بهنام ادیبی، دوشنبه ۲۵ آبان در نشست خبری گردهمایی بزرگ صنعت غذایی استان اصفهان اشاره به ضرورت تعامل میان صنعت، دانشگاه و دستگاههای نظارتی اظهار کرد: دریافت مجوزهای بهداشتی و نشان استاندارد برای یک محصول بهتنهایی نمیتواند تضمینکننده دستیابی مردم به محصولی باکیفیت باشد. آنچه باید در اختیار مصرفکننده قرار گیرد، محصولی باکیفیت و مطلوب است که حتی میزان ضایعات آن نیز به حداقل رسیده باشد و تحقق این موضوع جز از طریق تعامل میان سه حوزه صنعت، دانشگاه و دستگاههای نظارتی امکانپذیر نیست.
وی افزود: بهویژه در سال جاری که شعار روز جهانی غذا با عنوان «نوآوری برای تغذیه بهتر در آینده» مطرح شده است، باید به این نکته توجه کرد که نگاه و نیاز مردم به صنعت غذا نسبت به سالهای گذشته تغییر کرده است. تولیدکنندگان نیز دیگر نمیتوانند بر اساس الگوهای قدیمی به تولید محصولات ادامه دهند و باید متناسب با تغییر نیازها و سبک زندگی جامعه حرکت کنند.
دبیر گردهمایی بزرگ صنعت غذایی استان اصفهان خاطرنشان کرد: یکی از نمودهای این تغییر، ضرورت توجه به نوآوری در تولید محصولات غذایی است. برای مثال، با تغییر سبک زندگی، ممکن است برخی محصولاتی که در گذشته صرفاً بر اساس ذائقه و تمایل مصرفکننده تولید میشدند، دیگر نتوانند با همان الگوی پیشین وارد بازار شوند. تعامل میان صنعت و دانشگاه میتواند به شکلگیری نوآوریهای جدید در این حوزه منجر شود؛ از جمله تولید محصولات کمقند و محصولات سلامتمحور که متناسب با نیازهای امروز جامعه باشند.
تجلیل از ۲۰ واحد برگزیده صنعت غذایی استان
ادیبی با تشریح برنامههای این رویداد گفت: گردهمایی بزرگ صنعت غذایی اصفهان با هدف تجلیل از ۲۰ واحد برگزیده صنعت غذا و ۲۰ مسئول فنی برگزیده برگزار میشود. انتخاب این واحدها و مسئولان فنی بر اساس امتیازهای کسبشده در سال ۱۴۰۴ انجام شده است. در این مراسم از دو پیشکسوت صنعت غذا نیز تجلیل خواهد شد؛ افرادی که در ایجاد و شکلگیری واحدهای صنعتی تأثیرگذار بودهاند و خود از مدیران عامل یا صاحبان مجموعههای صنعتی هستند و بیش از ۷۰ سال سن دارند. همچنین از دو نفر از پیشکسوتان حوزه مسئولان فنی و شش نفر از کارکنان برتر اداره نظارت بر مواد غذایی استان تقدیر میشود.
وی ادامه داد: تجلیل از پنج نفر از کارکنان بازنشسته صنعت غذا نیز از دیگر برنامههای این گردهمایی است. علاوهبر این، مهمانان ملی و جمعی از مسئولان و چهرههای تأثیرگذار در سطح استان در این مراسم حضور خواهند داشت و امیدواریم استاندار اصفهان و دیگر مسئولان استانی نیز در این رویداد شرکت کنند. برگزاری این رویداد نشان میدهد که استان اصفهان در حوزه صنعت غذا نیز حرفهای زیادی برای گفتن دارد و ظرفیتهای آن محدود به صنایع شناختهشدهای همچون فولاد و پالایشگاه نیست.
اصفهان؛ یکی از قطبهای مهم صنعت غذایی کشور
ادیبی توضیح داد: بر اساس آمارها، استان اصفهان در بسیاری از بخشهای زنجیره صنعت غذا جایگاه نخست را در کشور دارد. برای نمونه، اصفهان در تولید شیر خام، تخممرغ و گوشت بوقلمون از استانهای پیشرو و در برخی از این محصولات دارای رتبه نخست است. همچنین در زمینه تولید قارچ و گوشت سفید، از جمله گوشت مرغ، ظرفیتهای قابلتوجهی در استان وجود دارد. استان اصفهان از نظر تولید شیر خام جایگاه برجستهای دارد و به تبع آن، در زمینه تولید شیر خشک نیز از ظرفیت بالایی برخوردار است. همچنین واحدهای بزرگ و متعددی در حوزه تولید لبنیات و بستنی در استان فعالیت میکنند و اصفهان در برخی از این بخشها نیز از جایگاههای برتر کشور برخوردار است.
