سید علیرضا سالارحسینی در گفتوگو با ایسنا ضمن بیان این که گردشگری فرهنگی تنها به بازدید از بناها و آثار تاریخی محدود نمیشود، اظهار کرد: بخش مهمی از هویت هر مقصد گردشگری در شخصیتها، اندیشهها، آثار ادبی، علمی و فرهنگی و روایتهایی شکل گرفته که در طول تاریخ در آن منطقه وجود داشته است و یزد از این منظر ظرفیت قابل توجهی دارد.
وی افزود: گردشگر زمانی که وارد یک شهر تاریخی میشود، تنها به دنبال دیدن یک بنا نیست بلکه میخواهد بداند چه انسانهایی در این شهر زندگی کردهاند؛ چه اندیشههایی در آن شکل گرفته و چه آثاری از این سرزمین به فرهنگ و ادبیات ایران افزوده شده است؛ بنابراین مشاهیر و مفاخر میتوانند بخشی از روایت گردشگری یزد باشند.
سالارحسینی با اشاره به چهرههای تاریخی و ادبی مرتبط با استان یزد، «وحشی بافقی» را از جمله شخصیتهایی دانست که ظرفیت شکلگیری یک روایت گردشگری ادبی پیرامون زندگی او وجود دارد و در این باره گفت: وحشی بافقی در بافق متولد شد، در یزد تحصیل کرد و سالهای پایانی زندگی خود را در یزد و تفت گذراند و پس از وفات، در یزد نیز به خاک سپرده شد.
وی ادامه داد: زندگی این شاعر میتواند زمینهای برای شکلگیری یک مسیر یا روایت گردشگری ادبی میان بافق، یزد و تفت باشد و گردشگر در این مسیر علاوه بر آشنایی با زندگی و آثار شاعر، با فضاهای تاریخی و فرهنگی مرتبط با او نیز آشنا شود.
معاون گردشگری استان، «مجدالدین همگر» را از دیگر شاعران مرتبط با این حوزه خواند و اظهار کرد: او از شاعران شناختهشده قرن هفتم هجری است که در برخی منابع، یزد به عنوان زادگاهش ذکر شده است و پرداختن به چنین چهرههایی نشان میدهد سابقه ادبی یزد تنها به دوره معاصر محدود نیست و این استان در دورههای مختلف تاریخی با جریانهای ادبی ایران ارتباط داشته است.
وی «شرفالدین علی یزدی» را نیز از دیگر چهرههای تاریخی و ادبی مرتبط با یزد دانست و تصریح کرد: این مورخ و ادیب دوره تیموری، متولد یزد و صاحب آثاری در حوزه تاریخ و ادبیات بوده و «ظفرنامه» از شناختهشدهترین آثار اوست؛ چنین شخصیتهایی میتوانند در طراحی روایتهای گردشگری تاریخی و ادبی یزد مورد توجه قرار گیرند.
سالارحسینی با اشاره به «قاضی میرحسین میبدی»، اظهار کرد: میبدی از دانشمندان و اندیشمندان اواخر سده نهم و اوایل سده دهم هجری بود که با میبد و یزد ارتباط داشت و در حوزههایی همچون منطق، فلسفه، کلام و ادبیات فعالیت میکرد.
وی افزود: او در دورهای به عنوان قاضی یزد منصوب شد و آثار و نوشتههایش از جمله منابع قابل توجه برای شناخت فضای علمی و فکری آن دوره به شمار میرود.
وی «محمد مفید مستوفی بافقی» را از دیگر شخصیتهای قابل توجه در این زمینه دانست و گفت: اهمیت محمد مفید تنها به جایگاه او در تاریخ محلی محدود نمیشود، بلکه آثار او برای شناخت تاریخ و جغرافیای یزد در دوره صفوی نیز اهمیت دارد و میتوان از این ظرفیت در پیوند میان گردشگری ادبی، تاریخی و جغرافیایی استفاده کرد.
معاون گردشگری استان با تأکید بر اهمیت چهرههای فرهنگی و علمی دوره معاصر، افزود: در یزد معاصر نیز چهرههایی همچون محمد فرخی یزدی، شمس کسمایی، مهدی آذریزدی، ایرج افشار، محمدکریم پیرنیا، محمدعلی اسلامی ندوشن و محمدحسین پاپلی یزدی، هر کدام بخشی از هویت فرهنگی، ادبی، علمی و فکری این سرزمین را نمایندگی میکنند.
وی با اشاره به ظرفیت گردشگری ادبی «فرخی یزدی» نیز گفت: فرخی یزدی از شاعران و روزنامهنگاران شناختهشده دوره معاصر و متولد یزد بود که فعالیتهای ادبی و مطبوعاتی او با تحولات سیاسی و اجتماعی دوره خود پیوند داشت و معرفی زندگی و آثار او میتواند بخشی از گردشگری ادبی و تاریخ مطبوعات یزد را شکل دهد.
سالارحسینی افزود: در روایت گردشگری مرتبط با چهرههای تاریخی و فرهنگی باید میان اطلاعات مستند و روایتهای تاریخی محل مناقشه تفکیک قائل شد و از ارائه مطالبی که پشتوانه مستند ندارند، پرهیز کرد.
معاون اداره کل میراث فرهنگی استان، «شمس کسمایی» را نیز از چهرههای ادبی مرتبط با یزد دانست و اظهار کرد: کسمایی متولد یزد بود و از شاعران نوگرا و چهرههای قابل توجه در جریان تحول شعر فارسی در دوره مشروطه به شمار میرود.
