مهشید چوبداری در گفت و گو با ایسنا با اشاره به برگزاری هفته ملی سلامت بانوان ایران (سبا) از ۲۴ تا ۳۰ مهر، بیان کرد: این هفته فرصتی است تا توجه جامعه به سلامت نیمی از جمعیت کشور جلب شود، چراکه سلامت زنان با کیفیت زندگی کودکان، همسران و سالمندان ارتباط مستقیم دارد و اهمیت آن تنها به نقش خانوادگی زنان محدود نمی‌شود.
این روانشناس با بیان اینکه ارتقای سلامت زنان نیازمند نگاهی چندبعدی و فرابخشی است، اظهار کرد: بر اساس گزارش‌ها، تنها ۲۵ درصد از عوامل مؤثر بر سلامت بانوان به خدمات بهداشتی و درمانی مربوط می‌شود و ۷۵ درصد باقی‌مانده تحت تأثیر مؤلفه‌های اقتصادی، اجتماعی و سبک زندگی قرار دارد. این آمار نشان می‌دهد که برای ارتقای سلامت زنان باید علاوه بر خدمات درمانی، شرایط اقتصادی و اجتماعی و سبک زندگی آنان نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی با اشاره به بهبود شاخص‌های سلامت زنان در ایران طی دهه‌های اخیر، گفت: افزایش امید به زندگی، کاهش مرگ‌ومیر مادران، پوشش گسترده مراقبت‌های دوران بارداری و زایمان ایمن در ۹۷ درصد موارد از جمله پیشرفت‌های حاصل‌شده در این حوزه است؛ بااین‌حال، همچنان چالش‌های جدی در زمینه سلامت زنان وجود دارد که نباید از آن‌ها چشم‌پوشی کرد.
چوبداری با تأکید بر اهمیت سلامت روان زنان بیان کرد: افسردگی و اضطراب در صدر بار بیماری‌های زنان در ایران قرار دارند و این دو اختلال روانی در مجموع حدود ۱۰ درصد از کل بار بیماری‌های زنان را به خود اختصاص می‌دهند. همچنین شرایط بحرانی می‌تواند این وضعیت را تشدید کند.
وی افزود: گزارش‌ها نشان می‌دهد که شیوع اضطراب و اختلالات خلقی در میان زنانی که از حمایت کافی در محیط کار یا خانه برخوردار نیستند، بالاست. این مسئله ضرورت توجه جدی به سلامت روان زنان، فراهم‌کردن زمینه دسترسی به خدمات مشاوره‌ای و روان‌شناختی و تقویت شبکه‌های حمایتی را نشان می‌دهد.
این روانشناس در ادامه با اشاره به شیوع سرطان‌های مختلف در میان زنان اظهار کرد: سرطان پستان با ۲۳.۸ درصد، شایع‌ترین سرطان در میان زنان ایرانی است و نکته نگران‌کننده آن است که زنان کشور نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر در سنین پایین‌تری به این بیماری مبتلا می‌شوند. پس از آن، سرطان پوست با ۹.۵ درصد و سرطان روده با ۷.۸ درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند.
چوبداری با تأکید بر اهمیت پیشگیری و تشخیص زودهنگام بیماری‌ها افزود: غربالگری به‌موقع می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش مرگ‌ومیر ناشی از سرطان‌ها داشته باشد، اما آمارها نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از زنان غربالگری‌های ضروری را انجام نمی‌دهند. ازاین‌رو، افزایش آگاهی عمومی و تسهیل دسترسی زنان به خدمات غربالگری باید مورد توجه قرار گیرد.
این روانشناس با اشاره به عوامل خطر بیماری‌های غیرواگیر در زنان ایرانی اظهار کرد: میزان اضافه‌وزن در زنان ۵۹ درصد، اختلالات چربی خون ۲۱ درصد، کلسترول بالا ۲۴ درصد، پرفشاری خون ۱۹ درصد و کمبود ویتامین D بین ۵۰ تا ۸۰ درصد گزارش شده است.
وی ادامه داد: بیش از ۶۰ درصد زنان الگوی مناسب غذایی را رعایت نمی‌کنند و میزان فعالیت بدنی در آنان بسیار پایین‌تر از متوسط جهانی است. این عوامل می‌توانند زمینه‌ساز بروز بیماری‌های قلبی‌عروقی باشند که ۱۴ درصد از بار بیماری‌های زنان را تشکیل می‌دهند.
