه «امثال و حکم»، قدمی مثبت در راستای تقویت غنای ادبیات و حفظ هویت ملی ایرانی در عرصه زبان و ادب برداشت. در گذشته، «مَثلزنی» در میان محاورات مردم، حتی کسانی که سواد خواندن و نوشتن نداشتند، رواج داشت؛ اما امروزه کاربرد مَثَل در نوشتهها، سخنرانیها و حتی در محاورات روزمره کمتر دیده میشود.
وی با اشاره به دلایل فعالیت دهخدا در حوزه فرهنگی گفت: مشروطیت پس از ۱۵ سال به بنبست رسید؛ هرجومرج و ناامنی کشور را فرا گرفت. مردم هنوز قابلیتهای دموکراسی را نداشتند و همین امر سبب شد مشروطهخواهان نیز به این نتیجه برسند که برای انتظام امور دولت، به یک حکومت دیکتاتوری نیاز است.
استاد فلسفه دانشگاه بینالمللی امام خمینی (ره) در بیان علت تغییر فازِ کنشگری دهخدا از فضای خیابانی به حوزه فرهنگی بیان کرد: اما دیکتاتوری رویکارآمده توسط رضاخان، صالح نبود. رضاخان اگرچه ایران را وارد دنیای جدید کرد، اما فردی مستبد بود. ظهور دیکتاتوری پهلوی، عرصه را برای انتشار مقالات انتقادیِ فردی چون دهخدا تنگ کرد. در نهایت، این شرایط منجر شد دهخدا به این نتیجه برسد که با تغییر رویکرد از روزنامهنگاری و از طریق دیگری مانند نگارش «امثال و حکم» و «لغتنامه»، به حفظ هویت ملی ایرانی کمک کند.
حکاک در پایان با اشاره به اینکه قزوین سهم بسزایی در عرصه فرهنگی و ادبی در دوره معاصر دارد، بیان کرد: در کنار دهخدا، عارف قزوینی و نسیم شمال، ما یک شخصیت بزرگ بینالمللی قزوینیتبار به نام محمد قزوینی داریم که دوست نزدیک دهخدا نیز بوده است. او اگرچه در عرصه سیاست فعالیت نداشت، اما از زمان جوانی وارد عرصه زبان و ادبیات شد و در عرصه فرهنگی و ادبی، از خدمتگزاران بزرگ هویت ملی ایران به حساب میآید.
انتهای پیام