وی با اشاره به «مهدی آذریزدی»، گفت: آذریزدی از چهرههای برجسته ادبیات کودک و نوجوان ایران و خالق مجموعه «قصههای خوب برای بچههای خوب» بود و ارتباط او با یزد میتواند در طراحی برنامههای گردشگری ادبی خانوادهمحور و ویژه کودکان و نوجوانان مورد استفاده قرار گیرد.
سالارحسینی با اشاره به اینکه در حوزه پژوهش و شناخت میراث فرهنگی نیز «ایرج افشار» جایگاه ویژهای دارد، گفت: بخش مهمی از فعالیتهای او به معرفی، پژوهش و تصحیح منابع مربوط به یزد اختصاص داشت و آثاری که در زمینه تاریخ و فرهنگ یزد تدوین و ویرایش کرده است، میتواند از منابع مهم برای تولید محتوای گردشگری فرهنگی استان باشد.
وی «محمدکریم پیرنیا» را نیز از چهرههای مهم مرتبط با معماری ایرانی دانست و گفت: پژوهشها و مطالعات پیرنیا درباره معماری سنتی ایران و اصول معماری ایرانی، ظرفیت مناسبی برای پیوند میان گردشگری معماری و گردشگری فرهنگی یزد ایجاد میکند؛ بهویژه آنکه بخش مهمی از هویت گردشگری یزد بر معماری تاریخی و دانش بومی ساختوساز استوار است.
معاون گردشگری استان یزد همچنین با اشاره به «محمدعلی اسلامی ندوشن» اظهار کرد: اسلامی ندوشن از نویسندگان، پژوهشگران و اندیشمندان معاصر ایران و متولد ندوشن یزد بود و آثار او در حوزه فرهنگ، ادبیات و هویت ایرانی میتواند بخشی از روایت گردشگری فرهنگی این منطقه باشد.
وی «محمدحسین پاپلی یزدی» را از دیگر ظرفیتهای استان در حوزه گردشگری علمی و فرهنگی عنوان کرد و گفت: فعالیتهای علمی و پژوهشی او ظرفیتی برای معرفی یزد و مناطق پیرامون آن از منظر جغرافیای فرهنگی و مطالعات سرزمین فراهم کرده است.
سالارحسینی با اشاره به شخصیتهای علمی و دینی مرتبط با یزد نیز گفت: «عبدالکریم حائری یزدی» از چهرههای مهم تاریخ علمی و دینی معاصر ایران است که در مهرجرد از توابع میبد متولد شد، مراحل نخست تحصیل را در منطقه یزد گذراند و بعدها حوزه علمیه قم را بنیان گذاشت.
معاون گردشگری یزد گفت: چنین شخصیتهایی میتوانند در کنار سایر مفاخر، بخشی از روایت تاریخ علمی و فرهنگی استان را تشکیل دهند.
معاون گردشگری استان یزد تأکید کرد: هدف از معرفی این چهرهها صرفا تهیه فهرستی از مشاهیر نیست، بلکه باید از ظرفیت آنان برای ایجاد محصول گردشگری استفاده کرد.
وی افزود: برای مثال میتوان مسیرهای موضوعی طراحی کرد که گردشگر در آنها با محل تولد، محل زندگی، آرامگاه، مدرسه، کتابخانه، آثار و فضای اجتماعی مرتبط با یک شخصیت آشنا شود.
سالارحسینی ادامه داد: در چنین رویکردی، بافق میتواند در روایت گردشگری وحشی بافقی، میبد در روایت چهرههای علمی و ادبی خود، ندوشن در روایت اسلامی ندوشن و یزد در روایت طیف گستردهای از شاعران، نویسندگان، پژوهشگران و اندیشمندان مورد توجه قرار گیرد.
وی خاطرنشان کرد: حتی بناهای تاریخی زمانی برای گردشگر جذابتر میشوند که داستان و انسان پشت آنها نیز معرفی شود؛ بنابراین اگر خانه، مدرسه، مسجد، کتابخانه، آرامگاه یا محلهای با یک شخصیت فرهنگی ارتباط داشته باشد، میتوان آن مکان را از یک عنصر صرفاً تاریخی به بخشی از یک روایت گردشگری تبدیل کرد.
معاون گردشگری استان یزد با تأکید بر ضرورت مستند بودن روایتهای مربوط به مشاهیر اظهار کرد: در معرفی مشاهیر باید از اغراق، نسبت دادن مطالب غیرمستند و بازتولید روایتهای شفاهی به عنوان واقعیت تاریخی پرهیز کرد و آنچه میتواند یک مقصد گردشگری ادبی را ماندگار کند، روایت دقیق، مستند و قابل اعتماد است.
وی تصریح کرد: یزد این ظرفیت را دارد که در کنار عنوان «شهر تاریخی» و «شهر میراث جهانی»، خود را به عنوان سرزمین اندیشه، ادبیات، علم و فرهنگ نیز معرفی کند و «یزدِ مشاهیر» میتواند یکی از محورهای این روایت باشد.
سالارحسینی در پایان گفت: توسعه گردشگری ادبی و فرهنگی نیازمند همکاری میان میراثفرهنگی، دانشگاهها، مراکز پژوهشی، شهرداریها، انجمنهای ادبی، فعالان گردشگری و جوامع محلی است و در صورت شکلگیری این همکاری، میتوان از مجموعه ظرفیتهای مشاهیر استان، محصولات جدیدی برای گردشگران داخلی و خارجی طراحی کرد.
انتهای پیام
