به گزارش ایسنا، این یک دستاورد مهم در حوزه بهداشت عمومی محسوب میشود که در ایالات متحده از سال ۲۰۰۰ حفظ شده بود.
در ماه جاری میلادی (نوامبر ۲۰۲۶) کمیسیونی از «سازمان بهداشت پانآمریکا» که دفتر منطقهای «سازمان جهانی بهداشت» برای نظارت بر قارههای آمریکا محسوب میشود، تصمیم به تایید این وضعیت در ایالات متحده گرفت و خبر رسمی آن نیز روز سهشنبه ۱۷ نوامبر اعلام شد.
کانادا هم در سال ۲۰۲۵ وضعیت حذف سرخک را از دست داد و بریتانیا و برخی دیگر از کشورهای اروپایی و آسیای مرکزی نیز در اوایل ۲۰۲۶ دچار همین وضعیت شدند.
این تنزل جایگاه، عجیب نیست. سرخک یکی از مسریترین بیماریهاست و همچنان در بخشهای وسیعی از جهان شیوع دارد. آنچه این بیماری را مهار میکند، «ایمنی جمعی» است؛ یعنی زمانی که درصد کافی از جمعیت واکسینه شده باشند تا زنجیرههای انتقال بیماری قطع شود. در مورد سرخک، این میزان باید دستکم ۹۵ درصد باشد. اما در سالهای ۲۶-۲۰۲۵، تنها ۹۲ درصد از کودکانِ در سنِ مهدکودک در ایالات متحده، واکسن سرخک، اوریون و سرخجه (MMR) را دریافت کردند.
به گزارش نشریه «کانورسیشن»، یک اپیدمیولوژیست در این باره میگوید: سالهاست شاهد بودهام چگونه اطلاعات نادرست درباره واکسنها، موجب تضعیف پوشش واکسیناسیونی شده است که پیشتر مانع از شیوع سرخک میشد.
واکسن موثر برای ریشهکنی سرخک
واکسن سرخک از سال ۱۹۶۳ در ایالات متحده وجود داشته است. واکسن ترکیبی MMR نیز در سال ۱۹۷۱ به آن افزوده شد؛ تزریق دو دز از این واکسن، حدود ۹۷ درصد اثربخشی دارد. به موجب برنامهای فدرال که در سال ۱۹۹۳ ایجاد شد، دریافت این واکسن برای کودکانِ واجد شرایط، رایگان گردید. در پی تلاشهای گسترده برای واکسیناسیون، موارد گزارششده بیش از ۹۹ درصد کاهش یافت و تا سال ۲۰۰۰، ریشهکنی سرخک اعلام شد.
به دلیل موفقیت واکسن MMR، ظرف یک نسل، بیشتر والدین و بسیاری از پزشکان حتی یک مورد ابتلا به سرخک را هم ندیده بودند. کارشناسانی که در سال ۲۰۰۰ ریشهکنی این بیماری را تأیید کردند، هشدار دادند که حفظ وضعیتِ «ریشهکنشده»، مستلزم تداوم نرخ بالای واکسیناسیون، واکنش سریع به شیوع احتمالی بیماری و نظارت دقیق و قوی است. اگر هر یک از این شرایط نادیده گرفته شود، موارد وارداتیِ بیماری میتواند گسترش یابد.
چگونه کشوری که واکسنی با اثربخشی ۹۷ درصد در اختیار دارد، وضعیت «ریشهکنی سرخک» را از دست میدهد؟
یک توضیح آشکار این است: واکسن چنان خوب عمل کرد که مردم فراموش کردند این بیماری چه عواقبی دارد.
پیش از پیدایش واکسن، سرخک سالانه سه تا چهار میلیون آمریکایی را مبتلا میکرد. دهها هزار نفر در بیمارستان بستری میشدند و صدها نفر جان خود را از دست میدادند. والدین نیازی به متقاعد شدن نداشتند چرا که خود شاهد این بیماری بودند. حتی با وجود اینکه بسیاری از موارد ابتلا گزارش نمیشد، آمار رسمی در سال ۱۹۶۳ نزدیک به ۴۰۰ هزار مورد را نشان میداد.
از هر ۲۰ کودکی که به سرخک مبتلا میشوند، حدود یک نفر دچار ذاتالریه (پنومونی) میگردد. این ویروس همچنین میتواند بخشی از حافظه سیستم ایمنی بدن را پاک کند، پدیدهای که «فراموشی ایمنی» نامیده میشود و در نتیجه، کودکان را در برابر عفونتهایی که پیشتر بر آنها غلبه کرده بودند، دوباره آسیبپذیر سازد.
