به گزارش ایسنا، مرگ، حقیقتی غیرقابل کتمان و غیرقابل گریز است، هر فردی در زمانی و به شکلی این جهان فانی را بدرود میگوید و به سمت آفریدگارش روانه میشود، اما در این بین هستند افرادی که با مرگ خود به دیگری جان، نفس، زندگی و تولدی دوباره میبخشند.
کافیست نگاهی به در و دیوار شهر بیندازید، قطعاً آگهیهایی برای دریافت عضو اهدایی میبینید، آگهیهایی که بوی مرگ میدهند و اگر صدای غمبار آنها دیر شنیده شود، مرگ دامن خود را پهن میکند، بیمار را به درون خود میکشد و تمام ….
طبق آمار، سالانه حدود هشت هزار نفر در کشور دچار مرگ مغزی میشوند که بازه سنی اغلب آنها بین ۲۰ تا ۴۰ سال است. از این تعداد حدود ۳ هزار نفر میتوانند اهدای عضو داشته باشند و حدود هزار نفر نیز اعضای خود را اهدا میکنند، اما در این میان حدود ۲ هزار مورد مرگ مغزی فرصت اهدای عضو پیدا نمیکنند.
در سال گذشته از هزار فرد اهداکننده دچار مرگ مغزی، ۹۲۳ نفر اعضای بدن خود را اهدا کردند، این درحالی است که روزانه در ایران بین ۷ تا ۱۰ نفر به دلیل نرسیدن عضو پیوندی جان خود را از دست میدهند و این اعداد و ارقام حاکی از آن است که در هر ۲ تا ۳ ساعت یک بیمار نیازمند به پیوند عضو میمیرد.
در سال ۹۷ در حدود ۴ هزار پیوند از فرد زنده و فرد مرگ مغزی شده در کشور انجام شده که تعداد بسیار زیادی از این پیوندها مربوط به اهدای کلیه بوده است. البته نکته قابل توجه این است که از شروع انجام پیوند کلیه در کشور بیش از ۹۰ درصد پیوندها از فرد زنده صورت میگرفت، اما در حال حاضر بالغ بر ۶۰ درصد پیوندها از افراد مرگ مغزی انجام میشود.
براساس اعلام انجمن اهدای عضو ایرانیان، در حال حاضر ۲۷ هزار نفر در لیست انتظار اهدای عضو قرار دارند که در هر ۱۰ دقیقه یک نفر به این لیست اضافه میشود، در هر ۲ ساعت یک بیمار نیازمند پیوند جان خود را از دست میدهد و در هر ۱۲ ساعت نیز یک بیمار موفق به دریافت عضو حیاتی میشود و به زندگی باز میگردد و در نهایت سالیانه حدود ۳ هزار نفر به دلیل نرسیدن عضو پیوندی جان خود را از دست میدهند.
فرد مرگ مغزی میتواند با اهدای یک تا هشت ارگان شامل دو کلیه، قلب، دو ریه، کبد و لوزالمعده افرادی را از مرگ و با اهدای یک تا ۵۳ نسج تعدادی دیگر را از بیماری نجات دهد. حال اگر فرض کنیم ۲ هزار نفری که به اهدا نرسیدند هر کدام حداقل سه ارگان قابل پیوند داشتند، سال گذشته حدود ۶ هزار ارگان بدن به خاک سپرده شده است و این امر حاکی از آن است که هنوز با شرایط ایدهآل زیرساختی و فرهنگی در زمینه اهدای عضو فاصله بسیاری داریم.
با آغاز به کار انجمن اهدای عضو ایرانیان از سال ۱۳۹۴ مسئله اهدای عضو از بیماران مرگ مغزی رویکرد جدیدی به خود گرفت و سفیران بسیاری از اقشار مختلف مانند اساتید، هنرمندان، ورزشکاران و … به عنوان سفیران اهدای عضو فرهنگسازی اهدای عضو و آگاهسازی مردم را دنبال کردند، اما با توجه به اینکه هنوز شاهد عدم رضایت خانواده بیماران مرگ مغزی درخصوص اهدای عضو هستیم باید رویکرد و روند فرهنگسازی و آگاهیبخشی را تغییر داد.
۴ مرگ مغزی که به اهدای عضو نرسیدند
به گفته مسئول مرکز شناسایی اهدای عضو دانشگاه علوم پزشکی اراک در سال گذشته ۱۴ مورد مرگ مغزی در استان مرکزی شناسایی شد که از این تعداد ۹ بیمار موفق به اهدای عضو شدند و ۵ نفر به دلیل عدم رضایت خانواده یا نداشتن شرایط، از پروسه اهدای عضو خارج شدند.