وی بیان کرد: حدود ۹۰۰ واحد صنعتی تحت نظارت اداره نظارت بر مواد غذایی در استان اصفهان فعالیت میکنند. این آمار نشاندهنده گستردگی و اهمیت صنعت غذایی در ساختار اقتصادی استان است. معمولاً هنگامی که نام اصفهان مطرح میشود، بسیاری از افراد این استان را با فولاد، پالایشگاه و صنایع بزرگ و شناختهشده آن میشناسند؛ صنایعی که البته جایگاه و اهمیت آنها قابل تقدیر است، اما برگزاری این گردهمایی نشان میدهد که اصفهان علاوهبر این مجموعهها، از صنایع غذایی بزرگ و توانمندی نیز برخوردار است و باید ظرفیتهای این بخش نیز بیش از گذشته معرفی شود.
ماهیت گردهمایی؛ تجلیل از فعالان پشت صحنه صنعت غذا
عضو هیئتمدیره انجمن صنایع غذایی استان اظهار کرد: افرادی که در پشت صحنه صنعت غذا فعالیت میکنند، نقش مهمی در تولید محصول باکیفیت دارند و تلاشهای آنها باید دیده شود. ماهیت اصلی این گردهمایی نیز تجلیل از همین افراد و مجموعههایی است که در این حوزه فعالیت میکنند. محور اصلی این مراسم تقدیر از واحدهای برتر و فعالان صنعت غذاست. البته در حاشیه این برنامه، گفتوگوهایی نیز با حضور کارشناسان حوزه غذا و دارو و دیگر افراد مرتبط پیشبینی شده است تا حاضران بتوانند درباره مسائل و موضوعات موردنظر خود تبادل نظر کنند. با این حال، هدف اصلی گردهمایی برگزاری یک نشست تخصصی یا کارگاه علمی برای بررسی تفصیلی مسائل فنی و تخصصی نیست، بلکه تمرکز اصلی بر تجلیل از مجموعهها و افرادی است که در صنعت غذا نقشآفرینی میکنند.
واحدهای برگزیده، تأمینکننده غذای میلیونها نفر هستند
ادیبی گفت: برخی از واحدهای صنعتی فعال در این حوزه، روزانه غذای دو تا سه میلیون نفر و در برخی موارد تا ۱۰ میلیون نفر را تولید و تأمین میکنند. از سوی دیگر، ماندگاری محصولات این مجموعهها معمولاً بین شش ماه تا یک سال است و همین موضوع اهمیت نظارت بر فرآیند تولید و کیفیت محصولات را دوچندان میکند. واحدهایی که از سوی اداره نظارت بر مواد غذایی پایش میشوند، با حساسیتهای نظارتی متعددی مواجه هستند. من بهعنوان نماینده انجمن صنایع غذایی در کمیته فنی معاونت غذا و دارو، از نزدیک با این حساسیتها آشنا هستم و میدانم که حفظ شرایط مطلوب در یک مجموعه تولیدی طی یک سال، کار سادهای نیست.
وی ادامه داد: اینکه یک شرکت بتواند در طول یک سال هیچ نقطه ضعف مؤثری در عملکرد خود نداشته باشد، مستلزم تلاش مستمر مدیران، کارکنان و مسئولان فنی آن مجموعه است. افرادی که برای حضور در این گردهمایی اعلام آمادگی کردهاند، توانمندیهایی را در مجموعه خود شناسایی و مستندات مربوط را ارائه کردهاند و انتخاب آنها نیز بر همین اساس انجام شده است. نباید صنعت غذا را با صنایعی که محصولات غیرخوراکی تولید میکنند، صرفاً بر اساس شاخصهایی همچون میزان فروش یا تناژ تولید مقایسه کرد. ما در این صنعت با سلامت و غذای انسانها سروکار داریم و همین مسئله حساسیت و مسئولیت فعالان این حوزه را افزایش میدهد.
ظرفیت مواد اولیه و موقعیت جغرافیایی؛ مزیتهای صنعت غذایی اصفهان
دبیر گردهمایی بزرگ صنعت غذایی استان اصفهان درباره نقاط قوت و ضعف صنعت غذایی استان اصفهان اضافه کرد: صنعت غذایی استان از نقاط قوت و ضعف متعددی برخوردار است. یکی از مهمترین نقاط قوت اصفهان، دسترسی به منابع و مواد اولیه مناسب است. استان در تولید شیر خام جایگاه نخست را دارد و به همین دلیل از ظرفیت مناسبی برای تولید شیر خشک و محصولات لبنی برخوردار است. وجود واحدهای بزرگ تولید لبنیات و بستنی و همچنین دسترسی به مواد اولیه در داخل استان و استانهای همجوار، از دیگر مزیتهای صنعت غذایی اصفهان محسوب میشود. افزون بر این، موقعیت جغرافیایی استان و قرار گرفتن آن در مسیر ارتباطی شمال و جنوب کشور، امکان دسترسی مناسب به سایر استانها و بازارهای مصرف را فراهم کرده است.