در موارد نادر، این بیماری منجر به یک عارضه مغزی کشنده به نام «پانانسفالیت اسکلروزان تحتحاد» میشود که سالها پس از بهبودی ظاهری فرد، بروز میکند. در سال ۲۰۲۵، کودکی در لسآنجلس بر اثر همین عارضه جان باخت.
افزایش ناگهانی شیوع بیماری و موارد مرگومیر
تا تاریخ ۱۲ نوامبر، مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC) تعداد ۵۴۱۲ مورد ابتلا را در سال ۲۰۲۶ ثبت کردهاند که بالاترین رقم از سال ۱۹۹۱ محسوب میشود و ۵۹۱ مورد بستری در بیمارستان نیز گزارش شده است. در میان کودکان زیر ۵ سال، از هر شش کودک، یک نفر در بیمارستان بستری شده است.
در آمار سالِ۲۰۲۶ِ از سوی CDC که اکنون بر اساس دادههای فدرالِ گواهیهای فوت تنظیم میشود، شش مورد مرگ ثبت شده است. با این حال ایالتها با استفاده از تعریفی گستردهتر، در مجموع ۱۰ مورد مرگ را گزارش کردهاند: هفت مورد در پنسیلوانیا، یک مورد در نیویورک و دو مورد در ویسکانسین.
همچنین شیوع بیماری در یوتا که از ژوئن ۲۰۲۵ آغاز شد، اکنون از مرز ۱۲ ماه گذشته است. همین یک مورد شیوع با تعریف سازمان جهانی بهداشت (WHO) از «ریشهکنی سرخک» مغایرت دارد و میتوانسته منجر به از دست رفتن وضعیت «ریشهکنی» شود.
زمینه مساعد برای اطلاعات نادرست
اما حالا، برای نسلهایی که پیامدهای کشنده این بیماری به شدت مسری را به یاد نمیآورند، واکسن تنها چیزی میشود که باید از آن ترسید و اطلاعات نادرست از این عدم تعادل تغذیه میکند.
والدینی که هرگز سرخک ندیده بودند، هیچ معیار واضحی برای سنجش در برابر ادعاهای خطر واکسن نداشتند، بنابراین حتی خطرات بیاعتبار نیز قابل قبول به نظر میرسیدند. مقالهای که در سال ۱۹۹۸ در این کشور منتشر شده بود و به طور متقلبانه MMR را به اوتیسم مرتبط میکرد، در سال ۲۰۱۰ پس گرفته شد و نویسنده آن، مجوز پزشکی خود را از دست داد. اما دیگر کار از کار گذشته بود و آسیبِ نشر اطلاعات غلط، قبلا وارد شده بود و این افسانه تا به امروز ادامه دارد.
از طرفی در طول همهگیری کووید-۱۹، اطلاعات نادرست در مورد واکسن در رسانههای اجتماعی به شدت افزایش یافت. جای تعجب نیست که درصد کودکان مهدکودکی که واکسن MMR خود را دریافت کردهاند، از سال تحصیلی ۲۰۱۹-۲۰۲۰ هر ساله کاهش یافته است.
در یک نظرسنجی در سال ۲۰۲۵، والدینی که هر گونه ادعای نادرست در مورد سرخک را باور داشتند، بیش از دو برابر بیشتر احتمال داشت که واکسنها را نادیده گرفته یا به تأخیر بیندازند. از زمان همهگیری کووید-۱۹، جنبش ضد واکسن همچنین از شعار آزادی پزشکی برای جذب مخاطبان بیشتر و جریان اصلیتر استفاده کرده است.
سیاستهای دولت فعلی آمریکا به سردرگمی بیشتر دامن میزند
اکنون این استدلالها در سیاستهای فدرال مخاطب پیدا کردهاند.
در ۱۰ اوت ۲۰۲۶، ترامپ دستوری را امضا کرد که خواستار تقسیم واکسن MMR به سه واکسن تک بیماری شد که در ایالات متحده فروخته نمیشوند. هیچ مدرک منتشر شدهای مبنی بر مفید بودن جداسازی MMR وجود ندارد و ویزیتهای بیشتر پزشک به معنای احتمال بیشتر برای دزهای فراموش شده است.
