۲۷ اکتبر، روز جهانی کاردرمانی، فرصتی برای معرفی نقش این حرفه در بهبود کیفیت زندگی، افزایش استقلال افراد و تسهیل مشارکت آنان در فعالیت‌های روزمره است. شعار سال جاری این مناسبت، «مشارکت اهمیت دارد»، بر نقش فعالیت‌های معنادار در حفظ سلامت جسمی و روانی تاکید می‌کند.
بر اساس گزارش وب‌سایت فدراسیون جهانی کاردرمانی، روز جهانی کاردرمانی نخستین بار در ۲۷ اکتبر ۲۰۱۰ برگزار شد و از آن زمان به مناسبتی بین‌المللی برای معرفی این حرفه و افزایش آگاهی عمومی درباره نقش آن تبدیل شده است. فدراسیون جهانی کاردرمانگران که صدای بین‌المللی این حرفه به شمار می‌رود، ۱۱۷ سازمان ملی حرفه‌ای کاردرمانی را در سراسر جهان دربرمی‌گیرد. این مناسبت فرصتی برای معرفی فعالیت‌ها و دستاوردهای کاردرمانی در سطوح محلی، ملی و بین‌المللی است.
کاردرمانی چیست؟
کاردرمانی به افرادی کمک می‌کند که به دلایل مختلف، انجام فعالیت‌های مهم زندگی برایشان دشوار شده است. این مشکلات ممکن است به معلولیت، وضعیت سلامت جسمی یا روانی، شرایط محیطی یا موقعیت‌های اجتماعی مربوط باشند. هدف کاردرمانگر، شناسایی موانع و ارائه راهکارهای مناسب برای کمک به افراد است تا بتوانند فعالیت‌هایی را که می‌خواهند انجام دهند، انجام آن‌ها برایشان ضروری است یا از آنان انتظار می‌رود، با استقلال بیشتری دنبال کنند.
این فعالیت‌ها تنها به مراقبت‌های شخصی مانند لباس پوشیدن محدود نمی‌شوند، بلکه مراقبت از فرزندان، رفتن به محل کار، تحصیل، انجام سرگرمی‌های مورد علاقه و بیرون رفتن را نیز شامل می‌شوند. کاردرمانگر با بررسی نیازهای فرد، شرایط زندگی و فعالیت‌هایی که انجام آن‌ها دشوار است، راهکارهایی برای حفظ، بازیابی یا بهبود استقلال وی ارائه می‌کند. در این فرایند، ممکن است آموزش روش‌های جدید انجام فعالیت‌ها، استفاده از تجهیزات کمکی یا ایجاد تغییراتی در محیط زندگی ضروری باشد.
کاردرمانی برای چه افرادی کاربرد دارد؟
کاردرمانگران با افراد در همه گروه‌های سنی، از کودکان تا سالمندان، کار می‌کنند. این خدمات می‌توانند برای افرادی مفید باشند که از بدو تولد با مشکلاتی روبه‌رو بوده‌اند، در طول زندگی به بیماری یا محدودیت حرکتی مبتلا شده‌اند، پس از حادثه یا جراحی به توان‌بخشی نیاز دارند یا تغییرات سلامت روان بر زندگی روزمره آنان تاثیر گذاشته است.
از جمله شرایطی که ممکن است به دریافت خدمات کاردرمانی نیاز داشته باشند، می‌توان به آرتروز، اوتیسم، سرطان، فلج مغزی، سندرم خستگی مزمن، درد مزمن، اختلال هماهنگی حرکتی رشدی، افسردگی، اضطراب، اسکیزوفرنی، بیماری پارکینسون، ام‌اس، زوال عقل و سکته مغزی اشاره کرد.
کاردرمانی همچنین بخشی از فرایند توان‌بخشی پس از برخی بیماری‌ها، حوادث و جراحی‌هاست. افرادی که دچار شکستگی مفصل ران، آسیب شدید سر یا سکته مغزی شده‌اند، ممکن است برای بازیابی توانایی انجام فعالیت‌های روزمره به کمک کاردرمانگر نیاز داشته باشند. این متخصصان تلاش می‌کنند افراد بتوانند تا حد امکان استقلال خود را بازیابند و فعالیت‌های روزمره را دوباره انجام دهند. حمایت از افراد پس از درمان اعتیاد یا به دنبال تشخیص زوال عقل نیز از دیگر زمینه‌های فعالیت کاردرمانگران است.
نقش کاردرمانی در زندگی کودکان و سالمندان
در کودکان، کاردرمانی می‌تواند به رشد مهارت‌های مورد نیاز برای زندگی روزمره و مشارکت در فعالیت‌های آموزشی کمک کند. بهبود مهارت نوشتن، حضور فعال‌تر در مدرسه، افزایش اعتمادبه‌نفس برای بازی با همسالان و تقویت استقلال در انجام کارهای شخصی ازجمله اهداف احتمالی این خدمات است. کاردرمانگر ممکن است برای دستیابی به این اهداف، بازی‌ها یا تمرین‌هایی طراحی کند که کودک هر روز انجام دهد. برای مثال، تقویت عضلات دست می‌تواند به کودک کمک کند مداد یا قاشق را بهتر در دست بگیرد یا لباس‌هایش را به‌تنهایی بپوشد.
