در این شرایط، توسعه صنایع معدنی، جذب سرمایه‌گذاران و حرکت از استخراج سنتی به سمت مهندسی معدن و تولید محصولات با ارزش افزوده بیشتر، از جمله ضرورت‌های پیش‌روی بخش معدن استان است.
ضرورت عبور از استخراج سنتی و حرکت به سمت مهندسی معدن
رئیس اتاق بازرگانی استان همدان با تأکید بر ضرورت بازنگری در زنجیره ارزش صنعت معدن، گفت: معدن‌داران باید از معدن‌داری به سمت مهندسی معدن حرکت کنند و به جای رقابت بر سر سهمیه‌های کوتاه‌مدت، بر سر بازارهای بلندمدت و فناوری‌های پیشرفته رقابت داشته باشند.
رحیم مرتضایی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به ظرفیت‌های گسترده معدنی کشور، اظهار کرد: در حوزه معادن با پتانسیل عظیمی روبه‌رو هستیم، اما پتانسیلی که به ارزش افزوده تبدیل نشود، تنها یک آمار در گزارش‌های آماری خواهد بود.
وی با بیان اینکه اشتغال پایدار در بخش معدن زمانی محقق می‌شود که زنجیره ارزش حفظ شود، افزود: سال‌هاست شعار «معدن، مولد اشتغال پایدار» تکرار می‌شود، اما باید پذیرفت که وقتی سنگ خام از دل زمین استخراج و بدون ایجاد ارزش افزوده صادر می‌شود، نه‌تنها ثروت ملی ارزان فروخته شده، بلکه فرصت ایجاد مشاغل باثبات و تخصصی نیز از بین می‌رود.
مرتضایی ادامه داد: اشتغال پایدار در کارگاه‌های فرآوری، صنایع تبدیلی و زنجیره‌های ارزش‌آفرین شکل می‌گیرد، نه در انبارهای مواد اولیه.
رئیس اتاق بازرگانی استان همدان با اشاره به چالش‌های صنعت معدن کشور در حوزه محیط زیست، مصرف انرژی و راندمان پایین فرآوری، بیان کرد: امروز معدن دیگر یک کارگاه ساده و کم‌فناوری نیست، بلکه به هوشمندی در اکتشاف، استخراج کم‌هزینه و کم‌آب و بازیافت ضایعات نیاز دارد.
وی خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم معدن را به‌عنوان مولد اشتغال پایدار ببینیم، باید بدانیم که هر یک درصد افزایش در ارزش افزوده داخلی محصولات معدنی می‌تواند ده‌ها شغل جدید در صنایع پایین‌دست ایجاد کند؛ مشاغلی که موقتی و ناپایدار نیستند، بلکه ریشه‌دار و ثروت‌آفرین خواهند بود.
مرتضایی با اشاره به نقش اتاق بازرگانی در حمایت از بخش خصوصی، اظهار کرد: اتاق بازرگانی همدان به‌عنوان نماد بخش خصوصی و پل ارتباطی میان تولیدکنندگان و سیاست‌گذاران، بر این باور است که حمایت از معدن‌کاران به معنای حمایت از انحصار نیست، بلکه باید زمینه رقابت سالم، شفافیت در واگذاری پروانه‌ها و تسهیل دسترسی به منابع مالی با سودهای منطقی فراهم شود.
وی افزود: باید بستر لازم را فراهم کنیم تا فناوری‌های نوین اکتشاف و استخراج وارد چرخه تولید در صنعت معدن شوند.
رئیس اتاق بازرگانی استان همدان با تأکید بر اینکه پایداری زیست‌محیطی دشمن توسعه نیست، بلکه شرط بقای آن است، گفت: معدنی که خاک و آب منطقه را آلوده کند، در بلندمدت خود را نابود خواهد کرد.
وی تأکید کرد: فعالان عرصه معدن باید از معدن‌داری به سمت مهندسی معدن حرکت کنند و به جای رقابت بر سر سهمیه‌های کوتاه‌مدت، بر سر بازارهای بلندمدت و فناوری‌های پیشرفته رقابت داشته باشند.
مرتضایی با بیان اینکه معدن‌کاری ایران می‌تواند الگویی برای جهان باشد، خاطرنشان کرد: باید ترکیبی از فناوری روز، مسئولیت اجتماعی و بهره‌وری بالا را در معدن‌کاری دنبال کنیم.
وی در پایان گفت: معدن‌داران باید معادن را از استخراج صرف نجات دهند و به سمت بهره‌برداری هوشمندانه حرکت کنند، چراکه آینده ایران در دستان کسانی است که سنگ‌ها را به طلا و طلا را به صنعت تبدیل می‌کنند.
ظرفیت معادن همدان باید به ارزش افزوده تبدیل شود
عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی نیز با اشاره به تنوع ذخایر معدنی استان همدان، از جمله لیتیوم، مس، طلا و آهن، بر ضرورت جذب سرمایه‌گذار، توسعه فرآوری مواد معدنی و جلوگیری از خام‌فروشی تأکید کرد.
اکبر رنجبرزاده در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به ظرفیت‌های معدنی استان همدان، اظهار کرد: این استان از تنوع قابل توجهی در حوزه معادن برخوردار است و ذخایری همچون لیتیوم، مس، طلا و آهن، در کنار سنگ‌های گران‌بها، بخشی از ظرفیت‌های ارزشمند معدنی همدان به شمار می‌روند.
وی با بیان اینکه این ذخایر می‌توانند نقش مهمی در توسعه اقتصادی استان ایفا کنند، افزود: معادن از ثروت‌های ارزشمند استان همدان هستند و امیدواریم با برنامه‌ریزی مناسب و هدایت سرمایه‌گذاران، زمینه بهره‌برداری اصولی از این ظرفیت‌ها و تولید محصولات نهایی فراهم شود.
