سودابه اسحاقی امروز دوشنبه ۲۳ شهریور در نشست بررسی بیماریهای منتقله از ناقلان و بیماریهای مشترک انسان و دام در بیرجند، اظهار کرد: در بیماریهای مشترک انسان و دام، مفهوم «سلامت واحد» اهمیت زیادی دارد و سلامت انسان، حیوان و محیط زیست باید در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به اهمیت همکاری میان بخشهای مختلف افزود: برای کنترل بیماریهای مشترک، همکاری حوزه بهداشت، درمان، دامپزشکی، آزمایشگاه و رسانه ضروری است و اطلاعرسانی درست نیز بخشی از فرایند پیشگیری محسوب میشود.
اسحاقی با تأکید بر نقش شرح حال بیمار در تشخیص بیماریهای عفونی ادامه داد: گاهی یک نکته ساده در سابقه بیمار میتواند مسیر تشخیص را تغییر دهد و پزشک باید علاوه بر علائم، شغل، محل زندگی و تماس بیمار با دام و حیوانات را نیز مورد توجه قرار دهد.
وی به نمونهای از یک بیمار اشاره کرد و گفت: بیماری حدود ۵۰ ساله با تب و درد شدید گردن مراجعه کرده بود و در بررسیهای اولیه، تشخیص مشخصی حاصل نشد، اما در ادامه مشخص شد که بیمار دامدار است و همین سابقه شغلی در روند تشخیص اهمیت پیدا کرد.
متخصص بیماریهای عفونی و گرمسیری بیان کرد: توجه به اپیدمیولوژی منطقه نیز اهمیت دارد؛ چراکه برخی بیماریها در مناطق خاصی شیوع بیشتری دارند و شناخت وضعیت بیماری در هر منطقه میتواند به تشخیص سریعتر کمک کند.
وی اطلاعرسانی مستمر را یکی از راههای مؤثر پیشگیری دانست و افزود: آموزش نباید تنها در زمان بروز بیماری یا در یک مناسبت خاص انجام شود، بلکه باید متناسب با شرایط منطقه و بیماریهای شایع، به صورت مستمر ادامه داشته باشد.
اسحاقی با اشاره به بیماری هاری اظهار کرد: تصور اینکه هاری فقط از طریق سگ یا گرگ منتقل میشود درست نیست و همه پستانداران میتوانند در انتقال این بیماری نقش داشته باشند.
وی ادامه داد: حتی گربههای خانگی نیز ممکن است در معرض آلودگی قرار گیرند؛ چراکه گاهی از محیط خانه خارج میشوند و میتوانند با حیوان آلوده تماس داشته باشند. بنابراین هرگونه گزش یا خراشیدگی باید جدی گرفته شود.
متخصص بیماریهای عفونی و گرمسیری با اشاره به اهمیت مراجعه بهموقع پس از حیوانگزیدگی گفت: اطلاعرسانی مناسب باعث افزایش مراجعه افراد پس از گزش حیوان و انجام بهموقع اقدامات پیشگیرانه شده است و این موضوع میتواند از بروز موارد مرگبار هاری جلوگیری کند.
وی درباره روند ابتلا به هاری توضیح داد: محل گزش و فاصله آن از سیستم عصبی در زمان بروز علائم اهمیت دارد و زمانی که ویروس به سیستم عصبی مرکزی، مغز و نخاع برسد، بیماری مرگبار خواهد بود؛ بنابراین فرصت پیشگیری باید پیش از رسیدن ویروس به این مرحله استفاده شود.
اسحاقی افزود: واکسن با فعال کردن سیستم ایمنی بدن موجب تولید آنتیبادی علیه ویروس میشود و در موارد لازم نیز سرم حاوی آنتیبادی آماده مورد استفاده قرار میگیرد.
وی با اشاره به تأثیر فرهنگسازی بر کاهش رفتارهای پرخطر گفت: در گذشته برخی رفتارهای سنتی مانند ذبح دام در مقابل محل برگزاری مراسم وجود داشت که میتوانست خطر انتقال بیماری را افزایش دهد، اما با آموزش و همکاری دستگاههای مرتبط، این رویه تا حد زیادی کاهش یافته است.
متخصص بیماریهای عفونی و گرمسیری در ادامه درباره تستهای سریع تشخیصی اظهار کرد: پیشرفت روشهای تشخیصی امکان استفاده از تستهای سریع را برای برخی بیماریها فراهم کرده و این موضوع میتواند به تشخیص و آغاز سریعتر درمان کمک کند.
وی تأکید کرد: منفی شدن تست سریع به معنای پایان بررسی بیمار نیست و اگر علائم یا شرایط بالینی همچنان احتمال بیماری را مطرح کند، باید بررسیها و تأیید تشخیص ادامه پیدا کند.
اسحاقی افزود: تشخیص سریع علاوه بر کمک به درمان بیمار، برای افرادی که با او در تماس هستند نیز اهمیت دارد و در صورت وجود بیماری قابل انتقال، میتواند از ابتلای اطرافیان و کادر درمان جلوگیری کند.
وی در ادامه با اشاره به تب مالت گفت: یکی از مشکلات مهم در این بیماری، ناقص ماندن دوره درمان است؛ بهطوری که برخی بیماران با کاهش علائم تصور میکنند بیماری برطرف شده و مصرف دارو را متوقف یا مقدار آن را کاهش میدهند.
متخصص بیماریهای عفونی و گرمسیری ادامه داد: ممکن است پس از مدتی علائم دوباره ظاهر شود و بیمار با شرایط دشوارتری مراجعه کند؛ بنابراین برطرف شدن علائم نباید به معنای پایان درمان تلقی شود.
وی با اشاره به تجربه یک بیمار مبتلا به تب مالت بیان کرد: بیماری پس از مدتی مصرف دارو، به دلیل ناراحتی از دارو، مقدار مصرف آن را کاهش داده بود، در حالی که درمان تب مالت نیازمند رعایت کامل دوره درمان است.
اسحاقی تصریح کرد: بیماران نباید بدون هماهنگی با پزشک میزان یا مدت مصرف دارو را تغییر دهند و لازم است درباره اهمیت کامل کردن دوره درمان آموزش کافی دریافت کنند.
وی همچنین بر اهمیت مصرف فرآوردههای لبنی سالم تأکید کرد و گفت: استفاده از فرآوردههای لبنی مطمئن و ترجیحاً پاستوریزه، یکی از راههای مهم پیشگیری از بیماریهای مشترک انسان و دام است.
متخصص بیماریهای عفونی و گرمسیری با تأکید بر نقش رسانهها در حوزه سلامت اظهار کرد: آگاهی مردم درباره راههای انتقال بیماری، علائم هشداردهنده و زمان مراجعه به مراکز درمانی باید به صورت مستمر افزایش پیدا کند.
اسحاقی در پایان گفت: کنترل بیماریهای مشترک انسان و دام نیازمند همکاری بخشهای مختلف است و همراهی حوزههای بهداشت، درمان، دامپزشکی، آزمایشگاه، رسانه و مردم میتواند به تشخیص زودهنگام، پیشگیری و کنترل این بیماریها کمک کند.
انتهای پیام