یک بعدازظهر دودآلود یا چند ساعت قرار گرفتن در ترافیک سنگین ممکن است فقط مزاحمت موقت به نظر برسد، اما نتایج پژوهش جدید نشان میدهد قلب میتواند خیلی زودتر از آنچه تصور میشود تحت تاثیر آلودگی هوا قرار گیرد.
پژوهشگران دانشگاه لوئیزویل دریافتند پس از حدود سه ساعت قرار گرفتن در معرض هوای آلوده، تغییرپذیری ضربان قلب کاهش مییابد. این تغییر ممکن است نشاندهنده آن باشد که دستگاه عصبی برای حفظ تعادل در عملکرد قلب و عروق، فشار بیشتری را تحمل میکند.
تغییرپذیری ضربان قلب(HRV) به سرعت ضربان قلب اشاره ندارد، بلکه تفاوتهای بسیار کوچک در فاصله زمانی میان ضربانهای متوالی را اندازهگیری میکند. این تفاوتها طبیعی هستند و نشان میدهند بدن چگونه ضربان قلب را در واکنش به تنفس، فعالیت، استراحت، استرس و شرایط محیطی تنظیم میکند.
کاهش این شاخص میتواند نشاندهنده کاهش توانایی قلب برای سازگاری با تغییرات باشد. نتایج پژوهشهای پیشین نیز کاهش تغییرپذیری ضربان قلب را با بیماریهای قلبیعروقی و افزایش خطر برخی عوارض قلبی مرتبط دانستهاند، هرچند عوامل مختلفی میتوانند بر این شاخص تاثیر بگذارند.
آلودگی هوا تنها بر ریهها تاثیر نمیگذارد. ذرات بسیار ریز موجود در هوا میتوانند به بخشهای عمیق دستگاه تنفسی نفوذ کنند. آلودگی همچنین ممکن است موجب التهاب شود، بر رگهای خونی اثر بگذارد و فرایندهای تحت کنترل دستگاه عصبی را مختل کند.
این تاثیرات توضیح میدهد چرا آلودگی هوا با حمله قلبی، سکته مغزی و سایر مشکلات قلبیعروقی مرتبط دانسته شده است، با این حال، مدت زمانی که فرد باید در معرض آلودگی قرار گیرد تا تغییرات قابل اندازهگیری در عملکرد قلب ایجاد شود، کمتر مشخص بوده است.
پژوهشگران دانشگاه لوئیزویل برای بررسی این موضوع، نتایج ۲۷ پژوهش منتشرشده را بررسی کردند. این پژوهشها، اطلاعاتی درباره میزان قرار گرفتن افراد در معرض آلودگی هوا و تغییرپذیری ضربان قلب ارائه کرده بودند و به پژوهشگران امکان دادند ارتباط میان مدت زمان مواجهه و تغییرات تنظیم قلب را بررسی کنند.
نتایج نشان داد که بدن ممکن است در مراحل اولیه مواجهه با میزان پایین آلودگی، شرایط را تا حدی مدیریت کند اما پس از حدود سه ساعت، کاهش تغییرپذیری ضربان قلب بیشتر میشود. این یافته میتواند نشاندهنده محدودیت توانایی بدن برای جبران فشار ناشی از آلودگی باشد.
البته این تغییر به معنای وقوع ناگهانی وضعیت اورژانسی قلبی نیست بلکه تغییر زیستی کوچک اما معنادار است که میتواند نشان دهد هوای آلوده به بدن فشار وارد میکند.
اهمیت این یافته در مواجهههای مکرر با آلودگی هوا بیشتر میشود. یک بار قرار گرفتن در هوای آلوده با ساعتهای طولانی و تکرارشونده مواجهه تفاوت دارد اما تکرار این فشارهای کوتاهمدت میتواند در بلندمدت بر سلامت قلب و عروق اثر بگذارد.
کارکنانی که بخش زیادی از روز را در فضای باز سپری میکنند، ازجمله کارگران ساختمانی، نیروهای خدمات جادهای و پیکها، ازجمله گروههایی هستند که نیاز به بررسی بیشتر دارند. افراد مبتلا به بیماریهای قلبی، سالمندان و افراد دارای بیماریهای مزمن نیز ممکن است واکنش متفاوتی به آلودگی هوا داشته باشند.
شرایط آبوهوایی نیز میتواند این مشکل را تشدید کند. هوای گرم ممکن است موجب تجمع برخی آلایندهها شود و دود ناشی از آتشسوزیهای جنگلی نیز میتواند در مدت کوتاهی مناطق گستردهای را تحت تاثیر قرار دهد.
طبق گزارش سایت نوریج، پژوهشگران تاکید کردند که یافته مربوط به سه ساعت نباید بهعنوان زمانی دقیق برای آغاز خطر در نظر گرفته شود. این مدت، نقطهای تقریبی در دادههای بررسی شده محسوب میشود که در آن کاهش واضحتری در تغییرپذیری ضربان قلب مشاهده شده است.
نتایج این پژوهش در نشریه BMC Public Health منتشر شده است.
انتهای پیام