ادیبی با اشاره به برخی چالشهای این صنعت گفت: در مقابل این ظرفیتها، شرایط اقتصادی حاکم بر کشور و قدرت خرید مردم از جمله عواملی است که بر عملکرد صنعت غذا تأثیر میگذارد. صنعت غذایی ارتباط مستقیمی با سفره مردم دارد و هرچه وضعیت اقتصادی خانوارها مناسبتر باشد، قدرت خرید آنها افزایش پیدا میکند و در نتیجه، چرخه فعالیت این صنعت نیز با شرایط بهتری همراه خواهد شد.
صنایع غذایی در دوران جنگ پای کار ماندند، اما پس از آن با مشکل تأمین مواد اولیه مواجه شدند
وی افزود: در دوران جنگ، مردم علاوه بر نیاز به امنیت، به تأمین مواد غذایی نیز نیاز داشتند و صنعت غذا در این زمینه با تمام توان پای کار ایستاد و نیاز جامعه را تأمین کرد. در آن مقطع، استانداری جلساتی برگزار کرد و از فعالان صنعت غذا خواست واحدهای تولیدی خود را حفظ کنند. تولیدکنندگان نیز با همکاری و همراهی یکدیگر تلاش کردند مجموعههای خود را فعال نگه دارند و در شرایط جنگی به تولید ادامه دهند. تولیدکنندگان در طول جنگ فعالیت خود را متوقف نکردند و محصولاتشان را تولید و روانه بازار کردند، اما پس از پایان جنگ و بازگشایی بازار در اول اردیبهشتماه، شرایط متفاوتی رقم خورد. تولیدکنندگانی که در دوران جنگ پای کار مانده و محصولات خود را به بازار عرضه کرده بودند، با کاهش موجودی انبارهای خود مواجه شدند؛ زیرا محصولاتشان به دست مردم رسیده بود و ذخایر آنها مصرف شده بود.
دبیر گردهمایی بزرگ صنعت غذایی استان اصفهان با تشریح وضعیت بازار پس از پایان جنگ تأکید کرد: در طرف مقابل، برخی بنکداران و فعالان حوزه توزیع در ابتدای جنگ فعالیت خود را متوقف کرده و کرکره واحدهای خود را پایین کشیده بودند و پس از بازگشایی بازار در اردیبهشت دوباره به فعالیت بازگشتند. در این شرایط، تولیدکنندهای که در دوران جنگ تولید کرده و محصولاتش را به بازار رسانده بود، اکنون با انبار خالی مواجه شده بود و برای ادامه تولید باید مواد اولیه مورد نیاز خود را با قیمتهایی بهمراتب بالاتر تأمین میکرد.
ادیبی گفت: در چنین شرایطی، تولیدکنندهای که مواد اولیه مورد نیاز خود را پیش از این با قیمت مشخصی تهیه میکرد، پس از جنگ ناچار شد همان مواد را با قیمتی حدود چهار برابر خریداری کند. این مسئله یکی از مشکلات جدی واحدهای تولیدی است که در دوران جنگ فعالیت خود را حفظ کردند و اکنون باید برای جبران ذخایر مصرفشده و ادامه تولید، هزینههای بسیار بیشتری بپردازند.
قیمتگذاری ثابت محصولات، مانعی در برابر جبران افزایش هزینهها
وی یادآور شد: صنعت غذایی در کنار شرایط جنگی، با چالشهای اقتصادی دیگری نیز مواجه است که یکی از مهمترین آنها به نحوه درج قیمت مصرفکننده روی محصولات بازمیگردد. هر یک از واحدهای تولیدی روزانه تعداد مشخصی محصول تولید میکنند و با توجه به ماهیت مصرفی مواد غذایی، مصرفکننده باید بتواند به اطلاعات درجشده روی محصول، ازجمله قیمت مصرفکننده، اعتماد کند. تولیدکننده هنگام عرضه محصول، قیمت مشخصی را روی آن درج میکند و پس از آن ممکن است فروش محصول ۲۰ روز، یک ماه، دو ماه، سه ماه یا حتی یک سال به طول بینجامد.
