به گزارش ایسنا، ابوالقاسم رئیسی امروز در مراسم افتتاحیه هفته سواد رسانه‌ای و اطلاعاتی ایران که در خبرگزاری ایکنا برگزار شد، با تأکید بر ضرورت توجه به اقتضائات جنگ در آموزش سواد رسانه‌ای گفت: سواد رسانه‌ای در شرایط جنگی صرفاً به توانایی تشخیص اخبار جعلی محدود نمی‌شود، بلکه باید به مخاطبان کمک کند در فضای آکنده از ترس، خشم و روایت‌های متعارض، واقعیت‌ها را جست‌وجو کنند و اجازه ندهند هیجان جای قضاوت را بگیرد.
وی در سخنانی با اشاره به ظرفیت‌های جهاد دانشگاهی برای همکاری در زمینه آموزش سواد رسانه‌ای اظهار کرد: جهاد دانشگاهی با برخورداری از شبکه‌ای گسترده در سراسر کشور، شامل حدود ۱۳۰ واحد سازمانی، دو دانشگاه، شش مؤسسه آموزش عالی و حدود ۶۰ مرکز خدمات تخصصی آموزشی، می‌تواند بستر مناسبی برای توسعه آموزش‌های به‌روز سواد رسانه‌ای فراهم کند.
سواد رسانه‌ای در شرایط جنگی فراتر از تشخیص اخبار جعلی است
رئیسی با اشاره به اهمیت سواد رسانه‌ای در دنیای امروز بیان کرد: در شرایط کنونی، با انبوه اطلاعات، دستکاری افکار عمومی و گسترش ابزارهای نوین رسانه‌ای مواجه هستیم و همین مسئله، ضرورت برخورداری از سواد رسانه‌ای و توانایی تشخیص و تحلیل موضوعات رسانه‌ای را دوچندان کرده است.
وی ادامه داد: سواد رسانه‌ای در شرایط جنگی تفاوت‌هایی با وضعیت عادی دارد و نباید آن را صرفاً به توانایی تشخیص اخبار جعلی یا تفکیک اخبار خوب از بد محدود کنیم. در چنین شرایطی، باید به پرسش‌های دیگری نیز پاسخ دهیم؛ از جمله اینکه چگونه می‌توان در فضایی آکنده از خشم و ترس و در مواجهه با روایت‌های متعارض، واقعیت‌ها را جست‌وجو کرد.
مدیرکل روابط عمومی جهاد دانشگاهی خاطرنشان کرد: این موضوع ابتدا مستلزم آن است که خودمان به‌عنوان افرادی که در حوزه سواد رسانه‌ای فعالیت می‌کنیم، از توانمندی لازم برخوردار باشیم. پس از جست‌وجوی واقعیت‌ها نیز باید بدانیم چگونه تصمیم بگیریم و اجازه ندهیم هیجان جای قضاوت را بگیرد. این مسئله در شرایط جنگی امروز اهمیت بسیار زیادی دارد.
تفاوت روایت‌های رسانه‌ای بر قضاوت مخاطبان اثر می‌گذارد
رئیسی با اشاره به تعدد روایت‌ها در شرایط جنگی گفت: در وضعیت جنگی، گروه‌های سیاسی، احزاب، دولت‌ها، رسانه‌های داخلی و خارجی، کاربران، شهروندخبرنگاران و تولیدکنندگان محتوا، روایت‌های متفاوتی از یک رویداد ارائه می‌کنند؛ همان‌طور که در مدت اخیر نیز شاهد این مسئله بوده‌ایم.
وی افزود: ممکن است یک رویداد در رسانه‌ای دفاع نامیده شود، در رسانه‌ای دیگر پاسخ متقابل تلقی شود و در رسانه‌ای دیگر عنوان تجاوز به آن داده شود. همین تفاوت در واژگان نشان می‌دهد که با اختلافی صرفاً زبانی مواجه نیستیم، بلکه این تفاوت در روایت‌ها می‌تواند بر قضاوت اخلاقی و سیاسی مخاطبان تأثیر زیادی بگذارد.
مدیرکل روابط عمومی جهاد دانشگاهی تأکید کرد: در فرایند آموزش و جریان‌سازی سواد رسانه‌ای، باید شرایط جنگی را به‌عنوان یک متغیر مداخله‌گر بسیار مهم در نظر بگیریم. توجه به این شرایط برای طراحی آموزش‌هایی که بتوانند به مخاطبان در تحلیل روایت‌های رسانه‌ای و تصمیم‌گیری آگاهانه کمک کنند، ضروری است.
جهاد دانشگاهی ظرفیت توسعه آموزش‌های سواد رسانه‌ای را دارد
رئیسی با اعلام آمادگی جهاد دانشگاهی برای همکاری با انجمن سواد رسانه‌ای و دیگر فعالان این حوزه اظهار کرد: جهاد دانشگاهی با ظرفیت‌های علمی، آموزشی و پژوهشی خود در کنار انجمن سواد رسانه‌ای و سایر مجموعه‌های فعال در این زمینه قرار دارد و امیدواریم بتوانیم با همکاری یکدیگر، این موضوع را به یکی از مسائل مهم کشور تبدیل کنیم و برای حل آن جریان‌سازی مؤثری داشته باشیم.
