موید محسننژاد یکشنبه ۱۵ شهریور در نشست خبری با اصحاب رسانه، کرمان را استانی برخوردار از ظرفیتهای گسترده تاریخی، فرهنگی، طبیعی و گردشگری دانست و افزود: برای بهرهگیری از این ظرفیتها باید نگاه جدیدی به جایگاه استان در گردشگری کشور و بهویژه گردشگری بینالمللی شکل بگیرد.
وی با اشاره به پیشینه گردشگری کرمان اظهار کرد: کرمان در گذشته یکی از حلقههای اصلی گردشگری تاریخی و فرهنگی ایران بود و گردشگران خارجی که وارد کشور میشدند، این استان را در مسیر سفر خود قرار میدادند، اما در برههای به دلیل برخی اتفاقات، کرمان در فهرست قرمز کشورهای اروپایی قرار گرفت و محدودیتهایی برای سفر اتباع این کشورها ایجاد شد.
محسننژاد ادامه داد: در این شرایط یزد توانست از فرصت ایجاد شده استفاده کند و وارد چرخه گردشگری تاریخی و فرهنگی شود و بعدها نیز موضوع مثلث گردشگری یزد، اصفهان و فارس مطرح شد.
مدیرکل میراث فرهنگی استان کرمان با تأکید بر اینکه این وضعیت به معنای از بین رفتن جایگاه تاریخی کرمان نیست، گفت: کرمان جایگاه ویژهای دارد که باید دوباره در یک چرخه تاریخی و فرهنگی قرار بگیرد.
کرمان به دنبال بازتعریف جایگاه خود در گردشگری است
وی افزود: استان کرمان از معدود مناطق ایران است که مجموعهای از دورههای تاریخی و تمدنی را در یک پهنه جغرافیایی در خود جای داده است. از تمدن جیرفت و تپه یحیی تا ارگ بم، بافت تاریخی کرمان، آثار سیرجان و مجموعهای از بناهای تاریخی، کاروانسراها و روستاهای گردشگری، ظرفیتهایی هستند که سالهاست در ادبیات میراث فرهنگی کشور بر اهمیت آنها تأکید میشود.
استاندار کرمان نیز در مراسم روز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی، کرمان را موزه زنده تاریخ توصیف کرده و بر ضرورت احیاء بناهای تاریخی، تقویت گردشگری و پیگیری ثبت جهانی بافت تاریخی شهر کرمان تأکید کرده بود.
به اعتقاد وی؛ برای بازگرداندن این ظرفیتها به چرخه گردشگری، صرفاً معرفی آثار کافی نیست و کرمان باید به سمت ایجاد رویدادهای ملی و بینالمللی حرکت کند.
محسننژاد از تدوین تقویم جدید رویدادهای گردشگری استان خبر داد و گفت: با استعلام از فرمانداریها، رویدادهای محلی، ملی و بینالمللی استان دوباره بررسی و تقویم جدیدی تدوین شده است.
به گفته مدیرکل میراث فرهنگی استان کرمان؛ برگزاری جشنوارههایی مانند جشنوارههای مرتبط با محصولات کشاورزی اهمیت دارد، اما برای قرار گرفتن کرمان در پهنه گردشگری تاریخی و فرهنگی کشور، باید سهم رویدادهای ملی و بینالمللی افزایش پیدا کند.
محسننژاد همچنین از انتقال میزبانی دو نشست تخصصی مرتبط با حوزه غذا از تهران به کرمان خبر داد و گفت: این نشستها در ماههای آینده در استان برگزار خواهند شد.
کرمان پرونده ثبت جهانی صنایعدستی را دنبال میکند
شهر کرمان در سالهای گذشته عنوان شهر ملی صنایعدستی را به دست آورده و اکنون موضوع ارتقاء این جایگاه به سطح جهانی در دستور کار قرار گرفته است. در سالهای اخیر نیز ظرفیت صنایعدستی کرمان در نمایشگاهها و رویدادهای ملی مورد توجه قرار گرفته و سیرجان به عنوان شهر جهانی گلیم، یکی از مهمترین نمونههای ثبت جهانی صنایعدستی در استان کرمان است. ایسنا نیز پیشتر از حضور هنرمندان شهرهای جهانی صنایعدستی در نمایشگاه ملی صنایعدستی کرمان خبر داده بود.
