به گزارش ایسنا، تصور اینکه روزی ربات‌ها بتوانند بدون دخالت انسان، در زمینی شبیه زمین فوتبال حرکت کنند، موقعیت خود را تشخیص دهند، هم‌تیمی‌هایشان را بشناسند، برای رسیدن به توپ تصمیم بگیرند و در برابر حرکات رقیب واکنش نشان دهند، زمانی بیشتر به یک ایده بلندپروازانه علمی شبیه بود تا یک مسابقه ورزشی. اما از دهه ۱۹۹۰، پژوهشگران هوش مصنوعی و رباتیک فوتبال را به یک میدان آزمایش برای سنجش توانایی ماشین‌ها در ادراک، تصمیم‌گیری، یادگیری، همکاری و حرکت خودمختار تبدیل کردند.

ایده ربوکاپ در همین نقطه شکل گرفت؛ مسابقه‌ای که در آن هدف صرفا گل‌زدن ربات‌ها نبود، بلکه قرار بود یک مساله پیچیده و پویا، مجموعه‌ای از فناوری‌های هوش مصنوعی و رباتیک را همزمان به چالش بکشد. در این رقابت، ربات‌ها باید بدون کنترل مستقیم انسان و با تکیه بر حسگرها، پردازش اطلاعات و الگوریتم‌های تصمیم‌گیری، در محیطی متغیر با یکدیگر همکاری و رقابت کنند.

نخستین دوره رسمی ربوکاپ در سال ۱۹۹۷ در ناگویا ژاپن و همزمان با کنفرانس بین‌المللی هوش مصنوعی IJCAI برگزار شد. در آن دوره، رقابت‌ها در لیگ‌های «شبیه‌سازی» و «ربات‌های واقعی» برگزار شد و بیش از ۴۰ تیم در مجموع رقابت‌ها حضور داشتند. پیش از آن نیز در سال ۱۹۹۶، رویداد آزمایشی Pre-RoboCup در اوزاکا برگزار شده بود تا چالش‌های فنی و اجرایی چنین رقابتی بررسی شود.

هدف بلندمدت بنیانگذاران ربوکاپ نیز از همان ابتدا بسیار فراتر از یک مسابقه بود؛ "ساخت تیمی از ربات‌های انسان‌نما و کاملاً خودمختار که تا سال ۲۰۵۰ بتواند مطابق قوانین فوتبال، قهرمان جام جهانی فوتبال انسان‌ها را شکست دهد". همین هدف بلندپروازانه، ربوکاپ را به بستری برای توسعه فناوری‌هایی مانند بینایی ماشین، مکان‌یابی، یادگیری ماشین، همکاری چندعاملی، برنامه‌ریزی حرکت و تصمیم‌گیری بلادرنگ تبدیل کرد.

پس از نخستین دوره در ژاپن، ربوکاپ به‌سرعت از یک رویداد محدود پژوهشی به یک رقابت بین‌المللی تبدیل شد؛ پاریس در سال ۱۹۹۸، استکهلم در ۱۹۹۹ و ملبورن در سال ۲۰۰۰ میزبان دوره‌های بعدی بودند و در سال‌های بعد نیز کشورهای مختلف، میزبان مسابقات جهانی و رویدادهای منطقه‌ای آن شدند.

در ایران نیز مسیر ربوکاپ از حضور تیم‌های ایرانی در رقابت‌های جهانی آغاز شد و تیم‌های ایرانی از سال ۱۹۹۸ در رویدادهای ربوکاپ حضور داشتند. با افزایش تعداد تیم‌های ایرانی و گسترش فعالیت دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی در حوزه رباتیک، ضرورت برگزاری یک رویداد منطقه‌ای در داخل کشور شکل گرفت و سرانجام نخستین دوره مسابقات بین‌المللی ربوکاپ آزاد ایران (IranOpen) در سال ۲۰۰۶ در تهران برگزار شد. این رویداد از آن زمان به یکی از بسترهای مهم رقابت و تبادل تجربه میان تیم‌های رباتیک ایران و دیگر کشورها تبدیل شده است.

امروز ربوکاپ دیگر تنها درباره فوتبال ربات‌ها نیست؛ دامنه رقابت‌ها به حوزه‌هایی مانند نجات، کاربرد ربات‌ها در خانه و محیط‌های کاری، ربات‌های انسان‌نما، شبیه‌سازی و رقابت‌های دانش‌آموزی گسترش یافته است. به این ترتیب، زمین مسابقه ربوکاپ را می‌توان آزمایشگاهی زنده دانست که در آن، مرز میان هوش مصنوعی، رباتیک و حل مسئله در دنیای واقعی هر سال دوباره آزموده می‌شود.

مسابقات ربوکاپ آزاد ایران

از اوایل دهه 1380 خورشید برگزاری مسابقات Iran Open به‌ عنوان بزرگترین رویداد رباتیک و هوش مصنوعی کشور، فعالیت خود را آغاز کرد و به ‌تدریج به یکی از معتبرترین رقابت‌های علمی منطقه خاورمیانه تبدیل شد. شکل‌گیری این مسابقات در ایران، همزمان با گسترش جهانی جنبش و افزایش توجه دانشگاه‌ها به پژوهش‌های میان‌ رشته‌ای در حوزه رباتیک، مکاترونیک و هوش مصنوعی بوده است. هدف اصلی از برگزاری این رقابت‌ها، ایجاد بستری برای توسعه فناوری‌های نوین، کشف استعدادهای جوان و پیوند میان پژوهش‌های دانشگاهی و کاربردهای عملی تعریف شد.

