اسفندیار خدایی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به طرح ۷ روزه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و رد آن توسط آمریکا، اظهار کرد: آمریکا مدعی است تنگه در حال حاضر نیمه‌باز است و حدود ۹ میلیون بشکه از این تنگه عبور می‌کند. به نظرم رسانه‌ای‌شدن این طرح بیشتر بعد روانی دارد، زیرا در مذاکرات، مسائل معمولاً تا زمان نزدیکی به توافق محرمانه می‌مانند.
وی با بیان اینکه رد پیشنهاد ایران توسط ترامپ نشان می‌دهد از توافق دور هستیم، اضافه کرد: البته این موضوع بر بازار دلار و اوضاع اقتصادی ایران و همچنین بر رأی‌دهندگان آمریکایی تاثیر دارد، چراکه این روزها ترامپ در داخل آمریکا مدعی است که جمهوری اسلامی پایان روزهای خود را می‌گذراند و ما وارد جنگ طولانی نمی‌شویم و قیمت بنزین و کالاهای دیگر هم پایین می‌آید.
این تحلیلگر مسائل آمریکا ادامه داد: به نظرم اگر این پیشنهاد از جانب یک طرف سومی مثل قطر و پاکستان مطرح می‌شد، بهتر بود و اثر کمتری به همراه داشت تا اینکه مستقیماً از سوی ایران مطرح شود و انکار هم نشود. ترامپ تحت تاثیر لابی صهیونیستی طرحی برای آتش‌بس و بازگشایی تنگه هرمز را نپذیرفت. الان رژیم اسرائیل کنار مانده و با کارگردانی حرفه‌ای صهیونیست‌ها، فعلاً آمریکا، ایران، کشورهای عربی و مشتریان نفتی‌مان مثل چین، هند، ژاپن، کره جنوبی و اروپا متضرر هستند.
خدایی با تأکید بر اینکه آنچه باعث صلح می‌شود، موازنه قدرت است، بیان کرد: دیپلماسی در کنار موازنه قدرت باعث می‌شود تا قدرت‌ها منافع یکدیگر را تشخیص دهند و بدون درگیری بتوانند با قدرت و کارت‌هایی که دارند به بخشی از اهدافشان برسند و آن مواردی که برایشان اولویت ندارد را به طرف مقابل امتیاز بدهند. این یک روال معمول و درست است.
وی با اشاره به اینکه آمریکاستیزی همواره جزو اصول ثابت جمهوری اسلامی بوده است، اظهار کرد: حتی اگر ترامپ از صحنه حذف شود، مقابله ایران و آمریکا پایان پیدا نمی‌کند و بازی در ابعاد دیگر ادامه می‌یابد، با این تفاوت که اولویت‌های ایالات متحده تغییر می‌کند. مثلاً چین که الان مهم‌ترین تهدید برای جایگاه آمریکاست وسط می‌آید و ممکن است نگاه آمریکا مقداری فراتر برود و منافع خودش را بهتر دنبال کند، نه اینکه اولویتش ادای منافع لابی اسرائیل در خاورمیانه باشد.
این تحلیلگر مسائل آمریکا با اشاره به گره‌های موجود در ترتیبات فعلی تقابلات ایران و آمریکا و علل به درازا کشیدن آن، اظهار کرد: نه جمهوری اسلامی آن‌قدر ضعیف است که برخلاف تصورات ترامپ به زودی نابود شود و نه اپوزیسیون جمهوری اسلامی آن‌قدر قوی است که بتواند جایگزین شود. از طرف دیگر آمریکا هم وارد ایران نخواهد شد تا حکومت را عوض کند. جمهوری اسلامی هم بعید به نظر می‌رسد که دست از اهدافی مثل نابودسازی اسرائیل و مقابله با آمریکا بکشد.
خدایی گفت: رژیم صهیونیستی جنگ را به اشکال دیگر در منطقه ادامه خواهد داد، پس از ایران و محور مقاومت، نوبت به ترکیه می‌رسد. اصلاً پیمان مکه بین پاکستان، عربستان و ترکیه با هدف مقابله با ایران نبود؛ گرچه در کوتاه‌مدت با این توجیه پیش می‌رود، اما بیشتر برای مقابله با تهدید رژیم صهیونسیتی بنا شد. آنها می‌دانند اکنون با تضعیف محور مقاومت، نوبت ترکیه و عربستان فرامی‌رسد. پس جمهوری اسلامی حتی اگر در شرایط فعلی از مقابله با رژیم صهیونیستی و شعارهای انقلابی دست بکشد، باز هم بعید است رژیم یاغی صهیونیستی از این فرصتی که پیش‌آمده، عقب‌نشینی کند.
حذف جمهوری اسلامی به ضرر همه است
وی با بیان اینکه یکی از اهداف ایالات متحده کنترل نفت منطقه است، گفت: آمریکا در صورت تسلط بر نفت منطقه، چین را تحت کنترل می‌گیرد. شاید بسیاری ندانند الان اگر هند، چین یا ژاپن از عراق نفت بخرند، پول باید به خزانه‌داری آمریکا برود و وزیر خزانه‌داری آن کشور تصمیم بگیرد دولت عراق برای بودجه جاری، پرداخت حقوق کارمندان و پروژه عمرانی چه مبلغی خرج شود. یعنی آمریکا این کنترل را روی پول نفت عراق دارد.