محسننژاد در اینباره گفت: کرمان به عنوان شهر ملی صنایعدستی معرفی شده، اما با توجه به تعدد رشتههای صنایعدستی، پرونده شهر کرمان برای ثبت جهانی نیز تشکیل و به تهران ارسال شده است.
وی تفاوت پرونده کرمان با شهرهایی مانند سیرجان را در تنوع رشتههای صنایعدستی دانست و افزود: سیرجان به عنوان شهر جهانی گلیم شناخته شده، اما کرمان به دنبال ثبت جهانی در حوزه تعدد رشتههای صنایعدستی است.
مدیرکل میراث فرهنگی استان کرمان راهاندازی موزههای تخصصی صنایعدستی و تبدیل برخی فضاهای موجود به موزه صنایعدستی را از جمله اقداماتی دانست که میتواند به تقویت پرونده ثبت جهانی شهر کرمان کمک کند.
وی همچنین از توسعه آموزش صنایعدستی در روستاهای استان خبر داد و گفت: در ماههای اخیر بیش از ۲۰۰ نفر در روستای شفیعآباد آموزش دیدهاند و مجموع آموزشها و صدور کارتهای صنایعدستی در استان نیز در مسیر رسیدن به حدود ۱۰۰۰ نفر تا پایان سال قرار دارد.
محسننژاد همچنین از پیگیری ایجاد و توسعه بازارچههای صنایعدستی و راهاندازی موزههای تخصصی در استان خبر داد.
تمدن جیرفت در انتظار یک رویداد ملی و بینالمللی
تمدن جیرفت طی دو دهه گذشته به یکی از مهمترین موضوعات باستانشناسی ایران تبدیل شده است. کشفیات محوطههای باستانی جنوب کرمان، اشیای منحصربهفرد و شواهد مربوط به یک فرهنگ کهن، توجه باستانشناسان و پژوهشگران ایرانی و خارجی را به این منطقه جلب کرده است.
در گذشته(۱۹ و ۲۰ اردیبهشت ۱۳۸۷) نیز همایش ملی و بینالمللی تمدن جیرفت با حضور پژوهشگرانی از ایران و کشورهای اروپایی و آمریکایی برگزار شده و بر ادامه کاوشها، حفاظت از محوطهها و ایجاد موزه تخصصی آثار تمدن جیرفت تأکید شده بود.
موضوع موزه جیرفت نیز سابقهای طولانی دارد و سالهاست یکی از مطالبات اصلی حوزه میراث فرهنگی استان است؛ ایسنا بیش از یک دهه قبل نیز از موزه باستانشناسی جیرفت به عنوان یکی از دغدغههای جدی میراث فرهنگی استان یاد کرده بود.
محسننژاد درباره آخرین وضعیت همایش تمدن جیرفت گفت: این همایش قرار بود برگزار شود، اما ابتدا با ناآرامیهای دیماه، سپس جنگ و در ادامه فصل گرما مواجه شد و برگزاری آن به تعویق افتاد.
وی با بیان اینکه بخش علمی همایش و چاپ کتابها انجام شده است، افزود: انشاءالله در آینده نه چندان دور شاهد برگزاری این همایش خواهیم بود.
مدیرکل میراث فرهنگی استان کرمان همچنین از برگزاری همایش تپه یحیی به عنوان یکی دیگر از برنامههای حوزه میراث فرهنگی استان خبر داد.
به گفته محسننژاد، برگزاری این رویدادها تنها یک برنامه تقویمی نیست، بلکه میتواند به معرفی ظرفیتهای باستانشناسی کرمان و آغاز مسیر جدیتر برای معرفی جهانی تمدن جیرفت کمک کند.
وی گفت: بحث ثبت جهانی منطقه جیرفت در همایش تمدن جیرفت استارت خواهد خورد.
