مجتبی نظرزاده، در گفتوگو با ایسنا با اشاره به فعالیت شرکت حوزه فناوری در مرکز رشد دانشگاه قم اظهار کرد: شرکت ایدهپرداز مشاوران رایا فناوری از اواخر سال ۱۴۰۳ در مرکز رشد دانشگاه قم مستقر شده و از تیر سال گذشته نیز در واحد فناور فعالیت میکنیم. حوزه اصلی فعالیت شرکت رمز ارز است و اخیراً در حوزههای دیگری از جمله برنامهنویسی نیز ورود کردهایم.
مدیرعامل این شرکت فناور با اشاره به تغییرات بازار برنامهنویسی در سالهای اخیر افزود: بازار برنامهنویسی بسیار تغییر کرده و میتوان گفت تا حدودی سطحی شده است. در حال حاضر شرکتها را میتوان به چند دسته تقسیم کرد؛ شرکتهای حرفهایتر که طی چندین سال با دغدغهها و چالشهای مختلف مواجه شدهاند و به دلیل شناخت این چالشها، همچنان بر نیروی فنی و انسانی متخصص تکیه دارند، هرچند برخی کارهای سطح پایینتر خود را به هوش مصنوعی سپردهاند.
نظرزاده ادامه داد: در مقابل، شرکتهای نوپا و جدید که سطح فنی پایینتری دارند، تقریباً ۱۰۰ درصد توسعه خود را با هوش مصنوعی انجام میدهند و به همین دلیل بازار برنامهنویسی تا حدودی سطحی شده است. در این شرایط، بازار کار برای برنامهنویسان، بهویژه افراد تازهکار و نیروهای سطح متوسط با تجربه کمتر، بسیار سخت شده و وضعیت بازار کار چندان مناسب نیست.
وی درباره تأثیر ورود ابزارهای هوش مصنوعی به فرآیند کدنویسی گفت: ورود هوش مصنوعی سرعت توسعه را به شدت افزایش داده است و ما نیز در شرکت از آن استفاده میکنیم، اما در حال حاضر نمیتوان تحلیل کامل یک پروژه یا درک پروژههای سنگین و بزرگ را به هوش مصنوعی سپرد. شاید چند سال دیگر این فناوری به پختگی کامل برسد، اما در شرایط فعلی فاصله زیادی با چنین مرحلهای دارد.
هوش مصنوعی جایگزین برنامهنویس حرفهای نیست
مدیرعامل این شرکت فناور بیان کرد: هوش مصنوعی در حال حاضر یک دستیار بسیار خوب برای شرکتها محسوب میشود. برنامهنویسان حرفهای همچنان تحلیلهای مربوط به پروژه را خودشان انجام میدهند و کارهای صرفاً کدنویسی را به هوش مصنوعی میسپارند و از آن به عنوان یک ایجنت استفاده میکنند.
وی افزود: در برنامهنویسی سطح پایینتر، یکی از دلایل سطحی شدن کار نیز همین مسئله است؛ برای مثال، کارفرما از برنامهنویس میخواهد بخشی از پروژه را انجام دهد و فرد با استفاده از هوش مصنوعی خروجی میگیرد، اما اگر از او پرسیده شود این بخش از پروژه چیست و چگونه کار میکند، اطلاعاتی درباره آن ندارد.
نظرزاده با بیان اینکه هوش مصنوعی در پروژههای بزرگ همچنان با محدودیت مواجه است، گفت: زمانی که مقیاس پروژه از حدی بیشتر میشود، هوش مصنوعی در درک آن با مشکل مواجه میشود. شاید در نسخههای جدید این موضوع بهتر شده باشد، اما در حال حاضر همچنان فاصله زیادی میان توانایی هوش مصنوعی و نیروی متخصص وجود دارد و شرکتها همچنان به نیروهای تخصصی نیاز دارند.
وی تأکید کرد: بنابراین در حال حاضر میتوان گفت هوش مصنوعی صرفاً موجب افزایش بهرهوری میشود و جای برنامهنویس حرفهای را نمیگیرد. برنامهنویسی که توانایی تحلیل پروژه و طراحی معماری را دارد، همچنان مورد نیاز شرکتهاست.
مدیرعامل این شرکت فناور در خصوص ضعف اصلی برنامهنویسان تازه کار برای ورود به بازار کار، اظهار کرد: ضعف اصلی همان سطحی بودن است؛ برنامهنویسان امروز به جای اینکه روی دانش فنی عمیق، دانش کدنویسی، تشخیص معماری و نوع سیستم تمرکز کنند، صرفاً به استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی روی آوردهاند.