وی افزود: جهاد دانشگاهی حدود ۱۳۰ واحد سازمانی در سراسر کشور دارد و از طریق شبکه گسترده مراکز آموزشی، دو دانشگاه، شش مؤسسه آموزش عالی و حدود ۶۰ مرکز خدمات تخصصی آموزشی فعالیت می‌کند. این ظرفیت می‌تواند در اختیار فعالان حوزه سواد رسانه‌ای قرار گیرد تا پس از شناسایی سرفصل‌های به‌روز و نیازهای آموزشی، زمینه ارائه آموزش‌های موردنیاز فراهم شود.
جهاد دانشگاهی؛ نهادی مسئله‌محور با سابقه فعالیت فرهنگی و علمی
مدیرکل روابط عمومی جهاد دانشگاهی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به سابقه فعالیت این نهاد گفت: جهاد دانشگاهی از سال ۱۳۵۹ و پس از انقلاب فرهنگی، با دغدغه‌های فرهنگی و با مشارکت جوانان و دانشجویان در محیطی ساختارمند شکل گرفت تا به‌عنوان نهادی مسئله‌محور در راستای حل مسائل فعالیت کند.
وی ادامه داد: فعالیت‌های جهاد دانشگاهی با حوزه فرهنگی آغاز شد و متناسب با نیازهای جامعه، به حوزه آموزش نیز گسترش یافت. این نهاد پژوهش را زیربنای فعالیت‌های خود دانسته و در دوره‌ای که دانشگاه‌های کشور به دلیل غلبه تفکر غربی از تحقیقات کاربردی فاصله داشتند، تلاش کرد علم و پژوهش کاربردی را در بطن دانشگاه‌ها و با اتکا به توان دانشجویان توسعه دهد.
رئیسی با اشاره به نقش جهاد دانشگاهی در مقاطع مختلف تاریخی کشور بیان کرد: این نهاد در دوره‌های مختلف، از هشت سال دفاع مقدس تا تحولات اجتماعی و سیاسی پس از آن و دوران سازندگی، نقش‌آفرینی کرده است.
وی خاطرنشان کرد: دامنه فعالیت‌های جهاد دانشگاهی از حوزه‌های فرهنگی و رسانه‌ای تا آموزش، پژوهش و فناوری گسترش یافته است. فعالیت‌های پژوهشگاه رویان، شبکه آموزشی در سراسر کشور و اقدامات فنی و مهندسی در حوزه‌هایی مانند حفاری نفت و مترو، بخشی از این ظرفیت‌ها به شمار می‌روند.
مدیرکل روابط عمومی جهاد دانشگاهی همچنین با اشاره به دستاوردهای علمی و دفاعی کشور در جنگ‌های اخیر گفت: بخشی از این دستاوردها حاصل همکاری نخبگان و متخصصان خودباور جهاد دانشگاهی و مجموعه‌های مرتبط بوده است.
رئیسی ابراز امیدواری کرد که همکاری جهاد دانشگاهی با انجمن سواد رسانه‌ای و سایر فعالان این حوزه، به تقویت آموزش سواد رسانه‌ای و افزایش توان جامعه برای مواجهه آگاهانه با روایت‌های رسانه‌ای، به‌ویژه در شرایط جنگی، منجر شود.
رئیسی با اشاره به برنامه‌های جهاد دانشگاهی برای توسعه آموزش سواد رسانه‌ای در کشور اظهار کرد: تلاش می‌کنیم ظرفیت‌های جهاد دانشگاهی را در اختیار فعالان حوزه سواد رسانه‌ای قرار دهیم تا بتوانیم از این ظرفیت‌ها برای توسعه آموزش در سراسر کشور استفاده کنیم. در حال حاضر، دوره تربیت مدرسان سواد رسانه‌ای با همکاری واحد البرز جهاد دانشگاهی در حال پیگیری است و پس از اجرای این برنامه، سایر واحدهای جهاد دانشگاهی نیز در این مسیر فعالیت خواهند کرد.
وی افزود: جهاد دانشگاهی از این برنامه‌ها حمایت می‌کند و آمادگی دارد ظرفیت‌های خود را برای توسعه آموزش‌های معتبر و ایجاد انگیزه در مخاطبان در اختیار فعالان این حوزه قرار دهد.
پژوهش‌های کاربردی؛ زیربنای توسعه سواد رسانه‌ای
مدیرکل روابط عمومی جهاد دانشگاهی با تأکید بر ضرورت پژوهش در حوزه سواد رسانه‌ای بیان کرد: زیربنا و بنیان حل هر مسئله‌ای، پژوهش و فناوری است. در حوزه سواد رسانه‌ای نیز به شناخت دقیق وضعیت موجود نیاز داریم. اگر پژوهش‌های درست، پایدار و قابل اعتماد نداشته باشیم، نمی‌توانیم بر اساس یافته‌های معتبر، برنامه‌ریزی مناسبی انجام دهیم و حتی ممکن است آموزش‌های ما نیز از هدفمندی لازم برخوردار نباشند.
