بیژن حقیقتی در چهارمین جلسه کارگروه آموزش، پژوهش، فناوری و نوآوری چهارمحال و بختیاری با اشاره به نقش محوری تحقیقات و آموزش در توسعه پایدار بخش کشاورزی، اظهار کرد: مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان با بهره‌گیری از اعضای هیئت علمی، کارشناسان تخصصی و امکانات تحقیقاتی، مأموریت دارد با شناسایی مسائل و نیازهای واقعی کشاورزان، راهکارهای علمی و کاربردی برای افزایش بهره‌وری، بهبود کیفیت محصولات، کاهش هزینه‌های تولید و مدیریت چالش‌های بخش کشاورزی ارائه دهد.
رئیس مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری افزود: این مرکز دارای ۲۳ نفر عضو هیئت علمی و حدود ۶۰ نفر نیروی کارشناسی، تخصصی و پشتیبانی است و در بخش‌های مختلفی از جمله باغبانی، گیاه‌پزشکی، خاک و آب، آبخیزداری، جنگل و مرتع فعالیت می‌کند.
وی با اشاره به زیرساخت‌های تحقیقاتی موجود در چهارمحال و بختیاری، تصریح کرد: پنج ایستگاه تحقیقاتی در استان، از جمله ایستگاه‌های بلداجی، شهرکرد، چهار تخته، گهرباران و بادام، ظرفیت مهمی برای اجرای طرح‌های پژوهشی، بررسی شرایط اقلیمی و ارزیابی ارقام و گونه‌های مختلف گیاهی فراهم کرده‌اند.
حقیقتی با تأکید بر ضرورت کاربردی بودن تحقیقات انجام شده، خاطرنشان کرد: پژوهش زمانی اثربخش خواهد بود که بتواند مسئله‌ای واقعی از بخش کشاورزی را برطرف کند، بنابراین، رویکرد اصلی مرکز، انجام تحقیقات مسئله‌محور و هدایت پژوهش‌ها به سمت نیازهای کشاورزان، باغداران، دامداران و کارشناسان اجرایی بوده، همچنین ارتباط مستمر با بهره‌برداران و شناسایی مشکلات موجود در عرصه تولید، از مهم‌ترین وظایف محققان مرکز است.
رئیس مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری، آموزش را یکی دیگر از مأموریت‌های مهم این مجموعه دانست و گفت: برنامه‌های آموزشی مرکز در سه محور اصلی شامل آموزش بهره‌برداران، آموزش کارکنان و کارشناسان و سنجش مهارت‌های حرفه‌ای اجرا می‌شود، کشاورزان و بهره‌برداران، مددجویان کمیته امداد، زندانیان، کارکنان وظیفه، زنان روستایی و عشایر از جمله گروه‌هایی هستند که در برنامه‌های آموزشی مرکز مورد توجه قرار دارند.
وی خاطرنشان کرد: سالانه حدود ۲۵ تا ۳۰ هزار نفرروز آموزش برای بهره‌برداران بخش کشاورزی در چهارمحال و بختیاری ارائه می‌شود که هدف اصلی آن، ارتقای دانش فنی، افزایش مهارت‌های حرفه‌ای، توانمندسازی اقتصادی و ایجاد زمینه اشتغال در مناطق روستایی و کشاورزی است.
حقیقتی ادامه داد: آموزش کارکنان و کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری و دستگاه‌های مرتبط نیز از دیگر وظایف مرکز به شمار می‌رود و برنامه‌های آموزشی در این بخش با هدف بروزرسانی دانش تخصصی، ارتقای توان کارشناسی و افزایش کیفیت خدمات فنی و اجرایی ارائه می‌شود.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری همچنین با اشاره به همکاری با آموزش و پرورش در زمینه سنجش مهارت‌های حرفه‌ای، اظهار کرد: در این بخش، مهارت‌آموزان و داوطلبان دیپلم بزرگسالان کشاورزی در رشته‌هایی از جمله مکانیک تراکتور، تولید و پرورش گیاهان زینتی، گیاهان جالیزی و زراعت غلات و حبوبات، مهارت‌های تخصصی خود را ارزیابی می‌کنند.
