محمد شفیعی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به مرز میان حمایت خانوادگی و سرکوب استقلال اظهار کرد: مرز میان حمایت و سرکوب استقلال در تفاوت میان بال‌وپر دادن و قفس ساختن است.
وی افزود: حمایت واقعی به این معناست که والدین با ایجاد یک پایگاه امن عاطفی و ارائه راهنمایی‌های دلسوزانه، به فرزند خود اجازه دهند در فضایی امن دست به انتخاب بزند، اشتباه کند و مسئولیت پیامد کارهایش را بپذیرد؛ روندی که در نهایت به رشد توانمندی‌ها و شکل‌گیری شخصیتی قوی و مستقل در او کمک می‌کند.
شفیعی ادامه داد: زمانی که دلسوزی به کنترل‌گری و محافظت افراطی تبدیل می‌شود، والدین به‌جای فرزند خود فکر می‌کنند، مانع تجربه کردن او می‌شوند و حتی اجازه خطا کردن را از وی می‌گیرند. این رویکرد فرساینده به‌تدریج اعتمادبه‌نفس فرد را از بین می‌برد و او را به انسانی وابسته و ناتوان تبدیل می‌کند.
استقلال به معنای بریدن از خانواده نیست
این دکترای روانشناسی با تأکید بر اینکه استقلال واقعی به معنای تقابل با خانواده یا قطع ارتباط با آن‌ها نیست، بیان کرد: استقلال واقعی یعنی فرد بتواند در عین دوست داشتن خانواده، خود واقعی‌اش باشد و مسیر زندگی خود را دنبال کند؛ به این معنا که یاد بگیرد با آرامش و احترام از تصمیم‌ها، اهداف و دیدگاه‌های خود دفاع کند.
وی افزود: چنین رابطه‌ای زمانی شکل می‌گیرد که هر دو طرف بپذیرند قرار نیست دقیقاً مانند یکدیگر فکر کنند، مرزهای همدیگر را رعایت کنند و به‌جای وابستگی بیش‌ازحد، همچون دو انسان بالغ و محترم با یکدیگر گفت‌وگو داشته باشند.
در تربیت سنتی، انطباق اجباری بر رشد فردی غلبه دارد
عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان لرستان در ادامه با اشاره به غلبه انطباق اجباری بر رشد فردی در برخی الگوهای تربیتی سنتی تصریح کرد: در تربیت سنتی، انطباق اجباری غالب است؛ زیرا در این سبک تربیتی، حفظ نظم، آبروی خانواده و پیروی از قوانین جمعی همواره بر خواسته‌ها، علایق و استعدادهای شخصی فرد اولویت دارد.
شفیعی ادامه داد: در نگاه سنتی، فرزند خوب کسی است که مطابق الگوها و انتظارات خانواده رفتار کند، نه کسی که برای شکوفایی فردی، مسیر متفاوت خود را انتخاب می‌کند. به همین دلیل، هرگونه تلاش برای رشد و استقلال شخصی معمولاً به‌عنوان سرکشی تلقی می‌شود و فرد ناچار است خود را با خواسته‌ها و انتظارات خانواده تطبیق دهد.
احساس گناه؛ ترمزدستی روانی استقلال نوجوان
این دکترای روانشناسی با تأکید بر تأثیر احساس گناه در بازدارندگی از استقلال روان‌شناختی نوجوان گفت: احساس گناه مانند یک ترمزدستی روانی، مانع استقلال نوجوان می‌شود. زمانی که خانواده فداکاری‌های خود را به رخ فرزند می‌کشد یا هر نظر و تصمیم متفاوت نوجوان را بی‌احترامی، ناسپاسی یا دل‌شکستن جلوه می‌دهد، نوجوان به این احساس می‌رسد که اگر بخواهد خودش باشد و مسیر مستقلی را انتخاب کند، فردی بد یا خطاکار خواهد بود.
عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان لرستان در پایان افزود: در چنین شرایطی، نوجوان از ترس ناراحت کردن والدین یا گرفتار شدن در عذاب وجدان، از خواسته‌ها و هویت مستقل خود چشم‌پوشی می‌کند و ترجیح می‌دهد صرفاً فرزندی مطیع باقی بماند تا تأیید و محبت خانواده را از دست ندهد.
انتهای پیام