وی ادامه داد: اگر هوش مصنوعی را از برخی از برنامهنویسان بگیریم و برای مدتی اینترنت بینالملل قطع شود، واقعاً نمیتوانند کار خاصی انجام دهند. من متأسفانه با بسیاری از این افراد که به عنوان کارآموز با آنها در ارتباط هستم، مواجه شدهام؛ وقتی از آنها میخواهیم کاری انجام دهند، سریع با هوش مصنوعی خروجی میگیرند، اما وقتی درباره همان خروجی از آنها سؤال میشود، اطلاعاتی ندارند.
هوش مصنوعی، باید ابزاری در اختیار برنامهنویس باشد
نظرزاده یکی از چالشهای خود در مواجهه با برنامهنویسان جدید، بهویژه افرادی که برای کارآموزی معرفی میشوند، را ضعف دانش فنی دانست و گفت: دانش فنی آنها در زمینه کاری که انجام میدهند و اینکه چرا از یک استک مشخص استفاده کردهاند یا چرا یک بخش را به شکل خاصی پیادهسازی کردهاند، تقریباً صفر است و کار آنها صرفاً بر پایه هوش مصنوعی پیش میرود.
وی تصریح کرد: در واقع جایگاهها برعکس شده است؛ به جای اینکه هوش مصنوعی ابزاری در اختیار برنامهنویس باشد، برخی افراد به ابزاری در اختیار هوش مصنوعی تبدیل شدهاند و هوش مصنوعی از طریق آنهعا پروژه میگیرد و خروجی ارائه میدهد.
نظرزاده درباره مهارتها و زبانهای برنامهنویسی مورد نیاز برای ورود جوانان به بازار کار اظهار کرد: زبانهای برنامهنویسی متعددی وجود دارد و انتخاب زبان باید با توجه به بازار کار انجام شود، چراکه هر زبان ویژگیهای خاص خود را دارد و برای بخش مشخصی مورد استفاده قرار میگیرد. در حال حاضر JS روی بورس است و بازار کار نسبتاً خوبی دارد و هم در حوزه فرانتاند (بخش ظاهری و قابل مشاهده یک سایت) و هم بکاند (پشتصحنه) مورد استفاده قرار میگیرد و از نظر یادگیری منطق نیز نسبتاً راحتتر است.
وی افزود: علاوه بر یادگیری زبان برنامهنویسی، لازم است افراد ترفندها و دانستههای لازم مربوط به آن زبان را نیز یاد بگیرند. لازم نیست حتماً در دورههای حضوری ششماهه شرکت کنند، اما حداقل باید به این سطح برسند که بدانند یک زبان برنامهنویسی چه کاربردی دارد و اگر بخواهند موضوعی را ایجاد کنند، ترتیب و روند انجام کار به چه شکل است.
مدیرعامل این شرکت فناور تصریح کرد: افراد زمانی که به این سطح از دانش رسیدند، میتوانند سراغ استفاده از هوش مصنوعی بروند، چراکه استفاده صرف از هوش مصنوعی میتواند باعث شود خلاقیت ذهنی فرد کاهش پیدا کند و در کار خود عمیق نشود و فقط بر اساس اعتماد به هوش مصنوعی پیش برود.
وی ادامه داد: اگر در یک مرحله هوش مصنوعی اشتباه تشخیص دهد، کل پروژهای که فرد ایجاد کرده است ممکن است دچار مشکل شود. بنابراین دانش فنی باید حتماً وجود داشته باشد و این دانش تنها از طریق خواندن، مطالعه و تمرین به دست میآید و با استفاده از هوش مصنوعی کسب نمیشود.
نظرزاده گفت: افرادی را میشناسم که خودشان را برنامهنویس میدانند و حتی پروژههای سنگین میگیرند، اما اگر اینترنت قطع شود یا هوش مصنوعی با مشکل مواجه شود، نمیدانند چگونه باید کار را پیش ببرند و در آن شرایط چگونه باید پاسخگوی کارفرما باشند.
وی مهمترین چالش توسعه یک محصول نرمافزاری در ایران را راحتانگاری دانست و اظهار کرد: در حال حاضر بسیاری از کسبوکارها با این نگاه شروع به تعدیلهای سنگین نیرو کردهاند؛ برای مثال مدیرعامل تصور میکند میتواند با تهیه یک ابزار هوش مصنوعی با هزینه ماهانه ۳۰ تا ۴۰ میلیون تومان، تمام نیازهای مجموعه را برطرف کند.
مدیرعامل این شرکت فناور افزود: استفاده از هوش مصنوعی در زمینه توسعه نرمافزار و کاهش هزینهها برای کارفرماها و توسعه کسبوکارها بسیار خوب بوده، اما از سوی دیگر موجب سطحی شدن کار شده است و این موضوع میتواند در آینده آثار خود را نشان دهد.
