چهارمین جشنواره انگور شهرستان ابهر از ۲۱ تا ۲۳ شهریورماه امسال در روستای تاریخی درسجین برگزار میشود؛ اما آنچه این دوره را از دورههای پیشین متمایز کرده، تغییر رویکرد در برگزاری جشنواره است. این بار قرار است گردشگران به جای حضور صرف در یک محل متمرکز، وارد بافت تاریخی روستا و خانههای قدیمی اهالی شوند و بخشی از زندگی بومی مردم درسجین را از نزدیک تجربه کنند.
این تغییر رویکرد نشان میدهد جشنواره انگور درسجین دیگر صرفاً یک رویداد کشاورزی و مناسبتی نیست؛ بلکه میتواند به ابزاری برای معرفی یک مقصد گردشگری تبدیل شود؛ مقصدی که انگور، معماری، تاریخ، فرهنگ، مهماننوازی و سبک زندگی روستایی را در کنار یکدیگر عرضه میکند.
جشنوارهای با نگاهی تازه به هویت درسجین
فرماندار ابهر با تأکید بر متفاوت بودن رویکرد امسال در گفتوگو با ایسنا، اظهار میکند: تلاش شده است تا در این دوره، ظرفیتهای فرهنگی، تاریخی، معماری و گردشگری روستای درسجین بیش از پیش به گردشگران و علاقهمندان معرفی شود.
سعید خلجی با اشاره به اهمیت هویت بومی، افزود: یکی از محورهای اصلی برگزاری این جشنواره، معرفی ظرفیتهای واقعی درسجین است.
او ادامه میدهد: امسال برنامهها بهگونهای طراحی شدهاند که بخشی از آنها در منازل اهالی روستا برگزار شود تا بازدیدکنندگان، ضمن حضور در جشنواره، با سبک زندگی، فرهنگ و بافت سنتی درسجین نیز از نزدیک آشنا شوند.
فرماندار ابهر با اشاره به ارزشهای معماری این روستا، خاطرنشان میکند: درسجین از معماری زیبا و ارزشمندی برخوردار است که بخش قابل توجهی از بافت قدیمی آن همچنان حفظ شده و ظرفیت جذب گردشگران را دارد. به گفته وی، برگزاری این رویداد علاوه بر معرفی محصول انگور، فرصتی برای معرفی جاذبههای کمترشناختهشده و تقویت گردشگری روستایی در شهرستان ابهر است.
آنچه در سخنان فرماندار ابهر اهمیت دارد، تغییر نگاه به مفهوم «جشنواره» است. در این رویکرد، انگور دیگر تنها موضوع اصلی یک رویداد مناسبتی نیست، بلکه بهانهای برای معرفی مجموعهای از داشتههای فرهنگی و تاریخی یک روستا محسوب میشود.
وقتی گردشگر برای یک محصول کشاورزی وارد روستا میشود اما همزمان با معماری، فرهنگ و شیوه زندگی مردم نیز مواجه میشود، ظرفیتهای گردشگری منطقه از حالت پراکنده خارج شده و در قالب یک تجربه واحد به مخاطب ارائه میشود.
از سوی دیگر، تأکید بر هویت بومی میتواند به ماندگاری بیشتر جشنواره کمک کند. رویدادی که تنها بر اجرای برنامههای عمومی و عرضه محصولات متکی باشد، ممکن است پس از پایان جشنواره نیز اثر محدودی بر مقصد داشته باشد، اما اگر خود روستا، خانهها، معماری و مردم به بخشی از روایت جشنواره تبدیل شوند، امکان آن بیشتر است که گردشگر، درسجین را نه صرفاً به عنوان محل برگزاری یک جشنواره، بلکه به عنوان یک مقصد گردشگری به خاطر بسپارد.
میراثی که میتواند مقصد گردشگری شود
در همین راستا رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان ابهر، با اشاره به رویکرد جدید جشنواره، میگوید: انتقال بخشی از برنامهها به خانههای اصیل و قدیمی، بستری را فراهم میکند تا گردشگران با معماری ارزشمند درسجین ارتباط مستقیم برقرار کنند.
رضا میرزاییپور با اشاره به اهداف بلندمدت این رویداد، عنوان میکند: یکی از اهداف اصلی ما در این جشنواره، حرکت در مسیر ثبت جهانی این روستا است.
میرزاییپور همچنین تأکید میکند: برگزاری رویداد در بافت تاریخی و با مشارکت فعال اهالی میتواند به رونق گردشگری و تقویت زنجیره اقتصادی مردم منطقه کمک کند.
این بخش از صحبتهای رئیس اداره میراث فرهنگی ابهر، اهمیت دیگری به جشنواره امسال میدهد؛ چراکه استفاده از خانههای اصیل و بافت تاریخی، صرفاً یک تغییر در محل برگزاری برنامهها نیست، بلکه میتواند به الگویی برای معرفی میراث معماری درسجین تبدیل شود.