نخستین دوره‌های ایران اوپن با مشارکت محدود چند دانشگاه و تیم دانشجویی برگزار شد، اما استقبال گسترده پژوهشگران و دانشجویان باعث شد این رویداد در مدت کوتاهی گسترش یابد. در سال‌های ابتدایی، تمرکز اصلی مسابقات بر لیگ فوتبال ربات‌ها و شبیه‌سازی بود؛ لیگ‌هایی که در سطح جهانی نیز محبوب‌ترین بخش ربوکاپ به شمار می‌رفتند، اما با پیشرفت فناوری و افزایش توان علمی تیم‌های ایرانی، لیگ‌های جدیدی همچون ربات‌های انسان‌نما، ربات‌های امدادگر، خودروهای خودران، ربات‌های خدماتی و لیگ‌های دانش‌آموزی به مسابقات افزوده شد.

دانشگاه‌ آزاد قزوین نقش مهمی در توسعه و تثبیت این رویداد ایفا کرد و برای سال‌های متوالی میزبان اصلی مسابقات بود. این دانشگاه با ایجاد زیرساخت‌های تخصصی و فراهم‌کردن امکانات فنی، توانست ایران اوپن را به مرکزی برای گردهمایی پژوهشگران داخلی و خارجی تبدیل کند. حضور تیم‌هایی از کشورهای مختلف آسیایی و اروپایی در برخی دوره‌ها، موجب شد این مسابقات جنبه‌ای بین‌المللی پیدا کند و جایگاه ایران در جامعه جهانی رباتیک تقویت شود.

در طول دو دهه گذشته، ایران اوپن به سکویی برای رشد نسل جدیدی از متخصصان رباتیک و هوش مصنوعی کشور تبدیل شده است.

بسیاری از دانشجویان و پژوهشگرانی که فعالیت حرفه‌ای خود را از این رقابت‌ها آغاز کردند، بعدها در پروژه‌های ملی و بین‌المللی حوزه فناوری نقش‌آفرینی کردند. همچنین موفقیت تیم‌های ایرانی در رقابت‌های جهانی ربوکاپ، نشان‌دهنده تأثیر مستقیم این مسابقات بر ارتقای سطح علمی و عملی پژوهش‌های رباتیک در ایران بوده است.

ایران اوپن علاوه بر جنبه رقابتی، نقش مهمی در ترویج فرهنگ نوآوری و آموزش فناوری میان دانش‌آموزان و دانشجویان ایفا کرده است. برگزاری کارگاه‌های تخصصی، نمایشگاه‌های فناوری، نشست‌های علمی و تعامل میان دانشگاه و صنعت، این رویداد را به فضایی فراتر از یک مسابقه تبدیل کرده است. امروزه ایران اوپن نه‌تنها نمادی از پیشرفت علمی کشور در حوزه رباتیک به شمار می‌رود، بلکه بستری برای آینده‌سازی فناوری و تربیت نیروهای متخصص در عصر هوش مصنوعی محسوب می‌شود.

مسابقات ربوکاپ ایران به ایستگاه بیستم رسید

در سال‌های اخیر معاونت علمی نیز در این رویداد علمی و فناورانه مشارکت کرده و بیستمین دوره مسابقات روبوکاپ آزاد ایران با حمایت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری  فعالیت خود را از فردا 15 شهریور آغاز خواهد  کرد. در این دوره بیش از ۴۰۰ تیم دانش‌آموزی، دانشجویی و فعالان حوزه رباتیک در ۳۰ لیگ تخصصی تیم‌های حضور دارند و این تیم‌ها از ۲۵ تا ۲۷ شهریور با یکدیگر برای کسب مقام‌های اول تا سوم با یکدیگر رقابت خواهند کرد.

روبوکاپ آزاد ایران یکی از رویدادهای تخصصی حوزه رباتیک در کشور است که علاوه بر ایجاد فضای رقابتی برای تیم‌های دانش‌آموزی و دانشگاهی، فرصتی برای ارائه دستاوردهای فناورانه و شناسایی استعدادهای این حوزه فراهم می‌کند.مسابقات انتخابی روبوکاپ آزاد ایران در فروردین‌ماه سال جاری برگزار شد و تیم‌های برگزیده این رقابت‌ها به مسابقات جهانی اعزام شدند.

در ادامه این رویداد، بیستمین دوره مسابقات روبوکاپ آزاد ایران با مشارکت حدود ۲هزار شرکت‌ کننده برگزار خواهد شد. این دوره از مسابقات در قالب ۳۰ لیگ تخصصی و با حضور تیم‌هایی از دانش‌آموزان، دانشجویان و پژوهشگران حوزه رباتیک برنامه‌ریزی شده است.

لیگ‌های "امدادگر ماز"، "امدادگر لاین"، "طراحی و ساخت"، "فوتبال دوبعدی دانش‌آموزی"، "ربات‌های پرنده دانش‌آموزی"، "فوتبالیست دانش‌آموزی"، "شبیه‌ساز امداد"، "شبیه‌ساز فوتبال"، "ربات‌های سرویس‌رسان در محل کار"، "خودروهای خودران" و "ربات‌های پرنده دانشجویی" از جمله بخش‌های این دوره از مسابقات هستند. همچنین بخش‌هایی در حوزه شبیه‌سازی فوتبال دوبعدی و لیگ‌های نوآوری و خلاقیت برای شرکت‌کنندگان در نظر گرفته شده است.

انتهای پیام