وی ادامه داد: پیشبینی من این است که آثار این مسئله سال آینده یا حتی طی ۶ ماه آینده مشخص خواهد شد. ممکن است سایتهایی که با استفاده از هوش مصنوعی توسعه پیدا کردهاند، دارای باگهای امنیتی باشند و بهراحتی هک شوند یا مشکلاتی در آنها ایجاد شود که سازندگانشان حتی ندانند چگونه باید آنها را مدیریت و برطرف کنند.
نظرزاده بیان کرد: در حال حاضر بسیاری از مجموعهها به شکل صددرصدی از هوش مصنوعی استفاده میکنند، اما ضعفهای ناشی از توسعه صددرصدی محصولات بر پایه هوش مصنوعی در آینده خود را نشان خواهد داد.
وی درباره توان شرکتهای ایرانی برای رقابت با محصولات فناوری و برنامهنویسان خارجی نیز اظهار کرد: اعتقاد دارم شرکتهای ایرانی توان رقابت دارند، اما باید توجه داشت که هرچقدر هزینه و امکانات بیشتری در اختیار یک مجموعه قرار گیرد، خروجی آن نیز میتواند متفاوت باشد.
مدیرعامل این شرکت فناور افزود: یک شرکت خارجی که به صورت تخصصی در زمینه توسعه هوش مصنوعی فعالیت میکند، از حمایت کشور و دولت خود برخوردار است، اما یک شرکت داخلی ایرانی با جوانانی که با انواع تحریمها مواجه هستند، حتی در استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی نیز با محدودیت مواجه است.
وی ادامه داد: در کنار این محدودیتها، افزایش نرخ ارز و حمایت حداقلی از شرکتهای ایرانی باعث میشود نتوانیم در چنین شرایطی همان خروجی مورد انتظار را ارائه کنیم، اما در زمینه هوش و نبوغ جوان ایرانی شکی وجود ندارد.
نظرزاده تصریح کرد: بسیاری از برنامهنویسان موفق ایرانی بهراحتی جذب شرکتهای معروف خارجی میشوند، چراکه سطح فنی بالایی دارند و شرکت خارجی این توانایی را درک میکند. برای مثال، ممکن است یک شرکت در آلمان به یک برنامهنویس ایرانی پیشنهاد حقوق ۶ هزار یورو بدهد؛ چراکه توان فنی او را شناخته است. در حالی که همین جوان در ایران ممکن است برای دریافت حقوقی اندکی که از نظر خودش معقول است، با چالش مواجه شود.
مدیرعامل این شرکت فناور افزود: این تفاوتها کار را سخت میکند، اما اگر این دیدگاه اصلاح شود، در همه زمینهها میتوانیم جزو پرچمداران باشیم.
مدیرعامل این شرکت فناور درباره بزرگترین مانع رشد شرکتهای نرمافزاری و جذب نیروی متخصص نیز گفت: مهمترین مسئله هزینههاست. ما در حال حاضر هزینههای شرکت را از جیب پرداخت میکنیم و چون تجربه کاری بالایی داریم، منابع دیگری نیز برای ادامه فعالیت شرکت تأمین میشود، اما بسیاری از شرکتها هستند که چند جوان دور هم جمع میشوند تا کاری را آغاز کنند و با اولین هزینههایی مانند تبلیغات، حقوق و سایر هزینهها مواجه میشوند و در نهایت فعالیتشان متوقف میشود.
وی با بیان اینکه حمایتها کافی نیست، عنوان کرد: در برخی موارد حمایت وجود دارد، اما شکل آن نیز مناسب نیست. برای مثال، ساختمانی برای فعالیتهای مرتبط با هوش مصنوعی ساخته میشود و هزینه زیادی برای آن صرف میشود، اما در نهایت خروجی مشخصی از آن دیده نمیشود و گاهی خروجیهایی دریافت میکنند، بدون اینکه نتیجه مشخصی برای اکوسیستم فناوری داشته باشد.
نظرزاده ادامه داد: یکی از مشکلات اصلی، نقدینگی و نحوه حمایت از شرکتهاست؛ در ایران معمولاً زمانی یک شرکت به اندازهای بزرگ میشود، دیده میشود، اما پیش از آن، شرکتهای کوچک برای دریافت تسهیلات با مشکلات زیادی مواجه هستند.