مدرسه امیرکبیر جیرفت به مرکز معرفی تمدن تبدیل میشود
در ادامه برنامههای مرتبط با جیرفت، مدرسه تاریخی امیرکبیر نیز مورد توجه قرار گرفته است.
محسننژاد گفت: این مدرسه که پیشتر ثبت ملی شده است، با همکاری آموزش و پرورش در مسیر انتقال به میراث فرهنگی قرار دارد و قرار است پس از تعیین تکلیف، به یک مرکز فرهنگی و آموزشی تبدیل شود.
به گفته وی، بخشی از این مجموعه به موزه اختصاص خواهد یافت تا مدرسه امیرکبیر به مرکزی برای معرفی تمدن جیرفت تبدیل شود.
حفاظت از محوطههای جیرفت همچنان یک دغدغه جدی است
در سالهای اخیر موارد متعددی از حفاری غیرمجاز در جیرفت گزارش شده است. تنها در ماههای اخیر نیز یگان حفاظت میراث فرهنگی استان چندین مورد حفاری غیرمجاز را متوقف کرده است؛ در یکی از این موارد، حفاران با رها کردن تجهیزات از محل متواری شدند و در موارد دیگری نیز متهمان دستگیر و ادوات حفاری کشف و ضبط شد.
محسننژاد در نشست خبری با اشاره به این مسئله گفت: حفاظت از محوطههای باستانی جیرفت با جدیت پیگیری شده و برای جلوگیری از تعرض به این آثار، موضوع به نهادهای امنیتی و دستگاههای بالادستی نیز منتقل شده است.
وی گفت: شخصا نیمهشب از محیطهای آنجا بازدید کردم و پای کار بودیم. بعضا به سمت ما تیراندازی شده است.
مدیرکل میراث فرهنگی استان کرمان تأکید کرد: حفاظت از میراث فرهنگی موضوعی فرابخشی است و یگان حفاظت میراث فرهنگی با امکانات محدود نمیتواند به تنهایی از همه محوطهها حفاظت کند.
وی افزود: اگر به میراث فرهنگی کمک نشود، ممکن است شاهد اتفاقات بیشتری باشیم.
محسننژاد همکاری فرمانداری، استانداری و دستگاههای امنیتی را در حفاظت از محوطههای باستانی ضروری دانست و از حمایت استاندار کرمان در این زمینه قدردانی کرد.
۸۲۰ اثر ثبت ملی و ۱۵۰ پرونده در انتظار تعیین تکلیف
کرمان اکنون بیش از ۸۲۰ اثر ثبتشده در فهرست آثار ملی دارد و حدود ۱۵۰ پرونده دیگر نیز در فرآیند ثبت قرار گرفته است.
محسننژاد از حضور شورای ثبت و حرائم وزارت میراث فرهنگی در کرمان خبر داد و گفت: قرار است اعضای این شورا طی روزهای دوشنبه و سهشنبه هفته جاری در استان حضور پیدا کنند تا بخشی از پروندهها به جای انتقال به تهران، در خود کرمان بررسی و تعیین تکلیف شوند.
وی حضور شورای ثبت و حرائم در استان را فرصتی برای سرعت دادن به فرآیند ثبت آثار دانست و افزود: ما نزدیک به ۱۵۰ پرونده ثبتی داریم و امیدواریم بخش قابل توجهی از آنها در این سفر تعیین تکلیف شود.
ساختمان امور مالیاتی و چالش ارتفاع در بافت تاریخی کرمان
ساخت ساختمان جدید ادارهکل امور مالیاتی کرمان در محدوده بافت تاریخی شهر و در مجاورت منظر مجموعه تاریخی گنجعلیخان، طی ماههای گذشته به یکی از پروندههای بحثبرانگیز حوزه میراث فرهنگی استان تبدیل شده است.
ادامه عملیات ساختمانی در طبقات بالای بنا با واکنش فعالان میراث فرهنگی همراه شد و وزارت میراث فرهنگی نیز با تأکید بر ضوابط مصوب بافت تاریخی، کاهش دو طبقه از ارتفاع ساختمان را ضروری دانست.