نماینده مردم اسدآباد در مجلس شورای اسلامی با تأکید بر ضرورت جلوگیری از خام‌فروشی مواد معدنی، ادامه داد: باید به جای استخراج و فروش مواد خام، به سمت ایجاد صنایع فرآوری و تولید محصولات با ارزش افزوده بیشتر حرکت کنیم تا منافع اقتصادی این منابع برای استان و کشور افزایش یابد.
رنجبرزاده با اشاره به اهمیت راهبردی برخی مواد معدنی از جمله لیتیوم، تصریح کرد: برخی از این مواد معدنی در سطح ملی و بین‌المللی از ارزش بالایی برخوردارند و نیاز جهانی به آن‌ها وجود دارد؛ بنابراین، بهره‌برداری از این ذخایر باید بر اساس برنامه‌ریزی دقیق، طراحی مشخص و تدوین نقشه راه برای تمام مراحل استخراج تا فرآوری و تولید محصول نهایی انجام شود.
وی با اشاره به ضرورت مدیریت اصولی منابع معدنی، خاطرنشان کرد: بهره‌برداری از ذخایر معدنی ارزشمند باید با نظارت و مدیریت مسئولان و نهادهای ذی‌ربط انجام شود و این ظرفیت‌ها نباید بدون برنامه‌ریزی و در نظر گرفتن منافع بلندمدت کشور مورد بهره‌برداری قرار گیرند.
نماینده مردم اسدآباد در مجلس شورای اسلامی ابراز امیدواری کرد: با مدیریت مناسب ظرفیت‌های معدنی و جذب سرمایه‌گذاران توانمند، زمینه توسعه صنایع معدنی، ایجاد ارزش افزوده و بهره‌مندی بیشتر استان همدان از ثروت‌های زیرزمینی خود فراهم شود.
۴۰ درصد معادن همدان غیرفعال است
نماینده مردم همدان و فامنین در مجلس شورای اسلامی نیز ۱۲ شهریور در شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی استان همدان از غیرفعال بودن ۴۰ درصد معادن استان خبر داد و گفت: باید اقدامات جدی‌تری برای فعال‌سازی ظرفیت‌های موجود معادن استان انجام شود.
عباس صوفی در این نشست، با تأکید بر ظرفیت‌های گسترده معدنی، صنعتی و اقتصادی استان، اظهار کرد: همدان با وجود برخورداری از ظرفیت‌های قابل توجه، در شاخص‌هایی مانند محیط کسب‌وکار و ارزش افزوده جایگاه مناسبی ندارد و برای تغییر این وضعیت، نیازمند توجه ویژه وزارت صنعت، معدن و تجارت و سرمایه‌گذاری شرکت‌های توسعه‌ای کشور است.
صوفی با اشاره به ظرفیت‌های معدنی همدان، افزود: یکی از مهم‌ترین مزیت‌های توسعه استان، حوزه معدن است و با توجه به ضرورت کاهش وابستگی اقتصاد کشور به نفت، اقتصاد معدن می‌تواند یکی از مهم‌ترین پیشران‌های اقتصادی کشور باشد.
وی ادامه داد: همدان یکی از قطب‌های مهم معدنی غرب کشور است و حدود ۳۰ نوع ماده معدنی اثرگذار در استان وجود دارد. برآوردها نشان می‌دهد بین یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون تا یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون تُن ذخیره معدنی در همدان وجود دارد، اما میزان برداشت سالانه از این ذخایر حدود ۳۰ میلیون تُن است که بخش قابل توجهی از آن نیز به صورت خام عرضه می‌شود.
نماینده مردم همدان و فامنین در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه حدود ۴۰ درصد معادن استان غیرفعال هستند، گفت: تنها حدود ۶۰ درصد معادن فعال بوده و در حوزه صنعت نیز با واحدهای نیمه‌فعال مواجه هستیم؛ بنابراین، اگر قرار است همدان در حوزه معدن و صنعت به استانی نقش‌آفرین تبدیل شود، باید اقدامات جدی‌تری برای فعال‌سازی ظرفیت‌های موجود انجام شود.
به گزارش ایسنا، بخش معدن استان همدان با وجود برخورداری از ذخایر قابل توجه و تنوع مواد معدنی، برای ایفای نقش پررنگ‌تر در اقتصاد استان به عبور از الگوی استخراج و فروش مواد خام نیاز دارد. توسعه فرآوری، ایجاد صنایع پایین‌دستی و افزایش سهم تولید محصولات نهایی می‌تواند زمینه بهره‌گیری بیشتر از ظرفیت‌های زیرزمینی و تقویت ارزش افزوده در این بخش را فراهم کند.
از سوی دیگر، غیرفعال بودن بخشی از معادن و نیمه‌فعال بودن شماری از واحدهای صنعتی، ضرورت توجه به موانع سرمایه‌گذاری، تأمین مالی و فراهم کردن زمینه فعالیت واحدهای موجود را برجسته می‌کند. فعال‌سازی ظرفیت‌های بلااستفاده در کنار توسعه فناوری‌های نوین، می‌تواند مسیر بهره‌برداری مؤثرتر از منابع معدنی استان را هموار کند.
در نهایت، آینده بخش معدن همدان به میزان موفقیت در پیوند دادن استخراج با فرآوری، فناوری، اشتغال تخصصی و رعایت الزامات زیست‌محیطی وابسته است؛ مسیری که در صورت تحقق آن، ذخایر معدنی استان به جای عرضه مواد خام، می‌توانند پشتوانه‌ای برای توسعه صنعتی، افزایش ارزش افزوده و ایجاد اشتغال پایدار باشند.
انتهای پیام
