مطرح شدن موضوع تغییر شیوه خرید نان، احتمال سهمیهبندی و افزایش قیمت پس از عبور از میزان مشخصی از خرید طی روزهای اخیر و در فضای عمومی، واکنشهایی را به دنبال داشته است، چرا که نان به عنوان یکی از کالاهای اساسی و یارانهای، همواره از حساسیت اجتماعی بالایی برخوردار بوده و هرگونه تغییر در شیوه عرضه یا نحوه تخصیص یارانه آن میتواند نگرانیهایی را در میان مردم ایجاد کند.
در پی انتشار برخی مطالب درباره تعیین سقف خرید، تغییر نرخ نان پس از عبور از میزان مشخص و اجرای محدودیت برای خانوارها، برخی شهروندان نسبت به جزئیات طرح، نحوه اطلاعرسانی و علت انتخاب استان زنجان برای اجرای آن پرسشهایی مطرح کردند. همچنین در روزهای نخست، افزایش مراجعه مردم به برخی نانواییها و شکلگیری صفهایی گزارش شد که مسئولان آن را ناشی از نگرانی ایجادشده در جامعه و انتشار اخبار غیررسمی دانستند و تأکید کردند این طرح ارتباطی با محدود کردن خرید روزمره خانوارها ندارد.
طرح جدید مدیریت نان در حالی در زنجان اجرا شده که مسئولان هدف آن را تفکیک مصرف متعارف خانوار از خریدهای خارج از الگوی معمول عنوان میکنند، به این معنا که خرید روزمره مردم همچنان در چارچوب گذشته انجام میشود، اما خریدهایی که با حجم بالا و خارج از نیاز معمول خانوار انجام شود، در قالب مصرف تجاری بررسی خواهد شد.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار زنجان در گفتوگو با خبرنگار ایسنا، با تأکید بر اینکه این طرح محدودیتی برای مردم ایجاد نمیکند، میگوید: خانوارها نباید نگران تأمین نان مورد نیاز خود باشند؛ نه قیمت نان برای خانوارها تغییر میکند و نه سهمیهبندی در کار خواهد بود و مردم میتوانند مانند گذشته خرید خود را انجام دهند.
نرگس مرادخانی با بیان اینکه طرح مطرح شده مربوط به خرید تجاری نان است، میافزاید: این طرح برای مقابله با خریدهای نامتعارف، قاچاق نان، خالیفروشی و فروش نان در واحدهای غیرمجاز اجرا میشود و هدف آن جلوگیری از خروج آرد و نان از چرخه مصرف انسانی است.
وی با اشاره به اینکه متوسط مصرف نان هر خانوار در استان حدود هشت کیلوگرم در ماه است، ادامه میدهد: بررسی مصرف خانوارها طی دو سال گذشته انجام شده است. البته خانوارها میتوانند چندین برابر این میزان نیز نان خریداری کنند و هیچ محدودیتی برای آنها وجود ندارد، اما مصرفهای بسیار بالا مانند ۱۰۰، ۲۰۰ یا ۳۰۰ کیلوگرم در ماه، مصرف متعارف خانوار محسوب نمیشود و نشاندهنده مصرف خارج از چرخه معمول است.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار زنجان درباره نحوه تشخیص مصرف متعارف، اظهار میکند: هنگام خرید عادی خانوار هیچ محدودیتی وجود ندارد و افراد میتوانند با کارت بانکی خود نان مورد نیازشان را تهیه کنند. مشکل زمانی ایجاد میشود که کارت بانکی افراد در اختیار دیگران قرار گیرد و از آن برای خرید نان با اهدافی مانند فروش در فروشگاهها، قاچاق یا مصرف دام استفاده شود.
برآوردها نشان میدهد حدود ۱۰۰ خانوار یا فرد در استان بیش از ۱۰۰ کیلوگرم آرد مصرف کردهاند که این موضوع نیازمند بررسی است.
به گفته مسئولان استانی هیچ تفاوتی میان نان لواش، سنگک، بربری، تافتون یا سایر نانها وجود ندارد و همه این موارد در محاسبات لحاظ شده است. از نظر خانوارها هیچ محدودیت، تغییر قیمت یا نگرانی وجود ندارد و آنها میتوانند مانند گذشته هر نوع نانی را تهیه کنند.
همچنین در این رابطه مرادخانی با تأکید بر اینکه تشخیص رفتارهای نامتعارف از طریق دستگاههای کارتخوان انجام میشود، میگوید: وقتی خرید از حالت متعارف خارج شود، موضوع دیگر مربوط به مصرف خانوار نیست و احتمال وقوع تخلف مطرح میشود. در این شرایط موضوع از سوی دستگاههای نظارتی و تعزیرات بررسی میشود تا خرید تجاری با قیمت واقعی انجام شود و یارانه به آن تعلق نگیرد.