در همین زمینه، سیدموید محسننژاد، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان کرمان، گفت: موضوع ساختمان امور مالیاتی با استاندار و مدیران دستگاههای مرتبط در حال پیگیری است و از مدیرکل امور مالیاتی نیز خواسته شده تا پیش از تعیین تکلیف نهایی موضوع از سوی میراث فرهنگی، اقدام اجرایی مغایر با ضوابط انجام نشود.
وی با اشاره به قرار گرفتن این ساختمان در محدوده حساس بافت تاریخی کرمان و اهمیت حفظ منظر تاریخی شهر، تأکید کرد: ضوابط ارتفاعی این محدوده باید رعایت شود و موضوع تعدیل ارتفاع ساختمان قطعا انجام خواهد شد.
محسننژاد گفت: اگر کرمان به دنبال ثبت جهانی بافت تاریخی خود است، باید حریم، منظر و ضوابط تاریخی شهر مورد احترام قرار گیرد.
بر اساس گزارشهای ایسنا، در بررسیهای کارشناسی وزارت میراث فرهنگی، ضابطه ارتفاعی این محدوده ملاک عمل قرار گرفته و در آخرین اظهارنظرهای منتشرشده، کاهش دو طبقه از ارتفاع بنا مورد تأکید قرار گرفته است. همچنین مدیرکل ثبت آثار تاریخی کشور اعلام کرده است که همه دستگاهها و مجریان پروژه موظف به رعایت ضوابط مصوب بافت تاریخی هستند.
کاروانسراها و بناهای تاریخی در انتظار تعیین تکلیف هستند
مدیرکل میراث فرهنگی کرمان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به طرح ساماندهی کاروانسراهای استان گفت: این طرح آماده اجرا شده و اصلاحات مورد نیاز نیز انجام گرفته است.
وی درباره کاروانسرای واقع در نزدیکی ورودی کرمان از سمت باغین نیز اظهار کرد: این بنا در طرح ساماندهی کاروانسراهای استان مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
محسننژاد با تأکید بر اینکه همه آثار ثبتشده الزاماً مالکیتشان در اختیار میراث فرهنگی نیست، گفت: دستگاهی که مالک یک اثر تاریخی است، مسئولیت قانونی حفظ و نگهداری آن را نیز برعهده دارد.
وی همچنین درباره پروژههای مرمتی تأکید کرد: مرمت بناهای تاریخی با ساختوساز جدید قابل مقایسه نیست و زمان و هزینه بیشتری نیاز دارد.
به گفته وی، در برخی موارد به دلیل حساسیتهای میراثی، عملیات اجرایی متوقف شده تا مشاور متخصص و دارای صلاحیت در حوزه میراث فرهنگی بر روند کار نظارت کند.
شفیعآباد در مسیر تقویت صنایعدستی قرار گرفت
روستای شفیعآباد در محدوده دشت لوت نیز یکی از نقاط مورد اشاره مدیرکل میراث فرهنگی کرمان بود.
محسننژاد با اشاره به ظرفیت گردشگری این روستا گفت: شفیعآباد برای بهرهبرداری مناسبتر از ظرفیتهای خود، نیازمند آموزش و توانمندسازی ساکنان در حوزههای مختلف، بهویژه صنایعدستی است.
وی از آموزش بیش از ۲۰۰ نفر در این روستا طی ماههای اخیر خبر داد و گفت: همکاری فنی و حرفهای نیز در این زمینه انجام شده است.
راهنمایان گردشگری باید بخشی از تجربه بازدید باشند
یکی دیگر از برنامههای اعلامشده، ساماندهی حضور راهنمایان گردشگری در اماکن تاریخی و فرهنگی استان است.
محسننژاد با تأکید بر اینکه بسیاری از اماکن تاریخی بدون راهنمای تخصصی نمیتوانند روایت کامل خود را به بازدیدکننده منتقل کنند، گفت: طرح استقرار راهنمایان گردشگری در اماکن تاریخی و فرهنگی در دست پیگیری است.
وی البته بر ضرورت فرهنگسازی درباره پرداخت هزینه خدمات راهنمایان تأکید کرد و گفت: راهنمای گردشگری نیز مانند سایر ارائهدهندگان خدمات، باید از محل تخصص خود درآمد داشته باشد.