گردشگری زمانی میتواند به حفاظت از میراث کمک کند که بناها و بافت تاریخی برای جامعه محلی و گردشگر دارای ارزش فرهنگی و اقتصادی باشند. حضور گردشگر در چنین فضایی، اگر با برنامهریزی و حفاظت مناسب همراه شود، میتواند توجه عمومی را به اهمیت حفظ این میراث افزایش دهد.
البته پیوند دادن جشنواره با هدفی مانند ثبت جهانی، نیازمند استمرار، برنامهریزی و حفاظت جدی از بافت تاریخی است. یک رویداد سهروزه بهتنهایی نمیتواند چنین مسیری را طی کند، اما میتواند توجه عمومی را به ظرفیتهای روستا جلب و زمینه را برای معرفی منسجمتر آن فراهم کند.
از این منظر، جشنواره انگور میتواند نقطه شروعی برای روایت گستردهتر درسجین باشد؛ روایتی که در آن انگور، معماری، تاریخ و زندگی مردم در کنار یکدیگر قرار میگیرند.
درسجین؛ از غرفهمحوری تا خانهمحوری
حسامالدین رجبی، مهمترین تفاوت جشنواره امسال با دورههای گذشته را تغییر رویکرد از «غرفهمحور» به «خانهمحور» عنوان کرد.
بخشدار مرکزی ابهر، با اشاره به برگزاری جشنواره از ۲۱ تا ۲۳ شهریورماه ۱۴۰۵ در روستای تاریخی درسجین، اظهار میکند: این جشنواره امسال با شعار درسجین، دیار مهربانی» و با رویکردی جدید برگزار خواهد شد.
رجبی ادامه داد: در این شیوه، خانههای اهالی روستا بهعنوان غرفههای جشنواره در نظر گرفته شده و مردم درسجین درهای خانههای خود را به روی بازدیدکنندگان باز میکنند تا محصولات و تولیدات خود را عرضه کنند.
او با اشاره به ظرفیتهای مختلف روستای درسجین، میگوید: جشنواره امسال تنها به انگور و فرآوردههای آن محدود نخواهد بود، بلکه صنایعدستی، غذاهای سنتی و سایر محصولات تولیدی اهالی نیز در این رویداد مورد توجه قرار گرفته است.
وی این شیوه برگزاری را تجربهای نزدیک به جشنوارههای سنتی و مردمی همچون گلابگیری کاشان دانست و تصریح میکند: در این مدل، خود مردم روستا محور اصلی برگزاری جشنواره هستند و تلاش شده است فضای واقعی زندگی، فرهنگ، تولیدات و ظرفیتهای روستا در معرض دید گردشگران قرار گیرد.
تغییر از «غرفهمحوری» به «خانهمحوری» شاید مهمترین وجه متفاوت جشنواره امسال باشد؛ زیرا در این مدل، مرز میان جشنواره و زندگی روزمره مردم تا حدی کنار میرود.
گردشگر دیگر تنها با فروشنده یک غرفه مواجه نیست، بلکه وارد فضای واقعی روستا میشود و با بخشی از شیوه زندگی، تولید، مهماننوازی و فرهنگ مردم محلی روبهرو خواهد شد. چنین تجربهای میتواند یکی از ویژگیهای مهم گردشگری روستایی باشد؛ گردشگریای که بر مشاهده و تجربه زندگی واقعی جامعه میزبان استوار است.
از منظر اقتصادی نیز این مدل میتواند اهمیت داشته باشد. وقتی خانههای مردم، محصولات کشاورزی، غذاهای محلی و صنایعدستی مستقیماً در چرخه جشنواره قرار میگیرند، سهم جامعه محلی از منافع اقتصادی رویداد افزایش پیدا میکند.
رجبی همچنین از پیشبینی ۳۰ غرفه در نقاط مختلف روستا برای حضور تولیدکنندگان و ساکنان غیربومی خبر داد و ادامه میدهد: با توجه به حضور برخی افراد در دورههای گذشته و علاقهمندی تولیدکنندگان جدید، این غرفهها برای عرضه محصولات آنان در نظر گرفته شده است.
وی در ادامه میافزاید: این افراد خودشان نسبت به برپایی و آمادهسازی غرفههایشان اقدام خواهند کرد و امکان عرضه محصولاتشان در طول جشنواره فراهم خواهد بود.
بخشدار مرکزی ابهر همچنین از حضور ادارات و دستگاههای اجرایی در جشنواره خبر داد و میگوید: دستگاههای اجرایی نیز در کنار برنامههای جشنواره، برنامههای مختلف خود را اجرا خواهند کرد.
رجبی با اشاره به برگزاری مراسم اختتامیه در روز دوشنبه ۲۳ شهریورماه، ابراز امیدواری میکند: نخستین تجربه این شیوه جدید برگزاری با استقبال مردم و گردشگران همراه شود تا بتوان این مدل را در سالهای آینده توسعه داد و جشنواره را با مشارکت بیشتر مردم روستا برگزار کرد.