در سالمندان، کاردرمانی می‌تواند انجام فعالیت‌هایی را که بر اثر افزایش سن یا بیماری دشوار شده‌اند، آسان‌تر کند. برای نمونه، فرد مبتلا به آرتروز ممکن است هنگام برخاستن از تخت یا انجام برخی حرکات روزمره با مشکل روبه‌رو شود. کاردرمانگر می‌تواند با پیشنهاد ابزارهای کمکی، تغییراتی در محیط خانه یا آموزش روش‌های جایگزین، انجام این فعالیت‌ها را تسهیل کند. ارائه راهکارهایی برای کمک به حافظه نیز می‌تواند برای افراد مبتلا به زوال عقل و بیماری آلزایمر مفید باشد.
تجهیزات کمکی و مناسب‌سازی محیط زندگی
بر اساس گزارش وب‌سایت سرویس سلامت همگانی بریتانیا، یکی از راه‌های کمک به افراد، استفاده از تجهیزات متناسب با نیازهای آنان است. این وسایل می‌توانند شامل عصا، واکر، ویلچر، تخت و صندلی مخصوص، ابزارهای کمکی برای باز کردن قوطی‌ها، لیوان‌های دو دسته، قاشق و چنگال با دسته‌های بزرگ و صفحه‌کلیدهای ویژه رایانه باشند. برخی ابزارهای دیجیتال نیز برای کمک به حافظه در دسترس هستند. کاردرمانگر با ارزیابی نیازهای فرد می‌تواند تجهیزات مناسب را معرفی کند.
گاهی نیز لازم است محیط خانه، محل کار یا تحصیل تغییر کند. نصب رمپ برای تردد با ویلچر، بالابر پله، دستگیره‌های کمکی و صندلی مخصوص حمام از جمله تغییراتی هستند که می‌توانند دسترسی به محیط و انجام فعالیت‌های روزمره را آسان‌تر کنند. مرتب‌سازی وسایل و استفاده از نشانه‌های دیداری برای حرکت ایمن در محیط نیز ممکن است به افراد کمک کند. نوع تغییرات مورد نیاز به شرایط فرد و موانعی بستگی دارد که هنگام انجام فعالیت‌ها با آن‌ها روبه‌رو می‌شود.
بازگشت به کار و فعالیت‌های اجتماعی
کاردرمانی می‌تواند در بازگشت افراد به محیط کار یا ادامه فعالیت شغلی آنان نیز نقش داشته باشد. کاردرمانگر با ارزیابی محیط کار، وظایف شغلی و توانایی‌های فرد، راهکارهایی برای مدیریت مشکلات و تسهیل انجام وظایف ارائه می‌کند. آموزش‌های تکمیلی، پیشنهاد تغییر در شیوه انجام کار و کمک به مدیریت روند بازگشت به کار پس از بیماری ازجمله اقداماتی هستند که ممکن است در این فرایند انجام شوند.
مشارکت در فعالیت‌های اوقات فراغت نیز بخشی از کیفیت زندگی است. کاردرمانگر می‌تواند به افرادی که به دلیل بیماری یا محدودیت‌های جسمی و روانی از سرگرمی‌های مورد علاقه خود فاصله گرفته‌اند، کمک کند راه‌های عملی برای ادامه این فعالیت‌ها بیابند. برای مثال، استفاده از واکر چرخ‌دار مجهز به صندلی ممکن است خرید رفتن را برای فردی که زود خسته می‌شود آسان‌تر کند. همچنین، ابزارهای مخصوص باغبانی یا تغییر روش انجام کارها می‌توانند به افراد کمک کنند سرگرمی‌های خود را ادامه دهند. در صورت تاثیر مشکلات سلامت روان بر این فعالیت‌ها، بهبود انگیزه، تمرکز و سطح انرژی نیز می‌تواند در کانون توجه قرار گیرد.
اهمیت شعار روز جهانی کاردرمانی
شعار امسال، «مشارکت اهمیت دارد» بر این نکته تاکید کرد که فعالیت‌های روزمره، نقش‌های فردی و عادت‌های زندگی در حفظ سلامت، بهزیستی و کیفیت زندگی اهمیت دارند. بر اساس توضیحات فدراسیون جهانی کاردرمانگران، مشارکت افراد در فعالیت‌های معنادار تحت تاثیر عوامل جسمی، شناختی، عاطفی، محیطی و اجتماعی قرار دارد. کاردرمانی با توجه به این عوامل تلاش می‌کند موانع مشارکت را کاهش دهد و انجام فعالیت‌هایی را که برای افراد ضروری یا ارزشمند هستند، تسهیل کند.
روز جهانی کاردرمانی یادآور این است که توانایی مشارکت در زندگی روزمره، تنها به وضعیت جسمی فرد وابسته نیست. شرایط روانی، محیط زندگی و دسترسی به ابزارها و روش‌های مناسب نیز می‌توانند در این زمینه نقش داشته باشند. کاردرمانی با تمرکز بر نیازها و اهداف هر فرد، می‌کوشد انجام فعالیت‌های روزمره را آسان‌تر کند و زمینه استقلال بیشتر و مشارکت معنادارتر افراد را در زندگی فراهم آورد.
انتهای پیام
