به گزارش ایسنا، دکتر ستار هاشمی امروز در مراسم افتتاحیه هفته جهانی فضا در سالن وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، ضمن تبریک این مناسبت به دانشمندان، نخبگان، پژوهشگران، دانشگاهیان و فعالان صنعت فضایی کشور، اظهار کرد: امیدوارم افتخارآفرینی‌های شما عزیزان ادامه داشته باشد و در آینده نزدیک شاهد اتفاقات ویژه‌تری در صنعت فضایی کشور و در خانواده بزرگ کشور باشیم. حقیقتاً هر آنچه امروز در حوزه فناوری دستاورد داریم و به آن افتخار می‌کنیم، حاصل حمایت‌ها، هدایت‌ها و باور راسخ رهبر شهیدمان به جوانان، نخبگان و حوزه فناوری است.
هاشمی با اشاره به اینکه در این مراسم درباره موضوعات فنی و دستاوردهای صنعت فضایی صحبت شده است، اظهار کرد: من می‌خواهم از یک زاویه دیگر و به‌صورت کوتاه درباره این موضوع صحبت کنم و آن، حوزه اقتصاد است.
وی ادامه داد: اگر بخواهیم با نگاه آینده‌نگر به وضعیت اقتصادی بخش‌هایی مانند صنعت فضایی نگاه کنیم، باید ببینیم این بخش در حال حاضر چه وضعیتی دارد و در آینده به چه سمت و هدفی خواهد رسید.
وزیر ارتباطات با اشاره به برآوردهای انجام‌شده درباره اقتصاد فضایی، گفت: بر اساس برآوردهای مجمع جهانی اقتصاد و مکنزی، سهم اقتصاد فضایی از کل اقتصاد جهان حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار دلار برآورد شده است که عدد قابل توجهی است.
وی افزود: اگر کل اقتصاد جهان را حدود ۱۰۰ تریلیون دلار در نظر بگیریم، این عدد قابل توجه است و اهمیت این برآورد زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم متوسط رشد صنعت فضایی در دنیا حدود ۹ درصد در سال برآورد می‌شود که تقریباً دو برابر رشد اسمی اقتصاد است.
هاشمی با بیان اینکه این آمار پیام روشنی دارد، گفت: حوزه فضا در بحث اقتدار جایگاه خود را دارد و اینکه در دولت چهاردهم، فضا را به‌عنوان یک محور راهبردی دنبال می‌کنیم، کارکردهای متعددی دارد؛ اما با توجه به محدودیت زمان، تمرکز من در این بخش بر موضوع اقتصاد است.
وی ادامه داد: اگر به این حجم و رشد اقتصادی نگاه کنیم، به روشنی نشان می‌دهد که باید جهت‌گیری خود را متناسب با این رشد اقتصادی تنظیم کنیم.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات درباره اقداماتی که باید در این مسیر انجام شود، اظهار کرد: نخستین موضوع این است که مرکز ثقل سیاست‌گذاری‌های ما، با اصطلاحی که شما نخبگان این حوزه بهتر می‌شناسید، باید از STI حرکت کند؛ به این معنا که توسعه فناوری حتماً امر پسندیده و قابل تقدیری است، اما زمانی ارزش واقعی خود را پیدا می‌کند که در کنار توسعه فناوری، بهره‌بردار نیز قرار گیرد.
وی افزود: به عبارت دیگر، در این تغییر پارادایم باید از سمت عرضه‌محور به سمت تقاضامحور حرکت کنیم.
هاشمی با بیان اینکه در حوزه‌های مختلف نیازهای فزاینده‌ای به خدمات فضایی وجود دارد، گفت: اگر بپذیریم که به این سمت حرکت کنیم و بهره‌برداری را در کنار شما عزیزان قرار دهیم، اساساً فضای جدیدی ترسیم می‌شود.
وی تأکید کرد: همه می‌دانیم صنعت فضایی زمانی در حوزه اقتصاد پایدار می‌شود که در جریان زندگی مردم قرار گیرد.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با اشاره به اهمیت آشنایی کودکان و نوجوانان با حوزه فضا، اظهار کرد: در این زمینه باید از کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان تقدیر کرد؛ چراکه از همین ابتدا با یک نگاه ترویجی برنامه‌ریزی شده است تا بچه‌ها درگیر این فضا شوند و با حوزه فضا و دانشمندان این حوزه آشنا شوند.