به اعتقاد مدیرکل میراث فرهنگی کرمان، توسعه گردشگری تنها با مرمت و بازگشایی بناها اتفاق نمیافتد و خدمات تخصصی، روایتگری و تجربه بازدید نیز باید همزمان تقویت شود.
موزه جیرفت همچنان با مشکل اعتبار روبهرو است
موزه جیرفت از دیگر موضوعاتی بود که در نشست خبری مورد پرسش قرار گرفت.
این موزه سالهاست در زمره پروژههای مهم میراث فرهنگی جنوب کرمان قرار دارد و پیش از این نیز بارها درباره ضرورت ایجاد موزهای متناسب با اهمیت آثار تمدن جیرفت سخن گفته شده است.
گزارشهای قدیمی ایسنا نیز نشان میدهد طرح موزه باستانشناسی جیرفت از سالها قبل مطرح بوده و برای آن مطالعات و اعتبارات اولیه در نظر گرفته شده بود.
محسننژاد درباره آخرین وضعیت این پروژه گفت: موزه جیرفت به اعتبار قابل توجهی نیاز دارد و تأمین اعتبار آن با توجه به هزینههای پروژه آسان نیست.
وی رقم مورد نیاز را حدود ۱۵ میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: از نظر فنی نیز پروژه نیازمند پیگیری و بررسی است.
با این حال، وی تأکید کرد: موزه جیرفت در کنار همایش تمدن جیرفت و برنامههای معرفی این تمدن، یکی از زیرساختهای مهم برای معرفی ظرفیتهای تاریخی جنوب کرمان خواهد بود.
گردشگری کرمان نیازمند همکاری همه دستگاهها است
محسننژاد در بخش پایانی سخنان خود گردشگری را صنعتی فرابخشی توصیف کرد که از حملونقل و اقامت تا غذا، بیمه، راهنمای گردشگری و خدمات مختلف به مجموعهای از دستگاهها و بخش خصوصی وابسته است.
وی گفت: همین موضوع در حوزه میراث فرهنگی نیز صدق میکند و حفاظت از آثار تاریخی تنها بر عهده اداره میراث فرهنگی نیست.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان کرمان با اشاره به محدودیت امکانات یگان حفاظت تأکید کرد: برای حفاظت مؤثر از میراث فرهنگی، همکاری استانداری، فرمانداریها، دستگاههای امنیتی، انتظامی و سایر نهادهای مسئول ضروری است.
به گزارش ایسنا، با این حال، آنچه در سخنان مدیرکل میراث فرهنگی کرمان بیش از هر چیز نیازمند پیگیری است، فاصله میان برنامه و اجرای ملموس است. کرمان سالهاست از ظرفیتهای کمنظیر تاریخی، باستانشناختی و صنایعدستی خود سخن میگوید، اما همچنان بخشی از بناهای تاریخی با مشکل اعتبار، برخی محوطههای باستانی با تهدید حفاری غیرمجاز و برخی پروندههای ثبتی با روندی طولانی مواجهاند.
برگزاری همایش، تدوین تقویم رویدادها و ارسال پروندههای ثبت جهانی زمانی میتواند به تغییر جایگاه گردشگری استان منجر شود که همزمان حفاظت میدانی، تأمین اعتبار، تعیین تکلیف بناهای بلاتکلیف و ایجاد زیرساختهای حرفهای گردشگری نیز پیش برود. از این منظر، مطالبه اصلی از مدیریت جدید میراث فرهنگی کرمان نه صرفاً ارائه فهرستی از برنامهها، بلکه ارائه زمانبندی، منابع تأمین اعتبار و گزارش شفاف از میزان تحقق آنهاست؛ چرا که بازگرداندن کرمان به مدار گردشگری بینالمللی بیش از آنکه به شعار و رویداد نیاز داشته باشد، به تداوم مدیریت، هماهنگی بین دستگاهی و خروج پروژههای میراثی از وضعیت بلاتکلیف نیاز دارد.
انتهای پیام