این تحلیلگر مسائل آمریکا ادامه داد: در ونزوئلا شرایط از این بدتر است، زیرا عراق کارت‌های دیگری از جمله کارت ایران دارد تا به بهانه موازنه‌گری قدرت از مسئولین آمریکایی پول نفت خودش را بگیرد. لذا با حل قضیه ایران، عراق هم از آن طرف کارت خود را از دست می‌دهد. از آن گذشته، کنترل منطقه باعث کنترل اوضاع داخلی کشورهای عربی توسط ایالات متحده می‌شود.
خدایی با بیان اینکه با حل قضیه ایران توسط آمریکا متحدان ما هم گرفتار وابستگی می‌شوند، اضافه کرد: در صورت حذف ایران، چین از لحاظ انرژی بیشتر وابسته می‌شود، یکی از محورها و عناصر اصلی محور ایران-چین-روسیه برای تقابل با آمریکا از بین می‌رود و فشار بر چین و روسیه بیشتر می‌شود. یکی از دلایلی که می‌بینید چین در حمایت از انصارالله خیلی آشکارا عمل کرد و حتی انکار هم نکرد، این است که می‌داند که هدف نهایی درگیری فعلی می‌تواند خودش باشد.
وی با بیان اینکه نگاه ایران به هر دو سوی شرق و غرب اشتباه است، اظهار کرد: نگاه به چین و روسیه به‌عنوان متحدان دائمی است، در حالی که این‌ها در حقیقت متحدان دائمی ما نیستند. مثلاً در جزایر سه‌گانه آنها آشکارا از امارات حمایت کردند. چون امارات آزاد است و می‌تواند همزمان به سمت آمریکا و چین برود. اما تقابل ایدئولوژیک دائمی ما با آمریکا باعث شده روابط‌مان با چین و روسیه هم یک‌طرفه شود؛ یعنی آنها خیالشان راحت باشد که ایران به سمت غرب نمی‌رود.
این تحلیلگر مسائل آمریکا با بیان اینکه با تضعیف شدید جمهوری اسلامی، حتی کشورهای عربی هم ضرر می‌کنند، افزود: در بعد کلان‌تر، اعراب برای اینکه مقابل آمریکا و اسرائیل بمانند، نیاز به وجود ایران دارند. حتی در آمریکا نیز دموکرات‌ها، وجود یک ایران مستقل را می‌پذیرند تا تهدیدی برای رژیم اسرائیل و کشورهای عربی باشد. دموکرات‌ها تصور می‌کنند وجود تهدید ایران هم باعث می‌شود کشورهای عربی اسلحه بخرند و هم رژیم صهیونسیتی نسبت به امر و نهی آمریکا گوش شنواتری داشته باشد.
خدایی با بیان اینکه اکنون به‌طور کلی سه راه وجود دارد، ابراز عقیده کرد: تقابل و جنگ، تسلیم و نهایتا راه سیاست. راهی که همه کشورهای دنیا، امروز و در طول تاریخ در مقابل قدرت‌های بزرگ در پیش گرفتند همان سیاست است. لزوماً نباید در مقابل یک قدرت بزرگ ایستاد یا تسلیم شد. ما می‌توانیم مثل چین و ترکیه به سمت موازنه‌سازی حرکت کنیم. البته از سوی دیگر در داخل هم بهتر است مردم به خودی و غیرخودی تقسیم نشوند و روابط حکومت هم با مردم هم با دنیا ترمیم شود.
وی با بیان اینکه اکنون دیگر مذاکره صرف راه به جایی نمی‌برد، اظهار نظر کرد: ما باید در تصمیمات کلان تجدیدنظر کنیم و سیاست موازنه‌سازی را در پیش بگیریم. مثلا چین در اواخر دوران مائو به اشتباهش پی برد و بدون اینکه زیر سلطه آمریکا قرار بگیرد کاملا هوشمندانه با استفاده از دیپلماسی، رابطه‌اش را با آمریکا بهبود بخشید.
این تحلیلگر مسائل آمریکا ادامه داد: اصلاحات اقتصادی دنگ شیائوپینگ باعث شد چین بتواند رضایت مردمش را به دست آورد و اقتصاد کمونیستی و اشتراکی را به اقتصاد باز تبدیل کند و هم با دنیا و هم با مردم خودش در صلح باشد و الان چند دهه است رشد اقتصادی بین ۶ تا ۱۰ درصد را تجربه می‌کند. خطای آمریکا برای درگیری با ایران و کشورهای دیگر نیز باعث می‌شود چین آزادانه به رشدش ادامه دهد. به نظرم بهترین فرصت برای پیگیری این سیاست توسط جمهوری اسلامی ایران، زمان برجام بود که از دست رفت.
انتهای پیام