رئیسی ادامه داد: جهاد دانشگاهی با برخورداری از شبکه گسترده پژوهش و فناوری، شامل سه پژوهشگاه و ۱۳ پژوهشکده و مجموعه‌های پژوهشی مختلف، از جمله اندیشکده‌های تخصصی، می‌تواند در انجام پژوهش‌های به‌روز، متناسب با مسائل روز و با رویکرد کاربردی نقش‌آفرینی کند.
وی با اشاره به ماهیت جهاد دانشگاهی به‌عنوان نهادی عمومی و غیردولتی خاطرنشان کرد: بیش از ۷۰ درصد هزینه‌های جهاد دانشگاهی از محل فعالیت‌های خود این نهاد تأمین می‌شود که بخش مهمی از آن به فعالیت‌های پژوهش و فناوری بازمی‌گردد. این موضوع نشان می‌دهد که جهاد دانشگاهی نهادی مسئله‌محور است که پژوهش‌های کاربردی را تا رسیدن به مرحله حل مسئله دنبال می‌کند.
ظرفیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای جهاد دانشگاهی در خدمت سواد رسانه‌ای
رئیسی با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگی و ارتباطی جهاد دانشگاهی گفت: یکی دیگر از ظرفیت‌های مهم این نهاد، شبکه گسترده فرهنگی و ارتباطی آن است. جهاد دانشگاهی نهادی با ریشه‌های فرهنگی و دانشجویی است و سازمان دانشجویان آن نیز در شکل‌گیری و اجرای بسیاری از حرکت‌های دانشجویی نقش داشته است.
وی افزود: طرح شهر دانشجو نیز یکی دیگر از زمینه‌های فعالیت جهاد دانشگاهی است که با مشارکت و ثبت‌نام دانشجویان در مقاطع مختلف تحصیلی در حال اجراست.
مدیرکل روابط عمومی جهاد دانشگاهی با اشاره به ظرفیت رسانه‌ای این نهاد اظهار کرد: خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، خبرگزاری علم و فناوری سیناپرس و هفته‌نامه بازار کار، بخشی از شبکه رسانه‌ای جهاد دانشگاهی هستند که هرکدام در حوزه تخصصی خود فعالیت می‌کنند.
وی ادامه داد: هفته‌نامه بازار کار با تمرکز بر موضوع اشتغال و مسائل مرتبط با آن، در مسیر کمک به حل مسئله اشتغال فعالیت می‌کند و سیناپرس نیز رسانه‌ای تخصصی در حوزه علم و فناوری است. این مجموعه رسانه‌ای در کنار شبکه فرهنگی جهاد دانشگاهی، ظرفیت مناسبی برای توسعه و ترویج سواد رسانه‌ای در کشور فراهم می‌کند.
رئیسی با اشاره به برخی برنامه‌های فرهنگی این نهاد خاطرنشان کرد: برنامه‌هایی مانند مسابقات ملی مناظره دانشجویان ایران، ایران مرز پرگهر و طرح‌های مرتبط با فرهنگ ایثار و فداکاری، از جمله ظرفیت‌هایی هستند که می‌توان از بستر آن‌ها برای ترویج سواد رسانه‌ای بهره گرفت. همچنین برنامه‌هایی مانند کتاب سال دانشجویی و پایان‌نامه سال دانشجویی می‌توانند در کنار سایر فعالیت‌ها، به تحقق این هدف کمک کنند.
سواد رسانه‌ای باید به توانمندسازی شهروندان منجر شود
مدیرکل روابط عمومی جهاد دانشگاهی با تأکید بر ضرورت بازنگری در نگاه به سواد رسانه‌ای گفت: امروزه نباید سواد رسانه‌ای را صرفاً به آسیب‌های استفاده از فضای مجازی، تهدیدهای رسانه‌ای یا مخاطرات استفاده از ابزارهای ارتباطی محدود کنیم. هدف اصلی باید توانمندسازی شهروندان برای تفکر انتقادی، انتخاب آگاهانه، گفت‌وگوی مسئولانه، مشارکت اجتماعی مؤثر و استفاده خلاقانه و ایمن از رسانه‌ها باشد.
وی تأکید کرد: این تغییر رویکرد باید در طراحی برنامه‌های آموزشی سواد رسانه‌ای نیز مورد توجه قرار گیرد تا آموزش‌ها صرفاً به بیان آسیب‌ها و تهدیدها محدود نشوند، بلکه زمینه ارتقای توانایی تحلیل، تصمیم‌گیری و مشارکت آگاهانه شهروندان را فراهم کنند.
رئیسی در پایان با دعوت از فعالان و متخصصان این حوزه برای همکاری با جهاد دانشگاهی گفت: جهاد دانشگاهی خانه همه متفکران، دغدغه‌مندان، مسئله‌آفرینان و حل‌کنندگان مسائل جامعه است و امیدواریم بتوانیم در مسیر توسعه سواد رسانه‌ای و حل مسائل این حوزه، در کنار شما باشیم.
انتهای پیام