چوبداری با اشاره به محورهای هفته ملی سلامت بانوان ایران بیان کرد: روزشمار این هفته به ابعاد مختلف سلامت زنان اختصاص دارد و موضوعاتی همچون مراقبت‌های بارداری و پیشگیری از سقط‌های احتمالی در بحران، توانمندسازی و مهارت‌آموزی بانوان برای مقابله با بحران، تهدیدها و فرصت‌های فضای مجازی و رسانه‌ها بر سلامت زنان در بحران، غربالگری به‌موقع سرطان‌های شایع، خودمراقبتی در بحران، اورژانس‌های بیماری‌های زنان و سلامت روان در شرایط بحرانی را در بر می‌گیرد.
وی افزود: این محورها نشان می‌دهد که سلامت زنان مفهومی فراگیر است و از مراقبت‌های دوران بارداری و پیشگیری از بیماری‌ها تا سلامت روان، خودمراقبتی و سواد رسانه‌ای را شامل می‌شود. آموزش مهارت‌های لازم برای مواجهه با شرایط دشوار می‌تواند در تقویت تاب‌آوری فردی و خانوادگی نقش مؤثری داشته باشد.
این روانشناس با تأکید بر ضرورت اصلاح سبک زندگی زنان اظهار کرد: تغذیه مناسب، فعالیت بدنی منظم و مدیریت استرس از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری و کنترل مشکلات سلامت در زنان هستند و حتی تغییرات کوچک در زندگی روزمره می‌توانند تأثیرات قابل‌توجهی بر سلامت بلندمدت داشته باشند.
وی با اشاره به اهمیت غربالگری منظم تصریح کرد: انجام غربالگری سرطان پستان، سرطان دهانه رحم و سایر بیماری‌های شایع زنان، زمینه تشخیص زودهنگام و درمان مؤثرتر را فراهم می‌کند. بااین‌حال، مشکلات اقتصادی و شغلی، محدودیت‌های خانوادگی و پایین بودن آگاهی برخی زنان نسبت به ضرورت انجام این غربالگری‌ها، از جمله موانعی هستند که باید از طریق آموزش و تسهیل دسترسی به خدمات سلامت برطرف شوند.
چوبداری با بیان اینکه افسردگی و اضطراب نباید به‌عنوان بخشی اجتناب‌ناپذیر از زندگی زنان پذیرفته شوند، گفت: دسترسی به خدمات مشاوره و روان‌درمانی، تقویت شبکه‌های حمایتی و آموزش مهارت‌های مدیریت استرس باید در اولویت برنامه‌های سلامت زنان قرار گیرد.
وی توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی زنان را از دیگر عوامل مؤثر بر سلامت آنان دانست و افزود: با توجه به اینکه ۷۵ درصد عوامل مؤثر بر سلامت زنان خارج از حوزه بهداشت و درمان قرار دارد، بهبود وضعیت اقتصادی، کاهش نابرابری‌های اجتماعی و تقویت حمایت‌های خانوادگی و شغلی نقش بسزایی در ارتقای سلامت زنان ایفا می‌کند.
این روانشناس با اشاره به توجه جهانی به موضوع سلامت زنان اظهار کرد: در ایالات متحده، هفته ملی سلامت زنان در سال ۲۰۲۶ با شعار «پیشگیری، نوآوری و تأثیر: عصر جدیدی در سلامت زنان» برگزار می‌شود؛ شعاری که بر تشخیص زودهنگام، پژوهش‌های مبتنی بر جنسیت و تبدیل یافته‌های علمی به اقدامات عملی روزمره تأکید دارد. این رویکرد نشان می‌دهد که سلامت زنان نیازمند سرمایه‌گذاری هدفمند و نگاهی نوآورانه است.
چوبداری با تأکید بر اینکه سلامت زنان، سلامت جامعه است، گفت: زنانی که از سلامت جسمی و روانی برخوردارند، می‌توانند فرزندانی سالم تربیت کنند، در محیط کار بهره‌وری بالاتری داشته باشند و در برابر بحران‌های زندگی مقاوم‌تر عمل کنند. تحقق این هدف به همکاری همه‌جانبه سیاست‌گذاران، نظام بهداشتی، خانواده‌ها و خود زنان نیاز دارد.
این روانشناس اضافه کرد: هر زن می‌تواند با گام‌هایی ساده مانند انتخاب وعده‌های غذایی سالم‌تر، پیاده‌روی روزانه، مراجعه به‌موقع برای غربالگری یا گفت‌وگویی صادقانه درباره احساسات خود، برای ارتقای سلامت خویش اقدام کند؛ گام‌هایی که در کنار یکدیگر می‌توانند زمینه‌ساز شکل‌گیری جامعه‌ای سالم‌تر و تاب‌آورتر باشند.
انتهای پیام