عضو هیئتمدیره انجمن صنایع غذایی استان اصفهان اظهار کرد: در چنین شرایطی، تولیدکننده نمیتواند پس از درج قیمت روی محصول، بهراحتی آن را تغییر دهد؛ در حالی که ممکن است طی این مدت هزینه تأمین مواد اولیه افزایش چشمگیری داشته باشد. برای نمونه، اگر تولیدکننده محصولی را با قیمت هزار تومان عرضه کند، حتی اگر در فاصله زمانی میان تولید و فروش، قیمت مواد اولیه افزایش پیدا کند، امکان تغییر قیمت درجشده روی محصول را ندارد. آیا شرایط صنعت فولاد یا پتروشیمی نیز به همین شکل است؟ تولیدکننده مواد غذایی محصول خود را با قیمت مشخص عرضه میکند و پس از فروش آن، برای خرید مجدد مواد اولیه باید هزینه بیشتری بپردازد؛ در حالی که قیمت محصولی که پیشتر تولید و عرضه کرده است، قابل تغییر نیست.
ادیبی گفت: این مسائل نشان میدهد که صنعت غذایی استان به نگرش متفاوت مسئولان کلان استانی نیاز دارد؛ بهویژه در حوزه اعطای تسهیلات و تأمین منابع مالی. همانطور که صنایع بزرگی خارج از حوزه غذا در استان فعالیت میکنند، لازم است صنعت غذایی نیز با توجه به ماهیت و شرایط خاص خود مورد توجه قرار گیرد.
ضرورت هدایت منابع بانکی بهسمت صنعت غذا
وی با انتقاد از نحوه تخصیص منابع بانکی به بخشهای مختلف اقتصادی افزود: در حال حاضر، بخش قابلتوجهی از منابع بانکی به سمت صنایع بزرگ و مجموعههای اقتصادی دیگر هدایت شده است. این منابع علاوه بر خود شرکتها، به بخشهای بازرگانی وابسته به آنها نیز اختصاص پیدا میکند؛ برای نمونه، مجموعههای بازرگانی مرتبط با صنعت فولاد نیز از این ظرفیتها بهرهمند میشوند. انتظار میرود مدیریت کلان استان و مسئولان مربوط، بانکها را به توجه متوازنتر به بخشهای مختلف اقتصادی ملزم کنند و در تخصیص منابع، صنعت غذا نیز با توجه به نقش مستقیمی که در تأمین نیازهای روزمره مردم دارد، مورد حمایت قرار گیرد.
عضو هیئتمدیره انجمن صنایع غذایی استان خاطرنشان کرد: در حوزه صنعت غذا، همراهی و همکاریهایی از سوی برخی مجموعههای استانی و استانداری وجود داشته است، اما از نظر حمایتهای مدیریت کلان و تأمین منابع مورد نیاز، شرایط مطلوب و کافی فراهم نشده است. البته در ارزیابی این وضعیت باید محدودیتهای کشور و شرایط خاص اقتصادی و جنگی را نیز در نظر گرفت و نمیتوان این واقعیتها را نادیده گرفت. با وجود دشواریهای موجود، باید تلاش شود از ظرفیت تعامل میان صنعت، دانشگاه و دستگاههای نظارتی برای حل مسائل استفاده شود. هر یک از این بخشها با مسائل و محدودیتهای خاص خود مواجه هستند و لازم است در کنار یکدیگر برای بهبود شرایط صنعت غذا اقدام کنند.
برگزاری گردهمایی در سیتیسنتر اصفهان
ادیبی گفت: گردهمایی بزرگ صنعت غذایی استان اصفهان پنجشنبه، ۲۸ آبان از ساعت هشت صبح تا ۱۳ در محل سالن همایشهای سیتیسنتر اصفهان برگزار خواهد شد. از تمام فعالان و علاقهمندان این حوزه دعوت میکنم بهعنوان مهمان ویژه در این مراسم حضور پیدا کنند.
وی افزود: طی دو تا سه سال گذشته، اتفاق مهمی در این حوزه رخ داده است. همزمان با برگزاری این گردهمایی، کمیسیون صنایع غذایی اتاق ایران نیز در اصفهان فعال شده است. اتاق ایران بهعنوان یکی از بزرگترین تشکلهای غیردولتی مرتبط با بخش خصوصی، در سطح ملی فعالیت میکند و مرکز آن در تهران قرار دارد. نخستین کمیسیون صنایع غذایی در میان استانها نیز در اتاق بازرگانی اصفهان شکل گرفت و طی سهسال گذشته، یکروز پیش از برگزاری گردهمایی صنعت غذا، جلسه مشترک کمیسیون صنایع غذایی اتاق ایران و اتاق بازرگانی اصفهان برگزار شده است.