وی تأکید میکند: برای خانوارها هیچ سقفی در خرید نان وجود ندارد و حتی در صورت افزایش مصرف به دلیل مهمانی یا استفاده از نان به عنوان کالای جایگزین، محدودیتی برای خرید نان اعمال نخواهد شد.
طرح جدید به دنبال سهمیهبندی و دو نرخی کردن نان نیست
مدیرکل غله و خدمات بازرگانی استان زنجان نیز در گفتوگو با خبرنگار ایسنا با رد شائبه دو نرخی شدن نان در استان، میگوید: طرح جدید به دنبال سهمیهبندی و دو نرخی کردن نان نیست، بلکه هدف آن شناسایی افرادی است که خریدهای غیرمتعارف انجام میدهند.
علی عیوضی اظهار میکند: طرح نان به هیچ عنوان به دنبال سهمیهبندی و دو نرخی کردن نان نیست، بلکه به دنبال حذف کسانی است که اقدام به خریدهای نامتعارف نان میکنند.
او میافزاید: مبنای تشخیص مصرف متعارف، عملکرد ثبت شده خانوارها در گذشته است و این موضوع بر اساس میزان خرید، کد ملی و محل سکونت افراد در مناطق شهری و روستایی بررسی میشود.
مدیرکل غله و خدمات بازرگانی استان زنجان با اشاره به برخی شایعات درباره تعیین سقف ثابت خرید برای شهروندان، تصریح میکند: تعیین یک سقف مشخص برای همه افراد بدون توجه به شرایط خانوار و منطقه زندگی درست نیست و اعداد منتشر شده در فضای مجازی درباره سهمیه و قیمتهای جدید صحت ندارد.
عیوضی تأکید میکند: مصارف خانگی به هیچ عنوان تحت تأثیر این طرح قرار نخواهد گرفت و مردم میتوانند نان مورد نیاز خود را مانند گذشته تهیه کنند.
وی با اشاره به اجرای طرح، ادامه میدهد: هدف، شناسایی افرادی است که از چرخه آرد و نان یارانهای خارج از مصرف معمول خانوار استفاده میکنند.
مدیرکل غله و خدمات بازرگانی استان زنجان با اشاره به نتایج بررسیهای انجام شده، میگوید: فهرستی شامل حدود ۱۱۷۰ نفر در استان استخراج شده که طبق بررسیها، ماهانه بیش از ۱۰۰ کیلوگرم نان خریداری کردهاند.
به گفته این مسئول، این میزان خرید چند برابر متوسط مصرف معمول شهروندان است و نیازمند بررسی است تا مشخص شود نان خریداری شده در چه مسیری مصرف میشود.
اطلاعرسانی بهموقع مانع از بروز نگرانی و شایعه میشد
با وجود توضیحات مسئولان، بخشی از واکنشهای ایجادشده در جامعه به اصل طرح مربوط نبود، بلکه به نحوه اطلاعرسانی درباره آن بازمیگشت. برخی شهروندان معتقد بودند اطلاعرسانی پیش از اجرا میتوانست از ایجاد نگرانی و شکلگیری شایعات جلوگیری کند.
انتخاب استان زنجان به عنوان یکی از استانهای اجرای طرح نیز از دیگر پرسشهای مطرح شده بود؛ موضوعی که مسئولان آن را نتیجه بررسی الگوهای مصرف و شرایط اجرایی استانها عنوان کردهاند.
در سالهای اخیر، مدیریت زنجیره آرد و نان به دلیل حجم بالای یارانه اختصاصیافته به این بخش، یکی از موضوعات مورد توجه دولت و دستگاههای نظارتی بوده است. مسئولان معتقدند بخشی از مشکلات این حوزه مربوط به خریدهایی است که خارج از مصرف واقعی خانوار انجام میشود و میتواند زمینه خروج نان یارانهای از چرخه اصلی را فراهم کند.
بر این اساس، هدف اعلامشده طرح جدید، تغییر در خرید روزمره مردم نیست، بلکه ساماندهی مصرفهای غیرمتعارف و جلوگیری از سوءاستفاده از یارانهای است که برای حمایت از خانوارها اختصاص یافته است.
با این حال، تجربه اجرای چنین طرحهایی نشان میدهد اطلاعرسانی دقیق و شفاف، نقش مهمی در همراهی مردم دارد، چراکه در حوزه کالاهای اساسی، هرگونه ابهام میتواند به سرعت تبدیل به نگرانی عمومی شود.
در نهایت، بر اساس توضیحات ارائه شده از سوی مسئولان استانی، خرید معمول نان توسط خانوارها ادامه خواهد داشت و تغییرات ایجاد شده متوجه افرادی است که خریدهای خارج از الگوی مصرف خانوار انجام میدهند، موضوعی که مسئولان آن را اقدامی برای حفظ منابع یارانهای و رساندن نان به مصرفکننده واقعی عنوان میکنند.
انتهای پیام