روز جهانی زباله‌های الکترونیکی، تعمیر، استفاده مجدد و بازیافت محصولات الکترونیکی را به جای دور انداختن آنها ترویج می‌دهد و هر ساله ۱۴ اکتبر با هدف افزایش آگاهی درباره حجم فزاینده زباله‌های الکترونیکی و ضرورت جمع‌آوری و بازیافت اصولی آن‌ها برگزار می‌شود. زباله‌های الکترونیکی به دلیل سرعت بالای نوآوری‌های فناورانه و کاهش طول عمر محصولات، سریع‌ترین نرخ رشد را در میان جریان‌های پسماند جامد در جهان دارند.

هر ساله، تلفن‌ها را عوض می‌کنیم، لپ‌تاپ‌ها را ارتقا می‌دهیم یا با دستگاه‌هایی که دیگر کار نمی‌کنند خداحافظی می‌کنیم و چیزی که به ندرت می‌بینیم این است که بعدها چه اتفاقی می‌افتد. زباله‌های الکترونیکی - تجهیزات الکترونیکی و الکتریکی دور ریخته شده - از سریع‌ترین جریان‌های زباله در سراسر جهان است و مدیریت صحیح آن می‌تواند به معنای تفاوت بین تهدید زیست‌محیطی و فرصت چرخه‌ای باشد.

بر اساس نتایج گزارش های منتشرشده، زباله‌های الکترونیکی باعث می­‌شوند که مواد ارزشمند بسیاری از بین بروند و دفن غیر اصولی آنها خطرات سلامتی و زیست‌محیطی را افزایش می‌دهد. زباله‌های الکترونیکی می‌توانند فلزات سمی و مواد خطرناک (سرب، جیوه، مواد ضد حریق) را هنگام برچیدن یا سوزاندن نامناسب آزاد کنند. این امر به آلودگی هوا، خاک و آب منجر می‌شود و خطرات جدی برای سلامتی کارگرانی ایجاد می‌کند که بدون محافظت با زباله‌ها کار می‌کنند.

گزارش پایش جهانی زباله‌های الکترونیکی، سازمان ملل برآورد کرد، سالانه بیش از ۶۲ میلیون تن زباله الکترونیکی در سطح جهان تولید می‌شود و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا ۲۰۳۰ به بیش از ۸۲ میلیون تن افزایش یابد که حدود ۲۰ میلیون تن بیشتر از میزان آن در ۲۰۲۲ است. با این حال، فقط حدود ۲۳ درصد از این پسماندها به‌صورت رسمی جمع‌آوری و به‌درستی بازیافت می‌شوند به این معنی که حدود ۴۸ میلیون تن زباله الکترونیکی خارج از کانال‌های رسمی و ثبت‌شده‌ بازیافت مانده است. اگرچه ممکن است برخی از این تجهیزات مجددا استفاده، انبار یا از طریق کانال‌های غیررسمی مدیریت شوند و بلافاصله دور ریخته نشوند اما این شکاف آماری نشان می‌دهد که چه حجم عظیمی از مواد الکترونیکی خارج از سیستم‌های بازیابی ثبت‌شده می‌ماند.

این مناسبت ایجاد شده است تا توجه عمومی را به پیامدهای زیست‌ محیطی دور ریختن غیراصولی تجهیزات الکترونیکی جلب کند. کارشناسان بر ضرورت تحویل تجهیزات الکترونیکی مستعمل به مراکز مجاز بازیافت تاکید دارند. جداسازی باتری‌های قابل جداسازی و خودداری از انداختن زباله‌های الکترونیکی در سطل‌های زباله معمولی ازجمله اقداماتی است که می‌تواند به کاهش آلودگی محیط‌زیست و حفظ منابع طبیعی کمک کند.

هدف اصلی برگزاری این مناسبت، ترویج بازیافت اصولی و حرکت به‌سوی اقتصاد چرخشی است که در آن تجهیزات فرسوده به‌جای تبدیل شدن به زباله، به منبعی برای تامین مواد اولیه و تولید محصولات جدید تبدیل می‌شوند.

نتایج نشان داد، با بازیافت کابل‌ها و سایر لوازم برقی قدیمی به جای انبار کردن آن‌ها، می‌توان مواد ارزشمندی مانند مس موجود در این وسایل را بازیابی و در تولید محصولات جدیدی همچون تلفن همراه، لپ‌تاپ، ساعت هوشمند، تجهیزات انرژی پاک و حتی تجهیزات پزشکی به کار گرفت.

بر اساس گزارش «اتاق‌های بازرگانی بیرمنگام بزرگ»، کمپین «روز جهانی زباله‌های الکترونیکی» در سال جاری بر «فناوری سریع» (Fast Tech) تمرکز دارد یعنی حجم فزاینده‌ای از اقلام الکتریکی و الکترونیکی ارزان‌قیمت که خریداری، استفاده و دور ریخته می‌شوند. مدیریت موثر زباله‌های الکترونیکی نیازمند مشارکت همه‌جانبه در تمام مراحل چرخه عمر محصول، از تولیدکننده تا مصرف‌کننده نهایی است.

بر اساس گزارش دیلی میرر، توجه به این روز با توجه به اینکه کشورها در حال گسترش دیجیتالی شدن در بخش عمومی، آموزش و سایر حوزه‌های کلیدی هستند و نیاز به دفع و بازیافت مسوولانه تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی دور ریخته شده را افزایش می‌دهد بسیار اهمیت دارد.

بر اساس نتایج گزارش­‌ها، جمع‌آوری مسئولانه، استفاده مجدد و بازیافت علمی زباله‌های الکترونیکی می‌تواند ضمن کاهش خطرات زیست‌محیطی و ایجاد فرصت‌هایی برای فعالیت‌های اقتصادی پایدار، از اهداف گسترده‌تر کشورها در زمینه اقتصاد سبز و همچنین هدف این کشور برای دستیابی به آلایندگی خالص صفر کربن تا سال ۲۰۵۰، پشتیبانی کند.

فناوری سریع همچنین خطراتی را به همراه دارد که فراتر از از دست دادن مواد قابل بازیابی است. بسیاری از این دستگاه‌ها حاوی باتری‌های لیتیوم یونی هستند که می‌توانند در صورت خرد شدن یا سوراخ شدن در وسایل نقلیه جمع‌آوری زباله عمومی یا در مراکز زباله باعث آتش‌سوزی شوند بنابراین، دور انداختن لوازم الکترونیکی ارزان و زودمصرف در سطل زباله معمولی، فقط به معنای از دست رفتن فرصت بازیافت نیست، بلکه به افزایش خطرات ایمنی برای کارگران بخش پسماند و زیرساخت‌ها در سراسر جهان نیز دامن می‌زند.

بر اساس گزارش وی فروم (weee-forum)، لوازم الکترونیکی ارزان و زودمصرف، نقطه کور دنیای پسماندهای الکترونیکی هستند. این محصولات معمولا به‌عنوان اقلام الکترونیکی که نیازمند دفع مسوولانه هستند، شناخته نمی‌شوند.

انتهای پیام