در میان تمام تصمیمهایی که میتواند مسیر زندگی یک انسان را تغییر دهد، پذیرفتن سرپرستی یک کودک شاید یکی از عمیقترین و مسئولانهترین تصمیمها باشد، تصمیمی که تنها با امضای چند برگه و طی کردن مراحل اداری به پایان نمیرسد، بلکه آغاز مسیری طولانی برای ساختن رابطهای عاطفی، امن و پایدار است، خانوادهای که قدم در مسیر فرزندخواندگی میگذارد، در حقیقت مسئولیت پرورش کودکی را میپذیرد که بیش از هر چیز به امنیت، محبت، پذیرش و احساس تعلق نیاز دارد.
فرزندخواندگی میتواند فرصتی برای آغاز دوباره باشد، فرصتی برای کودکی که بخشی از زندگی خود را بدون حضور خانواده سپری کرده و حالا میتواند در محیطی امن، مسیر رشد و آینده خود را دنبال کند و در چنین شرایطی، خانواده نیز تنها پذیرنده یک کودک نیست، بلکه عضوی تازه را به جمع خود وارد میکند، کودکی که قرار است در شادیها، نگرانیها، موفقیتها و حتی دشواریهای زندگی در کنار آنان باشد.
البته فرزندخواندگی تصمیمی صرفاً احساسی نیست و دوست داشتن کودک، اگرچه نقطه آغاز این مسیر است، اما برای ادامه آن کافی نیست، خانواده متقاضی باید از نظر عاطفی، اجتماعی و مسئولیتپذیری آمادگی لازم را داشته باشد و بداند که پذیرش یک کودک، تعهدی بلندمدت است که با بزرگ شدن او پایان پیدا نمیکند و کودک نیازمند خانوادهای است که او را همانگونه که هست بپذیرد، برای ساختن آیندهاش وقت بگذارد و در فراز و نشیبهای زندگی همراهش بماند.
از سوی دیگر، در جامعهای که کودکان بیسرپرست و بدسرپرست نیازمند فرصت دوباره برای تجربه یک زندگی خانوادگی هستند، گسترش فرهنگ فرزندخواندگی میتواند اقدامی ارزشمند در حمایت از این کودکان باشد؛ اقدامی که اگر آگاهانه و با رعایت مصلحت کودک انجام شود، میتواند آیندهای متفاوت برای او رقم بزند، شاید ارزشمندترین بخش این تصمیم آن باشد که یک کودک، به جای آنکه سالهای کودکی خود را در انتظار یک خانواده سپری کند، فرصت پیدا کند عضوی از خانوادهای شود که او را برای زندگی کردن، رشد کردن و رؤیا داشتن همراهی میکند.
پشت هر درخواست فرزندخواندگی، یک خانواده با انگیزهها و دغدغههای متفاوت قرار دارد و پشت هر پرونده کودک نیز داستانی متفاوت نهفته است، اما نقطه مشترک همه آنها میتواند یک خواسته ساده باشد، اینکه کودکی خانوادهای داشته باشد که در آن احساس امنیت و تعلق کند، فرزندخواندگی شاید نتواند گذشته یک کودک را تغییر دهد، اما میتواند به او کمک کند آیندهای متفاوت برای خود بسازد، آیندهای که در آن، خانه فقط یک مکان نباشد، بلکه معنای واقعی خانواده، محبت و تعلق را برای او تداعی کند.
تعداد کودکان برای واگذاری به فرزندخواندگی در چهارمحال و بختیاری باوجود متقاضیان زیاد محدود است
معصومه محمدی، مدیرکل بهزیستی چهارمحالوبختیاری، در گفتوگو با ایسنا با اشاره به فرآیند فرزندخواندگی اظهار کرد: در سراسر کشور سامانهای تحت عنوان سامانه فرزندخواندگی وجود دارد و افرادی که شرایط لازم را داشته و قصد پذیرش فرزند دارند، میتوانند از طریق این سامانه درخواست خود را ثبت کنند، پس از ثبت درخواست، متقاضیان باید مدارک مورد نیاز را در سامانه بارگذاری کنند، برای مثال افرادی که امکان فرزندآوری ندارند، باید مدارک پزشکی و هویتی خود را ارائه دهند.
وی ادامه داد: پس از بارگذاری مدارک، نیروهای بهزیستی در شهرستانها مدارک و شرایط متقاضیان را بررسی میکنند و در صورت احراز شرایط اولیه، برای خانواده پرونده تشکیل میشود و پرونده به استان ارجاع داده خواهد شد، در چهارمحال و بختیاری نیز کمیتهای برای بررسی شرایط زوجین تشکیل میشود و مصاحبه تخصصی با آنها انجام میگیرد.
محمدی با اشاره به فعالیت کمیته تخصصی فرزندپذیری گفت: در این کمیته شرایط زوجینی که قصد پذیرش فرزند دارند، از جمله سن آنها بررسی میشود، زیرا واگذاری نوزاد شیرخوار یا کودکان با سن بالاتر باید متناسب با شرایط و سن زوجین انجام شود و اگر سن زوجین بالا باشد، طبق قانون امکان واگذاری کودکان کمسن به آنها وجود ندارد.
مدیرکل بهزیستی چهارمحال و بختیاری تصریح کرد: در صورتیکه کمیته تخصصی با پذیرش زوجین موافقت کند، پرونده آنها تکمیل شده و در مراحل بعدی به پزشکی قانونی، دادگستری و کلانتری ارجاع میشوند و پس از انجام بررسیهای لازم، در نوبت فرزندخواندگی قرار میگیرند.
