به گزارش ایسنا، سن تقویمی همان تعداد سال‌هایی است که از تولد فرد گذشته، اما سن زیستی به وضعیت بدن و میزان تغییرات سلول‌ها، بافت‌ها و اندام‌ها اشاره دارد. این دو سن لزوماً با هم برابر نیستند: بدن دو فرد هم‌سن ممکن است از نظر وضعیت زیستی تفاوت داشته باشد. پژوهش درباره سن زیستی به دانشمندان کمک می‌کند تغییرات بدن در گذر زمان را بهتر بشناسند و ارتباط احتمالی آن‌ها را با بیماری‌های مزمن و طول عمر بررسی کنند. بارداری نیز از دوره‌هایی است که بدن در آن دستخوش دگرگونی‌های مهمی می‌شود؛ بنابراین مطالعه آن می‌تواند سرنخ‌هایی درباره چگونگی تغییر بدن و بازیابی پس از این دوره به دست دهد.
یکی از پرسش‌های مهم این است که بدن پس از پایان بارداری و زایمان برای بازگشت و سازگاری با شرایط تازه به چه میزان زمان نیاز دارد. اگر بارداری‌ها با فاصله کوتاهی از یکدیگر رخ دهند، ممکن است فرصت بازیابی کامل محدود شود. در چنین شرایطی، بعضی تغییرات بدن شاید در بارداری‌های پیاپی روی هم انباشته شوند. بررسی این احتمال اهمیت دارد، چون شناخت بهتر نیازهای بدن مادر در دوران بارداری و پس از آن می‌تواند به بهبود مراقبت‌های سلامت کمک کند.
محققان دانشکده پزشکی هاروارد آمریکا در یک مقاله مروری، ارتباط احتمالی بارداری و پیری زیستی را بررسی کرده‌اند. آن‌ها این ایده را مطرح می‌کنند که فاصله زمانی میان بارداری‌ها ممکن است بر بازیابی بدن مادر اثر بگذارد و در بلندمدت با مسیر تغییرات زیستی بدن مرتبط باشد.
برای بررسی این موضوع، نویسندگان به پژوهش‌های پیشین درباره تغییرات سن زیستی در دوران بارداری توجه کرده‌اند. یکی از ابزارهای مورد اشاره، بررسی الگوهای متیلاسیون در خون است؛ متیلاسیون نوعی تغییر شیمیایی است که می‌تواند بر فعالیت ژن‌ها اثر بگذارد و الگوهای آن برای برآورد سن زیستی به کار رود. در کنار نمونه‌های خونی، روش‌هایی مانند تصویربرداری از مغز و داده‌های ثبت‌شده با ابزارهای پوشیدنی نیز می‌توانند اطلاعاتی درباره تغییرات بدن فراهم کنند.
بر پایه پژوهش‌های پیشین که محققان به آن‌ها اشاره کرده‌اند، سن زیستی در دوران بارداری ممکن است به‌طور موقت افزایش یابد و این افزایش در سه‌ماهه سوم یا هنگام زایمان به اوج برسد. این نکته نشان می‌دهد که تغییرات مرتبط با سن زیستی لزوماً روندی یکنواخت و دائمی ندارند و ممکن است در دوره‌های خاص زندگی دگرگون شوند. پرسش اصلی این است که این تغییرات گذرا در کنار روند کلی پیری در طول عمر چه معنایی پیدا می‌کنند.
آن‌ها احتمال می‌دهند که تکرار بارداری‌ها با فاصله کم، فرصت کافی برای بازیابی بدن باقی نگذارد و برخی تغییرات در بارداری‌های پیاپی انباشته شوند. در نتیجه، ممکن است مسیر کلی پیری زیستی در بلندمدت تحت تأثیر قرار گیرد.
سازمان جهانی سلامت در حال حاضر توصیه می‌کند پس از تولد زنده نوزاد، دست‌کم ۲۴ ماه تا اقدام برای بارداری بعدی فاصله باشد تا خطرهای سلامت برای مادر و نوزاد کاهش یابد. محققان توضیح می‌دهند که برای تدوین توصیه‌هایی که مشخصاً بر پایه سن زیستی باشند، باید سن زیستی افراد در چند بارداری اندازه‌گیری شود و سپس مادران برای دهه‌ها مورد پیگیری قرار گیرند. به این ترتیب می‌توان دریافت که تغییرات کوتاه‌مدت دوران بارداری چگونه با سلامت در سال‌های بعد ارتباط دارند.
اهمیت این پژوهش که نتایج آن در نشریه «Trends in Endocrinology & Metabolism» از انتشارات علمی سل پرس منتشر شده‌اند، تنها به پیری در بلندمدت محدود نیست. شناخت تغییرات بدن هنگام بارداری و پس از آن شاید به بهبود مراقبت‌های مادرانه در آینده نزدیک نیز کمک کند. مجریان این پژوهش به بحران مرگ‌ومیر مادران در ایالات متحده و بالا بودن آن در مقایسه با دیگر کشورهای صنعتی اشاره می‌کنند و می‌گویند هر دانشی که بتواند سلامت مادران را بهبود دهد ارزش بررسی دارد. سنجش‌های زیستی، در صورت تأیید و تکمیل با پژوهش‌های بیشتر، ممکن است روزی به رویکردهای پیشگیرانه و متناسب با شرایط هر فرد کمک کنند؛ اما هنوز برای چنین کاربردی به شواهد بیشتری نیاز است.
انتهای پیام
