احمد دلبری در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به تأثیر خواب بر حافظه و سلامت مغز، اظهار کرد: خواب صرفاً فرصتی برای استراحت جسم نیست، بلکه مغز طی خواب به پردازش اطلاعات دریافت‌شده در طول روز، تثبیت برخی خاطرات و آماده‌سازی خود برای فعالیت‌های روز بعد می‌پردازد؛ بنابراین، کیفیت خواب نقش مهمی در حفظ عملکرد شناختی افراد دارد.
وی با بیان اینکه خواب بی‌کیفیت می‌تواند با کاهش تمرکز، کندی ذهن و فراموشی همراه باشد، افزود: بروز این علائم لزوماً به معنای ابتلا به آلزایمر نیست و کم‌خوابی یا خواب منقطع نیز به‌تنهایی می‌تواند عملکرد شناختی فرد را به میزان قابل‌توجهی تحت تأثیر قرار دهد.
رئیس انجمن علمی سالمندان ایران با اشاره به نقش مراحل مختلف خواب در عملکرد مغز، توضیح داد: خواب عمیق و خواب REM هر دو در تثبیت یادگیری و سازمان‌دهی اطلاعات اهمیت دارند. هنگامی که خواب فرد کوتاه، نامنظم یا به‌طور مکرر قطع می‌شود، ممکن است در روز بعد با مشکلاتی در زمینه توجه، یادگیری و به خاطر آوردن اطلاعات مواجه شود.
دلبری با اشاره به ارتباط دوسویه اختلالات خواب و بیماری‌های تحلیل‌برنده مغز، ادامه داد: شواهد علمی نشان می‌دهند که اختلالات خواب ممکن است سال‌ها پیش از تشخیص دمانس ظاهر شوند؛ از سوی دیگر، خود بیماری‌های تحلیل‌برنده مغز نیز می‌توانند خواب عمیق، خواب REM و ریتم شبانه‌روزی فرد را مختل کنند.
وی درباره ارتباط کم‌خوابی و ابتلا به آلزایمر نیز گفت: نمی‌توان با قطعیت نتیجه گرفت که کم‌خوابی به‌تنهایی موجب ابتلا به آلزایمر می‌شود. اگرچه مطالعات از ارتباط خواب ناکافی یا منقطع با افزایش خطر کاهش عملکرد شناختی و آلزایمر حکایت دارند، اما اثبات یک رابطه علت و معلولی مستقیم در این زمینه امکان‌پذیر نیست.
رئیس انجمن علمی سالمندان ایران افزود: در برخی موارد ممکن است تغییرات اولیه مغز، پیش از بروز علائم شناختی، الگوی خواب فرد را دستخوش تغییر کنند. همچنین عواملی مانند فشارخون، دیابت، افسردگی، کم‌تحرکی و آپنه خواب می‌توانند به‌طور هم‌زمان بر کیفیت خواب و عملکرد حافظه اثر بگذارند.
دلبری با تأکید بر اینکه هر فرد کم‌خوابی الزاماً به آلزایمر مبتلا نمی‌شود، خاطرنشان کرد: با وجود نبود شواهد قطعی درباره رابطه علت و معلولی مستقیم میان کم‌خوابی و آلزایمر، خواب مناسب یکی از عوامل مهم و قابل اصلاح در حفظ سلامت مغز به شمار می‌رود و نباید اهمیت آن در مراقبت از عملکرد شناختی نادیده گرفته شود.
وی همچنین نسبت به بی‌توجهی به برخی اختلالات خواب هشدار داد و گفت: خروپف شدید، قطع تنفس هنگام خواب، خواب‌آلودگی در طول روز، بی‌خوابی طولانی‌مدت، بیدارشدن‌های مکرر در طول شب و تغییرات شدید در چرخه خواب و بیداری از جمله مواردی هستند که باید مورد بررسی قرار گیرند.
رئیس انجمن علمی سالمندان ایران با اشاره به پیامدهای آپنه خواب اظهار کرد: این اختلال به‌ویژه به دلیل کاهش سطح اکسیژن در طول خواب می‌تواند با خستگی و اختلال در تمرکز همراه باشد و لازم است در صورت مشاهده نشانه‌های آن، فرد برای بررسی و دریافت خدمات درمانی مناسب اقدام کند.
دلبری در ادامه با بیان اینکه رعایت برخی اصول بهداشت خواب می‌تواند به بهبود کیفیت استراحت شبانه کمک کند، توصیه کرد: افراد تا حد امکان ساعت خواب و بیداری ثابتی داشته باشند، فعالیت بدنی منظم را در برنامه روزانه خود بگنجانند و مصرف کافئین را در ساعات پایانی روز محدود کنند. همچنین قرار گرفتن در معرض نور صبحگاهی، کاهش نور صفحه‌نمایش در ساعات شب و فراهم کردن محیطی آرام برای خواب از جمله اقداماتی است که می‌تواند کیفیت خواب را بهبود بخشد.
وی با تأکید بر ضرورت پرهیز از مصرف خودسرانه داروهای خواب‌آور، افزود: برخی از این داروها به‌ویژه در سالمندان می‌توانند عوارضی مانند گیجی، اختلال حافظه و افزایش خطر سقوط به همراه داشته باشند؛ بنابراین، مصرف آن‌ها باید با نظر پزشک و پس از بررسی علت اختلال خواب انجام شود.
رئیس انجمن علمی سالمندان ایران تأکید کرد: خواب مناسب به‌تنهایی تضمین‌کننده پیشگیری از اختلالات حافظه نیست، اما بخش مهمی از مراقبت و حفظ سلامت مغز محسوب می‌شود. از این‌رو، در بررسی علل فراموشی و افت عملکرد شناختی، نباید کیفیت خواب و اختلالات مرتبط با آن را نادیده گرفت.
انتهای پیام
