پوکی استخوان یکی از مشکلات مهم سلامت عمومی است که با افزایش سن، اهمیت پیشگیری و تشخیص به‌ موقع آن بیش از پیش آشکار می‌شود، این بیماری با کاهش تراکم و استحکام استخوان‌ها، خطر شکستگی را افزایش می‌دهد و به دلیل نداشتن علائم مشخص در مراحل اولیه، ممکن است تا زمان بروز عوارض جدی مورد توجه قرار نگیرد، از سوی دیگر، تغییر سبک زندگی، کاهش فعالیت بدنی و دریافت ناکافی مواد مغذی مورد نیاز بدن می‌توانند بر سلامت استخوان‌ها تأثیر بگذارند، اگرچه سالمندان و زنان پس از یائسگی بیشتر در معرض خطر ابتلا به پوکی استخوان قرار دارند، این بیماری محدود به گروه سنی خاصی نیست و توجه به سلامت استخوان‌ها باید از سال‌های اولیه زندگی مورد توجه قرار گیرد؛ تغذیه مناسب، فعالیت بدنی منظم، آگاهی از عوامل خطر و پیگیری وضعیت سلامت، از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند در پیشگیری از این بیماری و کاهش عوارض ناشی از آن نقش داشته باشند.

کاهش سطح هورمون استروژن، یکی از مهم‌ترین عوامل پوکی‌استخوان در بانوان است

علی‌اکبر نادری، یک پزشک در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به ماهیت خاموش پوکی استخوان، گفت: پوکی استخوان یا استئوپروز، نوعی بیماری متابولیک استخوان است که با کاهش تراکم و مواد معدنی استخوان همراه می‌شود و در نهایت می‌تواند احتمال شکستگی را افزایش دهد.

این پزشک عمومی با بیان اینکه پوکی استخوان معمولاً به‌تدریج پیشرفت می‌کند و در بسیاری از موارد علامت مشخصی ندارد، اظهار کرد: این بیماری ممکن است تا زمان بروز شکستگی تشخیص داده نشود، برای مثال، ممکن است فردی در اثر یک زمین‌ خوردن دچار شکستگی شود و پس از بررسی‌های پزشکی متوجه شود که به پوکی استخوان مبتلا بوده و شکستگی مهره‌های ستون فقرات نیز از جمله عوارض احتمالی این بیماری است.

وی افزود: تراکم استخوان در دوران کودکی و نوجوانی افزایش پیدا می‌کند و معمولاً در حدود ۳۰سالگی به اوج خود می‌رسد، پس از آن، با افزایش سن، تراکم استخوان ممکن است به‌ تدریج کاهش پیدا کند و در صورت تشدید این روند، فرد در معرض پوکی استخوان و شکستگی‌های ناشی از آن قرار می‌گیرد.

نادری با اشاره به شیوع بیشتر پوکی استخوان در زنان، به‌ ویژه پس از یائسگی، گفت: کاهش سطح هورمون استروژن یکی از مهمترین عوامل خطر ابتلا به این بیماری در زنان است، همچنین افزایش سن، عوامل ژنتیکی، دریافت ناکافی کلسیم و ویتامین D، کم‌ تحرکی و برخی بیماری‌های زمینه‌ای می‌توانند در بروز پوکی استخوان نقش داشته باشند.

وی ادامه داد: برخی بیماری‌ها و داروها نیز می‌توانند زمینه‌ساز پوکی استخوان ثانویه باشند، برای مثال، پرکاری تیروئید، افزایش پرولاکتین و مصرف طولانی‌ مدت داروهای کورتونی از جمله عواملی هستند که ممکن است خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهند؛ مصرف الکل و نداشتن فعالیت بدنی کافی نیز از دیگر عوامل خطر محسوب می‌شوند.

این پزشک عمومی با اشاره به نبود اطلاعات آماری دقیق درباره میزان شیوع پوکی استخوان در چهارمحال و بختیاری، تصریح کرد: برای مشخص شدن میزان تأثیر عواملی مانند کم‌تحرکی و مصرف داروهای کورتونی بر شیوع این بیماری در استان، باید مطالعات آماری مشخصی انجام شود، در حال حاضر، آمار دقیقی در این زمینه در اختیار ندارم.

وی با تاکید بر اهمیت پیشگیری از پوکی استخوان، اظهار کرد: تغذیه سالم، دریافت کافی کلسیم و ویتامین D، مصرف پروتئین به میزان مناسب و فعالیت بدنی منظم از جمله عوامل مؤثر در حفظ سلامت استخوان‌ها هستند، ورزش‌های تحمل‌ کننده وزن مانند پیاده‌روی، به حفظ سلامت استخوان‌ها کمک می‌کنند، در مقابل، کم‌تحرکی می‌تواند خطر کاهش تراکم استخوان را افزایش دهد، همچنین شناسایی و درمان بیماری‌های زمینه‌ای مؤثر بر سلامت استخوان اهمیت زیادی دارد.

نادری با اشاره به کاهش استروژن در دوران یائسگی گفت: درمان جایگزینی هورمون یکی از روش‌های مطرح‌ شده در این زمینه است، اما این درمان می‌تواند با عوارض و محدودیت‌هایی همراه باشد و باید با نظر پزشک متخصص و پس از بررسی شرایط فرد انجام شود.

این پزشک عمومی همچنین بر اهمیت توجه به دریافت ویتامین D تأکید کرد و گفت: افراد مسن ممکن است به دلیل دریافت ناکافی این ویتامین، کمتر قرار گرفتن در معرض نور خورشید و کاهش توانایی پوست برای تولید ویتامین D، بیشتر در معرض کمبود آن قرار داشته باشند، با این‌ حال مصرف مکمل‌های ویتامین D باید متناسب با نیاز فرد و بر اساس توصیه‌های پزشکی انجام شود.

وی همچنین با بیان اینکه درمان پوکی استخوان به شرایط بیمار و شدت بیماری بستگی دارد، اظهار کرد: افرادی که به پوکی استخوان مبتلا هستند، به‌ ویژه کسانی که سابقه شکستگی مهره‌های ستون فقرات یا سایر شکستگی‌ها را دارند، باید تحت نظر پزشک قرار بگیرند، در این شرایط، ممکن است علاوه بر اصلاح تغذیه و سبک زندگی، درمان دارویی نیز ضرورت داشته باشد.

نادری در پایان بر اهمیت توجه به سلامت استخوان‌ها، دریافت کافی مواد مغذی، فعالیت بدنی مناسب و پیگیری پزشکی تاکید کرد و گفت: تشخیص و درمان به‌ موقع  پوکی استخوان می‌تواند در کاهش خطر شکستگی و عوارض ناشی از این بیماری مؤثر باشد.

انتهای پیام