حجت‌الاسلام والمسلمین احمری، شامگاه گذشته در نشست خبری که در سازمان حج و زیارت خراسان رضوی برگزار شد، در تشریح روند آماده‌سازی روحانیون کاروان‌های حج، اظهار کرد: در سال گذشته، روحانیون کاروان‌ها مراحل تعیین‌شده را مطابق ضوابط طی کردند و برای نخستین‌بار، فرایند انتخاب آنان با برگزاری مصاحبه همراه شد. این روند با استقبال و رضایت روحانیون مواجه شد و شرکت‌کنندگان آمادگی بیشتری برای انجام مسئولیت‌های خود در سفر حج پیدا کردند.
وی با اشاره به تغییرات ایجادشده در برنامه‌های آموزشی امسال، ادامه داد: امسال با پیگیری و اهتمام معاونت فرهنگی، به‌ویژه دکتر رکن‌الدین، برنامه‌ها زودتر اعلام و با ابتکاری جدید، کارگاه آموزشی مناسک حج به مدت دو روز با حضور استادان مجرب برگزار شد.
نماینده بعثه مقام معظم رهبری در خراسان رضوی اضافه کرد: در کنار آموزش مناسک، کارگاه هم‌اندیشی و تبادل نظر نیز با مشارکت روحانیون برگزار شد. این برنامه فضایی صمیمی و پویا برای طرح دیدگاه‌ها و بررسی مسائل آموزشی فراهم کرد و شرکت‌کنندگان توانستند با آمادگی بیشتری در مراحل بعدی حضور پیدا کنند.
احمری با بیان اینکه در ابتدا برخی از روحانیون نسبت به شیوه جدید برگزاری برنامه‌ها نگرانی‌هایی داشتند، بیان کرد: با آغاز جلسات و مشاهده فضای آموزشی و تعاملی کارگاه‌ها، این نگرانی‌ها برطرف شد و برنامه‌ها با نظم و مشارکت مطلوبی پیش رفت. روحانیون در این جلسات حضور فعالی داشتند و بازخوردهای مثبتی نسبت به شیوه اجرا ارائه کردند.
وی با اشاره به برگزاری مصاحبه‌ها بلافاصله پس از پایان دوره آموزشی، خاطرنشان کرد: یکی از ویژگی‌های مثبت برنامه امسال، پیوستگی آموزش و ارزیابی بود؛ به‌گونه‌ای که روحانیون پس از دو روز حضور در کارگاه‌های آموزشی و هم‌اندیشی، در روز سوم در مصاحبه شرکت کردند. این شیوه موجب شد مطالب آموزشی در فاصله کوتاهی در فرایند ارزیابی مورد توجه قرار گیرد و شرکت‌کنندگان با آمادگی بیشتری در مصاحبه حاضر شوند.
نماینده بعثه مقام معظم رهبری در خراسان رضوی ادامه داد: حضور برخی از استادان کارگاه در گروه مصاحبه‌کنندگان نیز از دیگر نکات مثبت این طرح بود، زیرا استادان در جریان دوره آموزشی، توانمندی‌ها و میزان آمادگی روحانیون را ارزیابی کرده بودند و در مرحله مصاحبه نیز شناخت دقیق‌تری از آنان داشتند.
احمری با بیان اینکه بخش عمده شرکت‌کنندگان در همان مرحله نخست مصاحبه موفق شدند، اضافه کرد: این موضوع نشان‌دهنده اثربخشی آموزش‌های ارائه‌شده و هماهنگی میان دوره آموزشی و مرحله ارزیابی بود. روحانیون نیز از برگزاری پیوسته این دو برنامه رضایت داشتند و در مجموع، بازخوردهای مثبتی نسبت به شیوه جدید دریافت شد.
وی با اشاره به طی شدن مراحل مربوط به روحانیون کاروان‌ها، خاطرنشان کرد: برنامه‌های آموزشی و مصاحبه برای روحانیون معین نیز انجام شده و مقدمات لازم برای معرفی و اعزام این افراد فراهم است. همچنین مراحل ارتقای روحانیون از عمره به معین و از معین به معاون نیز برگزار شده است.
