احمدرضا اصغرپور ماسوله در گفت‌وگو با ایسنا. با اشاره به دانشگاه به عنوان بستری برای شنیدن و نقد دیدگاه‌های مخالف اظهار کرد: دانشگاه در مقایسه با وضعیت موجود جامعه، از ظرفیت و زمینه مناسب‌تری برای گفت‌وگو و شنیدن دیدگاه‌های مخالف برخوردار است؛ با این حال، به‌عنوان نهادی پیشرو که تا حدی در هدایت جامعه نقش دارد، باید همواره برای بهبود این شرایط تلاش کند و به وضعیت فعلی بسنده نکند.
وی افزود: همه ما به یادآوری این نکته نیاز داریم که باید دیدگاه‌های دیگران را با دقت بشنویم و با دقت پاسخ دهیم. پافشاری و تعصب بی‌جا بر برخی دیدگاه‌های اجتماعی و سیاسی به نفع جامعه نیست و امکان اصلاح، پیشرفت و انطباق با شرایط جدید را از بین می‌برد. تغییرهراسی و گفت‌وگوهراسی از خطراتی است که جامعه را تهدید می‌کند.
این عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به نقش دانشگاه در ایجاد فضای گفت‌وگو بیان کرد: در شرایطی که نهادهای مدنی فعال و مؤثر به تعداد کافی وجود ندارند، بخش مهمی از مسئولیت فراهم کردن زمینه گفت‌وگو بر عهده دانشگاه قرار می‌گیرد. در بسیاری از کلاس‌های درس، امکان تبادل آزادانه اندیشه و بیان دیدگاه‌ها وجود دارد و دانشجویان به صحبت کردن تشویق می‌شوند؛ البته گفت‌وگو به معنای انتظار برای تأیید شدن نیست، بلکه هر فردی که دیدگاه خود را مطرح می‌کند، باید آمادگی شنیدن نقد آن را نیز داشته باشد.
دانشگاه در مقایسه با جامعه فضای امن‌تری برای بیان دیدگاه‌ها دارد
اصغرپور ماسوله با بیان اینکه دانشگاه‌ها در مقایسه با دیگر حوزه‌های اجتماعی در زمینه تحمل دیدگاه‌های متفاوت عملکرد ناموفقی نداشته‌اند، گفت: دانشگاه اصولاً با فرهنگ نقد و گفت‌وگو پیوند دارد و به‌ویژه در رشته‌های علوم انسانی، طرح دیدگاه‌های مختلف و بررسی نقاط قوت و ضعف آن‌ها بخشی از فرایند آموزش است.
وی ادامه داد: برنامه درسی پنهان دانشگاه نیز این پیام را منتقل می‌کند که هر اندیشه‌ای می‌تواند نقاط قوت و ضعفی داشته باشد و تعصب بر یک دیدگاه ممکن است به واقع‌بینی آسیب بزند. در فضایی که شنیدن دیدگاه‌های متفاوت و پاسخ‌گویی به آن‌ها ارزش محسوب می‌شود، دانشجویان فرصت بیشتری برای تمرین گفت‌وگو پیدا می‌کنند؛ با این حال، دانشگاه همچنان ظرفیت بهبود این فضا را دارد.
این عضو هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد درباره پیامدهای ضعف فرهنگ گفت‌وگو اظهار کرد: افرادی که از گفت‌وگو فرار می‌کنند، در واقع ممکن است از شنیدن نقد و آمادگی برای پاسخ‌گویی به آن نیز دوری کنند. اندیشه در جریان گفت‌وگو زنده، پویا و برخوردار از طراوت می‌ماند، اما دوری از گفت‌وگو می‌تواند زمینه خشک‌اندیشی و تسلط یک‌جانبه برخی دیدگاه‌ها را فراهم کند.
اصغرپور ماسوله افزود: گفت‌وگو نکردن همچنین می‌تواند زمینه درگیری و خشونت را افزایش دهد. از این رو، گفت‌وگو یکی از بنیادی‌ترین ارزش‌های دانشگاه است؛ زیرا فرصتی برای رشد فکری، تمرین آزاداندیشی و بازنگری در چارچوب‌هایی فراهم می‌کند که ممکن است بدون بررسی منطقی پذیرفته شده باشند.
اخلاق علمی، زمینه‌ساز تقویت فرهنگ مدارا
وی با تأکید بر نقش نهادهای دانشگاهی در تقویت فرهنگ گفت‌وگو و مدارا گفت: پایبندی به ارزش‌های علم و اخلاق علمی می‌تواند زمینه‌ساز این فرهنگ باشد. یکی از اصول علم این است که نتایج به‌دست‌آمده قطعی و غیرقابل‌تغییر نیستند و همواره امکان اشتباه، اصلاح و بهتر شدن وجود دارد.
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: علم تلاشی پویا برای رسیدن به فهم بهتر است و هیچ‌کس نمی‌تواند خود را به فهمی کاملاً بی‌نقص و نهایی برساند. از این منظر، شنیدن دیدگاه‌های دیگران، پاسخ‌گویی، نقد کردن، شناسایی نقاط ضعف و تلاش برای رفع آن‌ها، بخش جدایی‌ناپذیر فعالیت علمی و از مهم‌ترین مسیرهای تقویت فرهنگ گفت‌وگو و مدارا در دانشگاه است.
انتهای پیام