وی افزود: بسیاری از ما زمانی مشتری مجله «دانشمند» بودیم و از طریق آن با این حوزه‌ها آشنا می‌شدیم. این موضوع نشان می‌دهد که در کنار جوانان نخبه، عزیزان مجرب و نخبه نیز کم نداریم.
هاشمی ادامه داد: یادم هست که بسیاری به این مجله علاقه‌مند بودیم. شاید زمانی در ذهن بچه‌ها این بود که خلبان شوند، اما این ساختن انگاره‌ها و تصویر ذهنی، به بچه‌های ما جهت می‌دهد تا در این مسیر حرکت کنند.
وی گفت: اعداد و ارقام اقتصادی نیز این موضوع را تأیید می‌کند و به نظرم در این مسیر حرکت می‌کنیم.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با اشاره به همکاری دستگاه‌های مختلف در توسعه صنعت فضایی، اظهار کرد: در همین ابتدای مسیر، با همتی که عزیزان در وزارت آموزش و پرورش دارند و همچنین تعامل و همکاری میان مجموعه‌های مختلف وزارت دفاع، وزارت ارتباطات، بخش خصوصی و شرکت‌های دانش‌بنیان، اتفاقات خوبی در حال شکل‌گیری است که من واقعاً این را مصداق یک کار تیمی موفق می‌دانم. معمولاً خیلی وقت‌ها در انجام کارهای موفق با چنین همکاری‌هایی مواجه نیستیم، اما اینجا شاهد یک کار تیمی موفق هستیم و این آغاز مبارکی برای نگاه و رویکرد فرزندان این مرز و بوم است و امیدواریم برای دستیابی به اهداف متعالی ترسیم‌شده در اسناد مختلف، این مهم رقم بخورد.
هاشمی با اشاره به نیازهای کشور به صنعت فضایی در حوزه ارتباطات، گفت: واقعیت این است که ما در تکالیف برنامه‌ای، پوشش روستاهای بالای ۲۰ خانوار را در دستور کار داریم. ممکن است دوستان این بحث را مطرح کنند که تا زمانی که بتوانیم پوشش باکیفیت را برای روستاهایی که گاهی صعب‌العبور هستند و ارتباط زمینی برای آنها میسر نیست، فراهم کنیم، زمان طولانی در پیش داریم؛ اما این موضوع در دستور کار شما عزیزان قرار دارد. در همین راستا، منظومه «شهید سلیمانی» را با نگاه حرکت از منظومه منفرد به سمت منظومه ماهواره‌ای دنبال کردیم. طبق گزارشی که به من ارائه داده‌اند، سه ماهواره از مجموعه ۲۴ ماهواره منظومه شهید سلیمانی آماده است و امیدواریم امسال این سه ماهواره در مدار قرار گیرند و رونمایی شوند.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات تأکید کرد: باید تلاش کنیم به یک نیاز واقعی که در کشور وجود دارد، در مسیر مناسب پاسخ دهیم.
هاشمی با طرح این پرسش که آیا ارتباطات ماهواره‌ای در حوزه ارتباطات جایگزین ارتباطات زمینی خواهد شد یا خیر، اظهار کرد: این روزها بحث داغی مطرح است که آیا منظومه‌های ماهواره‌ای و ارتباطات ماهواره‌ای جایگزین ارتباطات زمینی خواهند شد یا خیر. برای پاسخ به این سؤال، شاید بد نباشد با یک نگاه مقایسه‌ای به موضوع توجه کنیم.
وی با طرح این سوال که آیا شبکه‌های سیار ما جایگزین شبکه‌های ثابت شده‌اند؟ اظهار کرد: قطعاً چنین اتفاقی نیفتاده است. اگر بخواهیم در شرایط برابر به این موضوع نگاه کنیم، یعنی اگر ارتباطات را بر بستر فیبر نوری با کیفیت و پایداری مناسب در اختیار داشته باشیم، استفاده از شبکه سیار اولویت نخست نخواهد بود، مگر در شرایطی که دسترسی به شبکه ثابت وجود نداشته باشد.