نماینده بعثه مقام معظم رهبری در خراسان رضوی با تأکید بر ضرورت اعلام هرچه سریع‌تر اسامی نهایی روحانیون، بیان کرد: درخواست ما این است که نتایج و اسامی افراد هرچه زودتر به‌صورت قطعی اعلام شود، که هم‌زمان با مشخص شدن مدیران کاروان‌ها، امکان معرفی روحانیون نیز فراهم شود.
احمری تصریح کرد: بعثه مقام معظم رهبری آمادگی لازم برای اعزام روحانیون کاروان‌های حج را دارد و مراحل مورد نیاز برای این منظور انجام شده است. امیدواریم با اعلام نهایی اسامی، مدیران کاروان‌ها بتوانند از ابتدای فرایند ثبت‌نام، روحانی مورد نظر خود را مشخص کنند و برنامه‌ریزی‌ها با نظم و هماهنگی بیشتری پیش برود.
۵۵ هزار زائر به دلیل شرایط جنگی از اعزام به حج بازماندند
در ادامه حجت‌الاسلام‌والمسلمین مهدی شجاع، مدیر حج و زیارت خراسان رضوی در ادامه با اشاره به دشواری‌های پیش‌روی برگزاری حج امسال، اظهار کرد: شرایط کشور سخت و پیچیده است و حوزه حج و زیارت نیز از این وضعیت مستثنا نیست. با این وجود، نماینده ولی‌فقیه در امور حج و زیارت، بعثه مقام معظم رهبری و ریاست سازمان حج و زیارت به‌صورت شبانه‌روزی برای فراهم کردن مقدمات این سفر الهی تلاش کردند، که در نهایت، با پیگیری‌های مستمر و کار جهادی، امکان برگزاری این کنگره عظیم فراهم شود.
وی با بیان اینکه باید بابت برگزاری حج و اعزام زائران به سرزمین وحی شکرگزار بود، اضافه کرد: با وجود ابهامات و موانعی که در مسیر برگزاری حج وجود داشت، تلاش مسئولان و مجموعه دست‌اندرکاران موجب شد این سفر معنوی انجام شود.
مدیر حج و زیارت خراسان رضوی با اشاره به ظرفیت این استان در میزبانی از زائران خانه خدا، بیان کرد: از مجموع حدود ۳۰ هزار زائر اعزام‌شده، بیش از ۱۹ هزار نفر از زائران از طریق مشهد به سرزمین وحی اعزام شدند. سال گذشته نیز حدود ۱۳ هزار نفر از زائران سایر استان‌ها به خراسان رضوی آمدند و از این استان به مقصد سرزمین وحی اعزام شدند.
شجاع با تأکید بر نقش معنوی حرم مطهر رضوی در میزبانی از زائران، ادامه داد: این ظرفیت و توفیق را باید از برکت وجود حضرت رضا(ع) دانست، که زمینه میزبانی و اعزام زائران از مشهد را فراهم کرده است.
وی از تلاش کارکنان و کارگزاران حج و زیارت استان در روزهای پرکار اعزام و بازگشت زائران قدردانی کرد و گفت: در ایام حج، تعداد زیادی از همکاران و حتی برخی از مسئولان مدیریت حج و زیارت استان در سفر حج حضور داشتند و شمار نیروهای حاضر در استان محدود بود، با این حال، همکاران با روحیه‌ای جهادی و تلاش شبانه‌روزی، به‌ویژه در فرودگاه مشهد، امور مربوط به زائران را پیگیری کردند.
مدیر حج و زیارت خراسان رضوی با اشاره به همکاری دستگاه‌های مختلف در فرایند اعزام، خاطرنشان کرد: تلاش کردیم زائران بدون مشکل و با همکاری مجموعه‌های مرتبط اعزام شوند و در این مسیر، مسئولیت خود را در قبال زائران به‌درستی انجام دهیم.
شجاع با اشاره به دشواری‌های موجود در زمان بازگشت زائران، اضافه کرد: در مقاطعی، شرایط به‌گونه‌ای بود که آسمان کشور بسته می‌شد، اما مشهد همچنان امکان میزبانی از برخی پروازها و زائران را داشت. در مواردی نیز پروازها به‌صورت ناگهانی در مشهد فرود می‌آمدند و از این شهر برای ادامه مسیر استفاده می‌شد. همچنین تلاش شد زائرانی که در مشهد حضور پیدا می‌کردند، امکان زیارت حرم مطهر رضوی را نیز داشته باشند.
