مجید شایسته امروز دوشنبه ۲۳ شهریور در نشست بررسی بیماریهای منتقله از ناقلان و بیماریهای مشترک انسان و دام، اظهار کرد: بیماریهای منتقله از ناقلان از مهمترین چالشهای نظام سلامت در بسیاری از کشورها محسوب میشوند و بیش از ۱۶۰ بیماری در این گروه شناسایی شده است.
وی با اشاره به اینکه حدود ۱۷ درصد بیماریهای عفونی جهان از طریق ناقلان منتقل میشوند، افزود: بیش از نیمی از جمعیت جهان در معرض خطر این بیماریها قرار دارند و تب دنگی، چیکونگونیا و زیکا از جمله بیماریهایی هستند که پشه آئدس میتواند در انتقال آنها نقش داشته باشد.
شایسته با اشاره به موارد ثبتشده تب دنگی در کشور، ادامه داد: از ابتدای سال ۱۴۰۳ تا پنجم شهریور ۱۴۰۵، ۹۴۴ مورد در چابهار، چهار مورد در ایرانشهر، ۱۲ مورد در زاهدان، ۲۵۸ مورد در بندرعباس، سه مورد در یزد، یک مورد در قزوین، سه مورد در تهران و یک مورد در بیرجند گزارش شده است.
وی با بیان اینکه ثبت مورد در بیرجند به معنای بومیشدن بیماری در استان نیست، بر اهمیت مراقبت و شناسایی بهموقع موارد تأکید کرد و گفت: سابقه سفر و محل ابتلا در بررسی موارد بیماری اهمیت زیادی دارد.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند درباره بیماری زیکا نیز بیان کرد: این ویروس نخستینبار در سال ۱۹۴۷ در میمونها در اوگاندا شناسایی شد و از سال ۱۹۵۲ موارد انسانی آن در اوگاندا و تانزانیا گزارش شد. تاکنون انتقال این بیماری در بخشهایی از آفریقا، آمریکا و آسیا مشاهده شده، اما موردی از زیکا در ایران گزارش نشده است.
شایسته درباره چیکونگونیا نیز گفت: این بیماری در بیش از ۱۰۰ کشور در قارههای مختلف گزارش شده و در سالهای اخیر مواردی از آن در کشورهایی مانند عربستان، یمن و پاکستان افزایش یافته است. در ایران نیز در سال ۱۴۰۳ پنج مورد شناسایی شد که همگی وارداتی بودند.
وی یکی از چالشهای مهم در زمینه تب دنگی را نبود درمان ضدویروسی اختصاصی و مؤثر دانست و تصریح کرد: تغییرات اقلیمی، افزایش جابهجایی جمعیت، مقاومت ناقل در برابر حشرهکشها و افزایش سفرهای بینالمللی میتواند شرایط انتقال بیماریهای منتقله از آئدس را پیچیدهتر کند.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با تشریح ویژگیهای پشه آئدس اظهار کرد: دو گونه مهم آئدس شامل «آئدس اجیپتی» و «آئدس آلبوپیکتوس» هستند که در مکانهای خنک، تاریک، مرطوب و محافظتشده و بهویژه در میان پوشش گیاهی استراحت میکنند.
وی ادامه داد: پشه ماده برای تکمیل چرخه تولیدمثل و تخمگذاری از خون تغذیه میکند و پشههای نر و ماده از شهد گیاهان نیز استفاده میکنند. فعالیت و خونخواری آئدس بیشتر در ساعات ابتدایی صبح و عصر و غروب اتفاق میافتد.
شایسته با تأکید بر نقش مردم در کنترل این ناقل، گفت: استفاده از مواد دافع حشرات، نصب توری، دفع مناسب فاضلاب و پسماند و از بین بردن محلهای تجمع آب میتواند در کاهش جمعیت پشه مؤثر باشد.
وی افزود: مهپاشی و سمپاشی نیز در شرایط لازم برای کنترل جمعیت پشه مورد استفاده قرار میگیرد، اما مؤثرترین رویکرد، کنترل تلفیقی و همزمان اقدامات محیطی و شیمیایی است.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با اشاره به وضعیت مالاریا در کشور گفت: در سال ۱۴۰۳ حدود ۲ هزار مورد مالاریا در کشور گزارش شد که در سال ۱۴۰۴ کاهش ۷۲ درصدی داشت. در خراسان جنوبی نیز دو مورد وارداتی در سال ۱۴۰۴ شناسایی شد که این تعداد در سال قبل هفت مورد بود.