وزیر ارتباطات ادامه داد: اگر به وضعیت شبکه ثابت کشور نگاه کنیم، واقعیت این است که سهم ترافیک امروز ما در شبکه ثابت در مقایسه با شبکه سیار، عدد قابل توجهی نیست و این نسبت در خوش‌بینانه‌ترین حالت حدود ۲۵ به ۷۵ است، در حالی که این نسبت باید کاملاً معکوس شود.
وی با بازگشت به موضوع ارتباطات ماهواره‌ای، گفت: در دنیا نیز شبکه ثابت مبتنی بر توسعه فیبر نوری دنبال می‌شود. اگر با همین مدل فکر کنیم، طبیعتاً اینکه شبکه‌های ماهواره‌ای جایگزین زیرساخت‌های فیبر نوری شوند، قدری دور از ذهن است؛ اما اگر شبکه‌ای پایدار و باکیفیت داشته باشیم که نیازهای مردم را تأمین کند، موضوع ارتباطات ماهواره‌ای می‌تواند در جایگاه مناسب خود مورد استفاده قرار گیرد. این موضوع به معنای آن نیست که کاربردهای ماهواره‌ای ضرورت ندارند، بلکه ارتباطات تنها یکی از کاربردهای این حوزه است.
وی با اشاره به کاربردهای ماهواره‌های سنجشی، اظهار کرد: در حوزه سنجش از دور، اگر از مدیریت سرزمین صحبت می‌کنیم، بحث پیکره‌های آبی کشور به‌عنوان یکی از چالش‌های جدی مطرح است. همچنین در زمینه اکتشاف معادن، حدنگاری و بسیاری از موضوعاتی که در کشور دنبال می‌شود، استفاده از ماهواره‌های سنجشی می‌تواند بسیاری از این امور را تسهیل کند.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات افزود: این نیز مسیری است که باید دنبال شود و کاری که دوستان اخیراً در تعامل با وزارت صمت انجام داده‌اند، با نگاه به تسهیل در اکتشاف معادن و بهره‌برداری، در همین راستا در دستور کار قرار گرفته است.
وی تأکید کرد: بنابراین باید در هر حوزه‌ای که در این مسیر گام برمی‌داریم، بهره‌بردار را در کنار خود داشته باشیم و تغییر نگاه از STI به سمت تقاضامحوری، ناظر بر همین موضوع مهم است.
هاشمی در ادامه با اشاره به شعار هفته جهانی فضا با عنوان «انقلاب ماهواره‌برها»، گفت: این شعار که «انقلاب ماهواره‌برها» انتخاب شده است، اتفاقاً برآمده از نگاه اقتصادی به صنعت فضایی است؛ چراکه بخش عمده‌ای از هزینه‌های صنعت فضایی نه به ماهواره، بلکه به ماهواره‌بر مربوط می‌شود.
وی افزود: اگر می‌بینیم در دنیا با استفاده از یک ماهواره‌بر، تعداد زیادی ماهواره در مدار قرار می‌گیرد، برای این است که هزینه‌ها کاهش پیدا کند. همچنین اگر تلاش می‌شود از ماهواره‌برها استفاده مجدد شود، این اقدام نیز در همین مسیر قرار می‌گیرد.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با تقدیر از تلاش‌های فعالان صنعت فضایی کشور، اظهار کرد: ضمن تقدیر از همه عزیزانی که واقعاً مجاهدت و تلاش کردند و جان‌فشانی داشتند، باید از شهید عزیزمان سردار حاجی‌زاده یاد کنم که انصافاً از جان مایه گذاشت و به درجه رفیع شهادت نائل آمد؛ همچنین از دیگر عزیزانی که شاید کمتر نامشان شنیده می‌شود، اما در این مسیر نقش داشتند، قدردانی می‌کنم. این اقدامات، یک مسیر تحولی بوده که امروز به ما رسیده است و با همت شما عزیزان، مسیر تحول در ماهواره‌برها و اقتصادی‌تر کردن صنعت فضایی را نیز در دستور کار قرار خواهید داد و دنبال خواهید کرد.
انتهای پیام