وی اعتماد عمومی و رضایت مردم را از مهم‌ترین سرمایه‌های نظام و کشور دانست و افزود: جلب رضایت مردم در نهایت به جلب رضایت خداوند منتهی می‌شود و حفظ این سرمایه ارزشمند، مسئولیتی جدی برای همه مدیران و مسئولان است.
مدیر حج و زیارت خراسان رضوی با اشاره به علاقه مردم به سفرهای زیارتی، بیان کرد: افرادی که برای اعزام به حج و عتبات پیگیری می‌کنند، همان مردمی هستند که به نظام، ارزش‌ها، رهبری و اهل‌بیت(ع) علاقه دارند و مشتاق زیارت حرم پیامبر اکرم(ص)، بقیع و عتبات عالیات هستند. بنابراین باید با توجه ویژه به مطالبات آنان، از اعتمادشان صیانت کرد.
شجاع با اشاره به مراجعات و درخواست‌های مکرر زائران بازمانده از حج، خاطرنشان کرد: سال گذشته حدود ۶۵۰۰ نفر از زائران خراسان رضوی از اعزام به حج بازماندند. پس از آن، افراد زیادی برای پیگیری وضعیت خود و درخواست اعزام به سرزمین وحی مراجعه کردند، مراجعاتی که گاهی با اصرار، ابراز ناراحتی و اعتراض همراه بود.
وی ادامه داد: این افراد مشتاق زیارت هستند، اما شرایط موجود به‌گونه‌ای است، که مدیریت حج و زیارت به‌تنهایی امکان برطرف کردن موانع اعزام را ندارد. از این رو، ضروری است موضوع بازماندگان از حج در سطوح بالاتر مدیریتی مورد توجه قرار گیرد و برای حمایت از آنان چاره‌اندیشی شود.
مدیر حج و زیارت خراسان رضوی با اشاره به پیگیری برخی شکایت‌ها در این زمینه، اضافه کرد: در سال گذشته، تعدادی از زائرانی که به حج اعزام نشدند، از مدیر حج و زیارت استان شکایت کردند. در توضیحات ارائه‌شده در این زمینه، تأکید کردم که اگر قرار است از حقوق مردم دفاع شود، باید شرایطی که موجب بازماندن آنان از سفر شده نیز مورد توجه قرار گیرد، چراکه این وضعیت ناشی از شرایطی فراتر از اختیار مدیران اجرایی است.
شجاع با بیان اینکه پیامدهای شرایط جنگی صرفاً به آسیب‌های مستقیم و تعطیلی کسب‌وکارها محدود نمی‌شود، بیان کرد: افرادی که به دلیل شرایط جنگی از اعزام به حج بازمانده‌اند نیز باید مورد توجه قرار گیرند. همان‌طور که به موضوع تخصیص ارز و مشکلات پیش‌روی سازمان حج و زیارت اشاره شده است، لازم است برای حمایت از این زائران و حفظ حقوق آنان تدابیر مناسبی اتخاذ شود.
وی خاطرنشان کرد: اگر برای مشکلات این افراد راهکاری در نظر گرفته نشود، ممکن است اعتماد و رضایت آنان آسیب ببیند، در حالی که حفظ این سرمایه اجتماعی از اهمیت بالایی برخوردار است. همچنین افزایش هزینه‌های پرواز و سفر، شرایط دشواری را برای زائران ایجاد کرده است و این موضوع نیز از جمله دغدغه‌های مهم حوزه حج و زیارت به شمار می‌رود.
مدیر حج و زیارت خراسان رضوی با تأکید بر ضرورت صبر و حوصله در مواجهه با مشکلات، تصریح کرد: توصیه ما به زائران و همکاران، صبر و بردباری است. در عین حال، مسئولان باید با شرح صدر و تلاش مستمر، وظایف خود را به‌درستی انجام دهند و برای جلب رضایت زائران و کسب رضایت الهی بکوشند.
انتهای پیام