دبیر گردهمایی بزرگ صنعت غذایی استان اصفهان اظهار کرد: در این جلسات، مهمانان و افراد تأثیرگذار در صنعت غذا حضور پیدا میکنند و مسائل و مشکلات این حوزه بهصورت تخصصی مورد بررسی قرار میگیرد. برخی موضوعات نیز از طریق همین جلسات پیگیری شده و به نتایج مشخصی رسیده است. موضوع حذف پروانههای ساخت متعدد ازجمله مباحثی بود که از حدود دو سال پیش مطرح شد و در سال گذشته نیز معاون وزیر در اصفهان درباره آن قولهایی دادند. پس از آن، این موضوع در سطح ملی پیگیری شد. امسال نیز یک یا دو موضوع دیگر وجود دارد که قرار است در جلسه کمیسیون اتاق، همزمان با برگزاری گردهمایی، مورد پیگیری قرار گیرد و امیدواریم نتایج و اخبار آن نیز بهزودی اعلام شود.
ظرفیت فناوری و دانشگاهی اصفهان در خدمت صنعت غذا
ادیبی توضیح داد: صنعت غذا در ایران و بهویژه استان اصفهان، ظرفیت مناسبی برای استفاده از فناوریهای روز و تجهیزات مدرن دارد. در سالهای گذشته، کشور توانسته است بخشی از تهدیدهای ناشی از تحریمها را به فرصت تبدیل کند و در همین مسیر، سازندگان قدرتمندی در حوزه ماشینآلات صنایع غذایی در داخل کشور شکل گرفتهاند. امروز تولیدکنندگان ماشینآلات صنایع غذایی در ایران محصولاتی تولید میکنند که توان رقابت با نمونههای مشابه خارجی را دارند. این موضوع یکی از ظرفیتهای مهم کشور در حوزه صنعت غذاست و میتواند در مسیر توسعه و تقویت تولید داخلی مؤثر باشد.
وی ادامه داد: اصفهان از نظر دانش و توان علمی نیز ظرفیت بسیار خوبی دارد. دانشگاه اصفهان، دانشکده تغذیه و دانشگاههایی که در حوزههای مرتبط با صنعت غذا فعالیت میکنند، ازجمله ظرفیتهای علمی استان هستند. همچنین دانشگاه صنعتی اصفهان و دانشگاه آزاد اسلامی با واحدهای مختلف خود میتوانند در این زمینه نقشآفرین باشند. از نظر برخورداری از قطبهای علمی و ظرفیتهای تخصصی، اصفهان جایگاه مناسبی دارد و این توان علمی میتواند در تعامل با واحدهای صنعتی، زمینه توسعه فناوری، ارتقای کیفیت محصولات و ایجاد نوآوری در صنعت غذا را فراهم کند.
رعایت استانداردها در صنایع غذایی اصفهان
عضو هیئتمدیره انجمن صنایع غذایی استان تأکید کرد: بهعنوان فردی که در حوزه صنعت غذا فعالیت میکنم، با اطمینان میتوانم بگویم کارخانههای صنایع غذایی اصفهان در مقایسه با بسیاری از واحدهای تولیدی در سایر استانها، شاخصهای ایمنی، بهداشتی و استانداردهای کیفی را با حساسیت بیشتری رعایت میکنند. بخشی از این موضوع به ویژگیهای رفتاری و حساسیتهایی بازمیگردد که در میان فعالان اقتصادی و تولیدکنندگان اصفهانی وجود دارد. همچنین اجرای دقیق قوانین و مقررات در دستگاههای اجرایی استان و حساسیت اداره نظارت بر مواد غذایی و اداره کل استاندارد در این زمینه تأثیرگذار بوده است.
ادیبی ادامه داد: در بسیاری از موارد شنیده میشود که قوانین در دستگاههای اجرایی اصفهان با دقت و حساسیت بالایی اجرا میشوند و این موضوع در کنار حضور و فعالیت مسئولان فنی در کارخانهها، به ارتقای وضعیت تولید در استان کمک کرده است. این موارد ازجمله مزیتهای صنعت غذایی اصفهان محسوب میشود و تولیدات این استان از نظر رعایت الزامات بهداشتی، ایمنی و استانداردها با بسیاری از استانهای دیگر تفاوت دارد. امیدواریم با تقویت تعامل میان صنعت، دانشگاه و دستگاههای نظارتی، این ظرفیتها بیش از گذشته توسعه پیدا کند.
انتهای پیام