وی افزود: برای مثال، یک شرکت نوپا برای دریافت وام مراجعه میکند و از آن درباره میزان فروش ماهانه سؤال میشود، در حالی که اگر فروش ماهانه داشت، دیگر برای شروع کار به آن وام نیاز نداشت. وقتی شرکت برای شروع فعالیت درخواست سرمایه میکند، ممکن است به آن پیشنهاد شود مبلغی مانند ۲۰۰ میلیون تومان دریافت کند، اما در ازای آن ۵۰ درصد سهام شرکت را واگذار کند و در ادامه نیز تحت الزامات همان سازمان فعالیت کند.
مدیرعامل این شرکت فناور ایدهپرداز گفت: این موضوعات شرایط فعالیت را بسیار سخت میکند. در حال حاضر بسیاری از شرکتهای موفق، شرکتهایی هستند که یا به واسطه خانواده سرمایه اولیهای برای شروع کار داشتهاند یا توانستهاند از طریق آشنایان و خانواده سرمایهگذاری جذب کنند و به همین دلیل با قدرت بیشتری فعالیت خود را ادامه میدهند. نتیجه این شرایط این است که بسیاری از جوانان بااستعداد به دنبال این هستند که از ایران خارج شوند.
نظرزاده درباره ظرفیت استان قم برای رشد شرکتهای حوزه نرمافزار و برنامهنویسی اظهار کرد: شهر قم واقعاً جزو برترین شهرهای ایران در حوزه نرمافزار و برنامهنویسی است و این ظرفیت را در حوزههای مختلف، حتی طراحی و گرافیک، نیز میتوان مشاهده کرد.
وی افزود: مشکلی که قم دارد این است که نمیتواند این ظرفیت را حفظ کند. برای مثال، یک برنامهنویس در قم ممکن است چندان دیده نشود، اما وقتی به تهران میرود، حقوق چندین برابر قم به او پیشنهاد میشود و امکانات بیشتری نیز در اختیارش قرار میگیرد. در حال حاضر دیدگاه برخی مدیران استان نسبت به شرکتها و برنامهنویسان قمی بسیار سطحی و پایین است.
مدیرعامل این شرکت فناور ادامه داد: اکنون بسیاری از شرکتها از تهران میآیند و تیمهای فنی خود را در قم مستقر میکنند. شرکتهای معروفی وجود دارند که دفتر فروششان در تهران است، اما واحد فنی آنها در قم قرار دارد. دلیل این موضوع نیز آن است که از نظر هزینه، میتوانند با یکسوم و بعضاً یکچهارم هزینه حقوق تهران، با بهترین برنامهنویسان قم همکاری کنند.
نظرزاده گفت: تیمهای شناختهشدهای در قم فعالیت میکنند و اگر همین تیمها امروز برای فعالیت به پارک فناوری تهران یا مجموعههای دیگر مراجعه کنند، با پیشنهادها و شرایط مالی بهتر بهراحتی پذیرفته میشوند، این موضوع نشاندهنده وجود یک دیدگاه نادرست نسبت به تیمهای فناور قمی است.
وی با انتقاد از میزان حمایت از تیمهای فناور در قم اظهار کرد: انتظار میرود حمایت بیشتری از تیمها صورت بگیرد. حتی تیمهایی که در مرکز رشد مستقر هستند، حمایت قابل توجهی دریافت نمیکنند؛ چه برسد به تیمهایی که خارج از مرکز رشد فعالیت میکنند.
مدیرعامل این شرکت فناور تأکید کرد: باید حمایتها افزایش پیدا کند و نگاه مسئولان نسبت به تیمهای قمی و جوانان فناور استان تغییر کند، چراکه جوانان مستعد قم در حال خروج از استان هستند و بسیاری از نیروهای خوب بهراحتی جذب شرکتهای معتبر تهران میشوند.
وی ادامه داد: یک جوان توانمند قمی میتواند در یکی از بهترین شرکتهای تهران مشغول به کار شود و عملکرد خوبی داشته باشد، اما همین فرد برای انجام برخی موضوعات پیشپاافتاده در استان قم باید وارد بحث شود، این شرایط باعث میشود نیروی متخصص استان حفظ نشود.
مدیرعامل شرکت ایدهپرداز مشاوران رایا فناوری درباره پروژههای این شرکت نیز اظهار کرد: یکی از پروژههای ما درگاه رمز ارزی ایزیگیت است که خرید و فروش با رمز ارز را برای سایتهای فروشگاهی مدیریت میکند. همچنین در حوزه گیمنت آنلاین فعالیت داریم؛ به این صورت که افراد وارد سامانه ما میشوند و امکاناتی مانند گفتوگو و چت را که در فضای بازی مورد نیاز است، در اختیار آنها قرار میدهیم و گیمرها میتوانند بازی مورد نظر خود را از سرور ما انتخاب کنند.
انتهای پیام