وی با بیان اینکه تعداد کودکان قابل واگذاری در مراکز چهارمحال و بختیاری محدود است، گفت: معمولاً در سراسر کشور متقاضی پذیرش فرزند دختر بیشتر است و بیشتر زوجین نیز تمایل دارند نوزاد شیرخوار یا دختر را به سرپرستی بگیرند، در حالیکه برای کودکان با سن بالاتر متقاضی کمتری وجود دارد.
محمدی با اشاره به محدود بودن تعداد کودکان قابل واگذاری در چهارمحال و بختیاری، اظهار کرد: در استان تعداد کودکان برای واگذاری به فرزندخواندگی محدود است، در حالیکه متقاضیان زیادی برای پذیرش فرزند وجود دارند، از اینرو در مواردی که متقاضیان واجد شرایط باشند، با هماهنگی و رایزنی در سطح کشور، امکان معرفی آنان به سایر استانها برای فرزندخواندگی فراهم میشود.
مدیرکل بهزیستی چهارمحال و بختیاری با اشاره به اجرای طرح میزبان در کشور اظهار کرد: خانوادهها میتوانند از طریق بخش میزبان در سامانه فرزندخواندگی برای حضور در این طرح درخواست دهند و حتی داشتن فرزند نیز مانعی برای شرکت خانواده در طرح میزبان نیست، پس از انجام مصاحبه و بررسی شرایط خانواده، کودکانی که سن بالاتری دارند و در مراکز نگهداری میشوند، به عنوان مهمان در اختیار خانواده میزبان قرار میگیرند و در مدتی که کودک نزد خانواده است، شرایط او از سوی افراد مربوط بررسی میشود، در این طرح ممکن است کودک تا هر مدتی که نیاز باشد نزد خانواده میزبان بماند و اگر خانواده در کمیته پذیرش شود، داشتن فرزند مانعی برای حضور در این طرح نخواهد بود.
وی با اشاره به اینکه کودکان حاضر در مراکز به دو گروه بیسرپرست و بدسرپرست تقسیم میشوند، بیان کرد: کودکان بیسرپرست عمدتا فاقد هویت سرپرستی هستند و در صورتیکه از سوی دادگستری حضانت آنها به بهزیستی واگذار شود، روند فرزندخواندگی آنها سریعتر طی میشود، اکثرا کودکان شیرخوار در این گروه قرار دارند.
محودی افزود: کودکان بدسرپرست ممکن است پدر یا مادر داشته باشند، اما والدین آنها به دلایلی مانند زندانی بودن یا اعتیاد شرایط نگهداری از کودک را نداشته باشند، در این موارد روند کار دشوارتر است، زیرا لغو حضانت به سرعت انجام نمیشود، در این شرایط وضعیت خانواده بررسی و موضوع به دادگستری اعلام میشود و پس از طی روند حقوقی، اگر حضانت از پدر و مادر لغو شود، امکان واگذاری کودک به عنوان فرزندخوانده فراهم خواهد شد.
وی ادامه داد: اگر لغو حضانت انجام نشود، کودک همچنان در مرکز نگهداری میشود تا شرایط او مشخص شود و معمولاً این کودکان در قالب طرح میزبان در اختیار خانوادهها قرار میگیرند.
مدیرکل بهزیستی چهارمحال و بختیاری با اشاره به شرایط دوران جنگ رمضان، گفت: در آن دوران تلاش شد با توجه به شرایط موجود، کودکان تا حد امکان به شکل مناسبی از مراکز ترخیص شوند و در این زمینه از ظرفیت طرح میزبان نیز استفاده شد.
محمدی گفت: پس از فرزندخواندگی نیز بررسیهای مددکاری انجام میشود و شرایط کودک و خانواده تحت نظارت قرار میگیرد، در گذشته معمولاً نظارتها برای مدت شش ماه تا یکسال انجام میشد، اما اکنون حتی کودکانی که مدت طولانیتری است به فرزندخواندگی پذیرفته شدهاند نیز مجدداً مورد بررسی قرار میگیرند تا شرایط آنها ارزیابی شود.
مدیرکل بهزیستی چهارمحالوبختیاری ادامه داد: به خانوادههایی که فرزند میپذیرند مشاوره ارائه میشود و خانوادهها رها نمیشوند و شرایط آنها رصد خواهد شد، همچنین درباره زمان و شیوه بیان حقیقت فرزندخواندگی به کودک نیز به خانوادهها آموزش داده میشود تا از آسیب به کودک جلوگیری شود.
محمدی در خصوص اینکه اگر کودکی با وجود زندگی در یک خانواده مناسب، تمایلی به ادامه زندگی در آن خانواده نداشته باشد، آیا امکان بازگشت او وجود دارد، اظهار کرد: در چنین مواردی ابتدا برای کودک مشاوره انجام میشود و تلاش میشود مسئله از طریق مشاوره حل شود، اگر مشاوره مؤثر نباشد، باتوجه به اینکه این کودکان از طریق حکم قضایی به بهزیستی واگذار شده و سپس براساس رأی دادگاه به خانواده سپرده شدهاند، بهزیستی گزارش کامل مددکاری را به دادگستری ارائه میکند.
محمدی خاطرنشان کرد: در نهایت این دادگاه است که با توجه به شرایط موجود، درباره اینکه چه اقدامی به صلاح کودک است، تصمیمگیری میکند.
انتهای پیام