رابرت اف. کندی جونیور، وزیر بهداشت و خدمات انسانی، در ماه اوت اظهار داشت که دو مرگ اول مرتبط با سرخک در پنسیلوانیا حتی ممکن است کاملا ساختگی بوده باشند. مقامات ایالتی هر دو مورد را بررسی کرده بودند. او ضمن زیر سوال بردن واکسن و مرگ و میر ناشی از سرخک، ویتامین A و تغذیه را به عنوان درمان سرخک تبلیغ کرده است. CDC ویتامین A را به عنوان یک درمان حمایتی طبقهبندی میکند، نه یک درمان یا جایگزین واکسن.
میزان واکسیناسیون برای واکسن MMR در بین کودکان مهدکودکی در ایالات متحده از ۹۵.۲ درصد در سالهای ۲۰۱۹-۲۰۲۰ به ۹۲.۴ در سالهای ۲۰۲۵-۲۶ کاهش یافت و معافیت از هر گونه واکسن مورد نیاز به رکورد ۴.۲ درصد رسید.
از موارد امسال، ۹۶ درصد واکسینه نشده یا وضعیت نامشخصی داشتند. نرخ واکسیناسیون ۹۲.۴ درصد در مهدکودکها، حدود ۲۸۰ هزار کودک در مهدها را بدون واکسن MMR ثبتشده باقی میگذارد.
ایمنی بزرگسالان نیز دارای شکافهایی است. بزرگسالان ۴۱ درصد از موارد ابتلا در سال جاری را تشکیل میدهند و ۱۵ درصد از آنها در بیمارستان بستری شدهاند. بسیاری از کسانی که قبل از سال ۱۹۸۹، زمانی که دز دوم MMR اضافه شد، واکسینه شده بودند، فقط یک دز دریافت کردند.
موانع بر سر راه بهبود شرایط فعلی
بازگشت به وضعیت ریشهکنی به این معنی است که ایالات متحده حداقل ۱۲ ماه بدون انتقال مداوم بیماری را دوباره تجربه کند و این امر مستلزم همان عواملی است که منجر به کسب این وضعیت در ایالات متحده در سال ۲۰۰۰ شد از جمله: نظارت قویتر، واکنش سریع به شیوع بیماری و افزایش میزان واکسیناسیون.
اما همچنین مستلزم رهبری مناسب از سوی مقامات بهداشت فدرال است که بر تحقق این موارد متمرکز باشد.
وزارت بهداشت و خدمات انسانی، شکافهای فعلی واکسیناسیون را ناشی از عدم مراجعه به پزشک اطفال در طول همهگیری کووید-۱۹ میداند.
«اریکا شوارتز»، مدیر فعلی CDC گفت که این آژانس با توجه به از دست دادن وضعیت ریشهکنی، هیچ تغییری در تلاشهای واکنش به سرخک ایجاد نخواهد کرد.
علاوه بر این، دستوراتی مانند دستور ماه اوت در مورد واکسن MMR و تجدیدنظر در توصیههای قدیمی واکسن، تلاشهای واکسیناسیون را تضعیف میکند.
همچنین، علاوه بر زیرساختهای بهداشت عمومی در آمریکا که به طور مزمن با کمبود بودجه مواجه هستند، بسیاری از دانشمندان در این حوزه پزشکی در سال ۲۰۲۵ شغل خود را از دست دادند. از این رو، ظرفیت نظارتی که ریشهکنی را ممکن ساخت، به طور قابل توجهی تضعیف شده است.
این برای آمریکاییها به چه معناست؟
متخصصان همهگیرشناسی تاکید میکنند که از دست رفتن وضعیت ریشهکنی سرخک در ایالات متحده، این واقعیت را که واکسن ایمن و مؤثر است، تغییر نمیدهد و اکنون افزایش واکسیناسیون، بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.
سرخک یک بیماری حاد ویروسی است که با تب و بثورات پوستی همراه بوده و در مراحل اولیه، سیستم تنفسی را تحت تأثیر قرار میدهد. این عفونت میتواند ظرف مدت کوتاهی به عوارض جدی و حتی مرگ منجر شود. سرخک از جمله بیماریهای بسیار مسری محسوب میشود و ویروس آن هنگام صحبت کردن، سرفه یا عطسه فرد مبتلا در هوا منتشر شده و دیگران را آلوده میکند.
انتهای پیام