وی افزود: در حوزه تناسب اراضی برای تمامی محصولات زراعی و باغی در چهارمحال و بختیاری نیاز به توسعه مطالعات و تکمیل اطلاعات تخصصی وجود دارد، با این حال، بخش خاک و آب مرکز تحقیقات طی سال‌های اخیر نقشه‌های تناسب اراضی برای برخی گیاهان دارویی را تهیه کرده است، این نقشه‌ها مشخص می‌کنند که کدام مناطق استان برای کشت گیاهان دارویی مشخص، از جمله موسیر، ظرفیت مناسب‌تری دارند و می‌توانند به‌عنوان راهنمایی علمی در اختیار بخش اجرا قرار گیرند.
حقیقتی همچنین با اشاره به ضرورت توسعه باغات دیم در اراضی شیب‌دار چهارمحال و بختیاری، گفت: مطالعات و نقشه‌های مرتبط با شناسایی مناطق مستعد احداث باغات دیم نیز از اقدامات انجام شده در این زمینه است و می‌تواند در برنامه‌ریزی برای توسعه باغداری، افزایش بهره‌وری اراضی و استفاده مناسب از ظرفیت‌های طبیعی استان مؤثر باشد.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری با اشاره به خسارت‌های ناشی از سرمای دیررس بهاره در باغات استان، انتخاب و معرفی ارقام و ژنوتیپ‌های مقاوم را یکی از محورهای مهم فعالیت‌های تحقیقاتی این مرکز دانست و اظهار کرد: سرمای بهاره از چالش‌های جدی باغداران چهارمحال و بختیاری است و مقابله با این پدیده به مطالعات مستمر، ارزیابی‌های چندساله و انتخاب علمی مواد گیاهی سازگار با شرایط اقلیمی استان نیاز دارد، محققان مرکز حدود ۸ سال است که روی ۲۶۸ ژنوتیپ بادام و ۲۹ ژنوتیپ برتر گردو مطالعات تخصصی انجام می‌دهند تا نمونه‌های مناسب از نظر کیفیت محصول، ویژگی‌های ژنتیکی و مقاومت در برابر سرمای بهاره شناسایی شوند، در جریان این مطالعات، سه ژنوتیپ برتر بادام شناسایی شده‌اند که از نظر کیفیت محصول و تحمل سرمای دیررس بهاره، نتایج امیدوارکننده‌ای داشته‌اند.
وی ادامه داد: تکثیر و توسعه این ژنوتیپ‌ها در ایستگاه تحقیقات بادام و در سطحی حدود چهار هکتار در حال پیگیری است تا پس از تکمیل مراحل ارزیابی و تأییدهای فنی، امکان بهره‌گیری از نتایج این تحقیقات برای باغداران فراهم شود.
حقیقتی تأکید کرد: توسعه ارقام سازگار با شرایط اقلیمی چهارمحال و بختیاری به ویژه ارقامی که از حساسیت کمتری به سرمای دیررس بهاره برخوردارند، می‌تواند در کاهش خسارت‌های اقلیمی، تثبیت تولید و افزایش درآمد باغداران نقش مؤثری داشته باشد.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری ضمن تشریح دستاوردهای تحقیقاتی بخش زراعت نیز گفت: معرفی ارقام مناسب و پربازده از محصولات زراعی، از دیگر محورهای فعالیت مرکز است و ارقام جدید پس از چند سال بررسی و ارزیابی در ایستگاه‌های تحقیقاتی و مقایسه عملکرد آن‌ها با ارقام موجود، برای استفاده در مناطق مستعد معرفی می‌شوند، در حوزه حبوبات، معرفی ارقام جدید لوبیا قرمز از جمله ارقام حنا و صبا، با هدف افزایش عملکرد و جایگزینی ارقام مناسب‌تر، از جمله اقدامات انجام‌شده است.