مصطفی چقایی بیان کرد: در سال جاری نیز ۴ مورد مرگ مغزی گزارش شد که سه بیمار به دلیل سن بالا فاقد شرایط اهدا بودند و فوت شدند و اهدای عضو یک بیمار دیگر نیز با رضایت خانواده بیمار همراه نبود.
وی با اشاره به اینکه برای اهدای عضو باید پارامترهای خاصی مدنظر قرار گیرد، سن (کمتر از ۶۰ سال) و نداشتن بیماریهای زمینهای از جمله شاخصهای مدنظر است، افزود: مسلماً در صورت ابتلای بیمار مرگ مغزی به سرطان پیشرفته، ایدز و هپاتیت امکان اهدا وجود ندارد، اما در موارد نسبی ممکن است فرد به دیابت کنترل شده مبتلا باشد که در بررسیها و آزمایشات کلینیکی امکان اهدا وجود دارد.
چقایی با بیان اینکه در امر اهدای عضو و رضایت خانواده بیمار مرگ مغزی هنوز با شرایط آرمانی فاصله داریم، اما به لحاظ ساختاری، امکانات و نیرو در حوزه فرهنگ سازی اهدای عضو تلاشهای بسیاری صورت گرفته است، افزود: بیمارستان ولیعصر (عج) اراک به لحاظ اینکه بیمارستان تروماست شرایط متفاوتتری را نسبت به دیگر مراکز درمانی دارد، اما تمام تلاش خود را برای اخذ رضایت خانوادههای بیماران مرگ مغزی به کار میگیریم.
مسئول مرکز شناسایی اهدای عضو دانشگاه علوم پزشکی اراک در خصوص راهاندازی مرکز پیوند عضو در استان مرکزی گفت: تحقق این امر نیازمند مساعدت وزارت بهداشت است، در حال حاضر پیگیری از سوی دانشگاه و موافقتهایی از سوی وزارتخانه کسب شده است، اما ملزومات زیادی برای راهاندازی این مرکز نیاز است. هزینه راهاندازی، جذب تکنولوژی و تأمین نیروی انسانی بسیار بالاست و باید با اشراف به این موارد به سمت ایجاد این مرکز حرکت کرد، البته استان در حال حاضر تنها در حوزه راهاندازی مرکز پیوند کلیه میتواند اقدام کند.
ایران در جایگاه ۳۹ اهدای عضو جهان
به گزارش ایسنا، در سال جاری یک نفر در استان مرکزی با مرگ خود میتوانست جان حداقل هشت نفر را نجات دهد که این امر به دلیل عدم رضایت خانواده محقق نشد، اینجاست که جای خالی فرهنگسازی بیش از هر زمانی خودنمایی میکند.
رتبه اول اهدای عضو در جهان با رضایت ۹۱ درصدی متعلق به کشور اسپانیاست و ایران در این جدول جایگاه ۳۹ را به خود اختصاص داده است.
یکی از راههای فرهنگسازی جهت اهدای عضو که مسلماً از رضایتگیری خانوادهها سهلتر میتواند باشد توسعه فرهنگ دریافت کارت اهدای عضو است. به گفته نوبخت عضو کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی در حال حاضر حدود ۶ میلیون ایرانی کارت اهدای عضو دارند، پیش از این زمینه و بستر اهدای عضو در حدود ۵ درصد در کشور فراهم بود که این بستر امروز به بالای ۷۰ درصد رسیده ولی هنوز جای کار بیشتری باقیست.
طبق قانون جمهوری اسلامی ایران و بیشتر کشورهای جهان، برای اهدای عضو رضایت اولیای دم ضروریست و حتی با وجود داشتن کارت اهدای عضو در صورت عدم رضایت اولیای دم اهدا صورت نخواهد گرفت.
داشتن کارت اهدای عضو که نشان از رضایت قبلی فرد مرگ مغزی شده از اهدای اعضایش دارد، میتواند در رضایت خانواده اش مؤثر واقع شده و احتمال اعلام رضایت خانواده را بیشتر میکند به همین دلیل میتوان فرهنگ دریافت کارت اهدای عضو را در جامعه تسری داد، تا متوفی پس از مرگ خود همچنان حیات بخش باشد.
به گزارش ایسنا، به دلیل اینکه صدور کارت اهدای عضو به صورت الکترونیکی و در یک سامانه متمرکز ملی انجام میشود امکان اخذ آمار افراد دارای کارت عضویت در استان مرکزی میسر نشد و از طرفی استان آمار دقیقی از تعداد بیماران در انتظار پیوند اعضا نیز ندارد.
انتهای پیام