جشنوارهها بستری برای دیده شدن محصولات
یکی از کشاورزان منطقه نیز در گفتوگو با ایسنا، میگوید: برگزاری جشنواره انگور در روستای درسجین برای ما خیلی خوشحالکننده است. انگور یکی از محصولات مهم روستای ماست و این جشنواره فرصت خوبی است تا زحمت کشاورزان و باغداران روستا دیده شود. در کنار این موضوع انتظار ما از مسئولان این است توحه به درسجین تنها محدود به روز جشنواره نباشد بلکه درسجین باید در طول یال نیز دیده شود.
علی دودانگه میافراید: به نظر من این جشنواره باعث میشود افراد بیشتری با روستای درسجین و ظرفیتهای آن آشنا شوند. همچنین میتواند به رونق گردشگری و فروش محصولات باغداران کمک کند. امیدوارم جشنواره انگور هر سال باشکوهتر برگزار شود و به یک مراسم ماندگار برای روستای ما تبدیل شود.
یک کشاورز اهل درسجین هممیگوید: من به عنوان یکی از اهالی درسجین، برگزاری جشنواره انگور را اتفاقی خوب برای روستا میدانم. در این جشنواره مردم میتوانند نتیجه تلاش یکساله باغداران را ببینند و با انواع انگور و محصولاتی که از آن تهیه میشود آشنا شوند. این مراسم همچنین فرصتی برای دورهمی و شادی اهالی روستا و مهمانان است.
او میافزاید: جشنواره انگور میتواند فرهنگ و سنتهای روستای ما را هم به دیگران معرفی کند. حضور گردشگران و مهمانان در این مراسم باعث میشود زیباییهای درسجین بیشتر شناخته شود و کسبوکارهای محلی نیز رونق بگیرد. درسجین از روستاهایی است که حدود ۴۰۰ سال هویت خود را حفظ کرده و یکی از ۵ روستای تات نشین ابهر است.
وی ادامه میدهد: ما اهالی روستای درسجین از برگزاری جشنواره انگور خرسندیم، اما انتظار داریم توجه و حمایت مسئولان تنها به برگزاری این مراسم محدود نشود. باغداران روستا یک سال برای تولید محصول زحمت میکشند و شایسته است از حاصل دسترنج آنان حمایت بیشتری صورت گیرد. همچنین با توجه به محدودیت امکانات موجود، امیدواریم برگزاری این جشنواره زمینهای برای توجه جدیتر به مشکلات و نیازهای روستا باشد و این مسائل پس از پایان جشنواره به فراموشی سپرده نشود.
ابهر؛ سرزمین باغهای انگور
انگور در ابهر تنها یک محصول اقتصادی نیست؛ بلکه بخشی از سیمای کشاورزی و زندگی روستایی منطقه را شکل داده است. باغهای انگور شهرستان، علاوه بر تأمین محصول تازه، زمینه تولید فرآوردههایی مانند شیره و کشمش را فراهم میکنند و بخشی از اقتصاد خانوارهای روستایی به این زنجیره تولید وابسته است.
برگزاری جشنوارههایی با محوریت محصولات بومی، از همین رو میتواند پیوند میان تولید، اقتصاد محلی و گردشگری را تقویت کند.
معرفی محصول در محل تولید، ارتباط مستقیم تولیدکننده با مصرفکننده و ایجاد فرصت برای عرضه محصولات بومی، ظرفیتهایی است که در صورت برنامهریزی مناسب میتواند سهم بیشتری در رونق اقتصادی روستاها داشته باشد.
از سوی دیگر، تبدیل محصول کشاورزی به یک جاذبه گردشگری، ارزش افزودهای فراتر از فروش محصول ایجاد میکند.
گردشگر تنها خریدار انگور نیست؛ او برای دیدن باغها، تجربه فضای روستایی، آشنایی با شیوه فرآوری محصول و خرید محصولات بومی هزینه میکند و همین موضوع میتواند زنجیرهای از فعالیتهای اقتصادی را در منطقه فعال کند.
جشنوارهای برای معرفی همه ظرفیتهای ابهر
ابهر برای معرفی ظرفیتهای خود تنها به یک محصول وابسته نیست؛ اما انگور میتواند یکی از شناختهشدهترین و ملموسترین نمادهای این شهرستان باشد.
جشنوارهای که با محوریت انگور برگزار میشود، در واقع ویترینی برای معرفی مجموعهای از ظرفیتهای منطقه است؛ از باغداری و تولید محصولات کشاورزی گرفته تا صنایعدستی، غذاهای محلی، آیینها و رسوم، معماری روستایی و جاذبههای تاریخی.
از این منظر، جشنواره درسجین میتواند تصویری فراتر از یک منطقه تولیدکننده محصول کشاورزی از ابهر ارائه کند. گردشگری که برای دیدن انگور و جشنواره وارد درسجین میشود، میتواند با بافت تاریخی روستا، شیوه زندگی مردم، محصولات بومی و سایر ظرفیتهای شهرستان نیز آشنا شود.
تجربه دورههای گذشته نیز نشان داده است که ظرفیت این رویداد تنها به عرضه محصول محدود نیست و معرفی فرهنگ، هنر، تاریخ و آداب و رسوم در کنار انگور، بخش مهمی از محتوای جشنواره را تشکیل میدهد.
انتهای پیام