وی همچنین با اشاره به ضرورت تنوع‌بخشی به ارقام غلات اظهار کرد: تفاوت شرایط اقلیمی، محدودیت منابع آب و همزمانی برخی مراحل رشد محصولات با دوره‌های کم‌آبی، ضرورت استفاده از ارقام سازگارتر را افزایش داده است.
حقیقتی تصریح کرد: در همین راستا، معرفی و بررسی ارقام جدید گندم و جو با هدف بهبود عملکرد، افزایش سازگاری با شرایط محیطی و کاهش آسیب‌پذیری محصول در برابر محدودیت‌های آبی، در دستور کار قرار گرفته است.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری، تحقیقات در حوزه علوم دامی را از دیگر بخش‌های اثرگذار این مجموعه دانست و گفت: باتوجه به سهم بالای هزینه خوراک در تولیدات دامی، استفاده از منابع خوراکی جایگزین و بهره‌گیری از محصولات جانبی صنایع غذایی می‌تواند به کاهش هزینه‌های تولید و بهبود بهره‌وری واحدهای دامداری کمک کند.
وی افزود: در این زمینه، استفاده از عصاره مالت در برخی برنامه‌های مرتبط با مدیریت و درمان گاوهای شیری و همچنین بررسی امکان استفاده از تفاله مالت به‌عنوان جایگزین بخشی از منابع خوراکی متداول، از جمله ذرت، مورد مطالعه قرار گرفته است.
حقیقتی ادامه داد: نتایج این مطالعات نشان می‌دهد که برخی محصولات جانبی صنایع غذایی، در صورت برخورداری از کیفیت مناسب و استفاده بر اساس جیره متعادل و توصیه‌های تخصصی، ظرفیت مناسبی برای استفاده در تغذیه دام دارند.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری گفت: طی دو سال اخیر، ۱۳ گونه گیاهی منحصر به فرد و ارزشمند شناسایی یا احیا شده و اقدامات لازم برای ثبت و معرفی علمی آن‌ها انجام گرفته است.
وی همچنین از شناسایی و معرفی گونه‌های امیدبخش مرتعی برای کمک به تأمین علوفه دام در چهارمحال و بختیاری خبر داد و گفت: توسعه این گونه‌ها در مراتع تخریب‌شده و اراضی کم‌بازده، در صورت رعایت ملاحظات فنی و زیست‌محیطی، می‌تواند به احیای پوشش گیاهی، کاهش فشار بر مراتع طبیعی و کاهش بخشی از هزینه‌های تأمین خوراک دام کمک کند.
حقیقتی تهیه اطلس عروس‌سنگ را از دیگر اقدامات علمی مشترک با اداره‌کل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری عنوان کرد و افزود: بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، از ۶۴ گونه شناخته شده این گروه در جهان، ۱۶ گونه به این استان اختصاص دارند. شناسایی، گردآوری اطلاعات و مستندسازی این گونه‌ها طی مطالعات میدانی چندساله انجام شده و نتایج آن در قالب اطلس تخصصی عروس‌سنگ تدوین شده است.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری در ادامه با تشریح فعالیت‌های بخش گیاه‌پزشکی این مجموعه، گفت: شناسایی آفات و بیماری‌های گیاهی، بررسی عوامل خسارت‌زا و ارائه راهکارهای علمی برای کنترل و پیشگیری از گسترش آن‌ها، از وظایف مهم این بخش است.
به گزارش ایسنا به نقل از روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی حقیقتی امروز دوشنبه ۲۷ مهر در پایان گفت: باتوجه به شرایط توپوگرافی و شیب اراضی چهارمحال و بختیاری و ضرورت توسعه اصولی باغات دیم، استفاده از روش‌های مناسب برای جمع‌آوری و ذخیره آب حاصل از بارندگی، یکی از موضوعات مهم پژوهشی به شمار می‌رود، بررسی راهکارهای بهره‌گیری از آب سبز، مدیریت رواناب و ذخیره رطوبت حاصل از بارش‌ها برای استفاده در دوره رشد گیاهان، می‌تواند به افزایش تاب‌آوری کشاورزی در برابر کم‌آبی و بهبود مدیریت منابع طبیعی کمک کند.
انتهای پیام