وی بر اهمیت توجه به سابقه سفر در تشخیص بیماری تأکید کرد و افزود: افرادی که از مناطق آلوده بازمیگردند، در صورت بروز علائم باید سابقه سفر خود را به پزشک اطلاع دهند؛ چراکه این موضوع میتواند مسیر تشخیص و درمان را تغییر دهد.
شایسته در ادامه به بیماریهای مشترک انسان و دام اشاره کرد و گفت: هاری و حیوانگزیدگی، تب مالت، کیست هیداتید، تب خونریزیدهنده کریمه کنگو و سیاهزخم از جمله بیماریهایی هستند که در حوزه بیماریهای مشترک انسان و حیوان اهمیت دارند و پیشگیری از آنها نیازمند همکاری بخشهای مختلف است.
وی درباره کیست هیداتید در خراسان جنوبی بیان کرد: ۹ مورد در سال ۱۴۰۴، سه مورد در سال ۱۴۰۳، ۹ مورد در سال ۱۴۰۲ و ۱۰ مورد در سال ۱۴۰۱ در استان شناسایی شده است.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با اشاره به تب خونریزیدهنده کریمه کنگو گفت: این بیماری میتواند موجب بروز همهگیری و حتی انتقال بیمارستانی شود و انتقال انسان به انسان نیز در آن امکانپذیر است. همچنین در چرخه انتقال بیماری، ناقل بندپا نقش دارد و با توجه به شرایط اقلیمی و افزایش جابهجایی دام، احتمال افزایش موارد در سالهای آینده وجود دارد.
شایسته درباره سالک نیز گفت: کودکان از گروههای در معرض خطر این بیماری هستند و میزان بروز آن در شهرستانهای استان در سال ۱۴۰۴ متفاوت بوده است؛ بهطوریکه بیشترین میزان بروز در نهبندان با ۱۱.۷ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر و پس از آن درمیان با ۵.۲ مورد ثبت شده است.
وی با اشاره به وضعیت تب مالت در استان اظهار کرد: بیشترین میزان بروز این بیماری در سال ۱۴۰۴ مربوط به قاینات با ۶۶.۸ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر بود و پس از آن زیرکوه با ۳۲.۵ و نهبندان با ۳۱.۷ مورد قرار داشتند.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند درباره حیوانگزیدگی نیز گفت: میزان بروز حیوانگزیدگی در شهرستانهای استان در سال ۱۴۰۴ متفاوت بوده و زیرکوه با ۷۸۱.۹ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر، سربیشه با ۷۴۶ و نهبندان با ۷۱۰.۱ مورد، بیشترین میزان بروز را داشتهاند.
شایسته با تأکید بر اهمیت توجه به سوابق شغلی و محیطی بیماران در تشخیص بیماریهای مشترک انسان و دام، گفت: گاهی یک سؤال درباره شغل، محل زندگی یا تماس با دام میتواند مسیر تشخیص بیماری را تغییر دهد؛ بنابراین دریافت شرح حال دقیق از بیمار اهمیت زیادی دارد.
وی همچنین آموزش خانوادهها و کودکان درباره راههای انتقال بیماریهای مشترک را ضروری دانست و افزود: افزایش آگاهی عمومی میتواند از بسیاری از موارد ابتلا پیشگیری کند و رسانهها در انتقال مستمر این آموزشها و توجه دادن مردم به خطرات منطقهای نقش مهمی دارند.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند در پایان بر ضرورت همکاری دستگاههای مختلف در چارچوب رویکرد «سلامت واحد» تأکید کرد و گفت: کنترل بیماریهای منتقله از ناقلان و بیماریهای مشترک انسان و دام تنها با اقدامات یک دستگاه محقق نمیشود و همکاری حوزههای بهداشت، دامپزشکی، محیط زیست، مدیریت شهری و مشارکت مردم برای پیشگیری و کنترل این بیماریها ضروری است.
انتهای پیام
