-
علمی و دانشگاهی > هوش مصنوعیآیا هوش مصنوعی می‌تواند بحران داوری «همتا» را حل کند؟
با افزایش شدید تعداد مقالات علمی و فشار بر داوران همتا، ابزارهای هوش مصنوعی می‌توانند با بررسی ارجاعات، محاسبات، اعتبار ادعاها و نوآوری مقاله به فرایند داوری کمک کنند؛ اما پرسش اصلی این است که آیا می‌توان به ارزیابی‌های هوش مصنوعی اعتماد کرد و بر اساس آنها درباره پذیرش یا رد مقاله تصمیم گرفت؟
-
بررسی رخدادهای لرزه‌ای در هفته گذشته
علمی و دانشگاهی > علمسردشت، طبس و عشق‌آباد با زمینلرزه‌های ۳.۳ تا ۳.۵ لرزیدند
در هفته گذشته چندین زمینلرزه بالای ۳ ریشتر در استان‌های مختلف کشور به ثبت رسید که از جمله آنها می‌توان به زلزله‌های ۳.۵ سردشت آذربایجان غربی، ۳.۴ طبس و ۳.۳ عشق‌آباد خراسان جنوبی اشاره کرد.
-
به بهانه یک روز ملی و مسیر پرپیچ‌وخم استعدادها در ایران
علمی و دانشگاهی > علمنخبه‌پروری در ایران؛ از برچسب «باهوش» در مدرسه تا «نخبه» در دانشگاه
در ایران شناسایی استعدادهای برتر از سال‌های مدرسه آغاز می‌شود و دانش‌آموزان مستعد در بسیاری از موارد مسیر آموزشی متفاوتی را طی می‌کنند و این مسیر در دانشگاه و پس از آن با حمایت‌هایی مانند طرح‌های بنیاد ملی نخبگان ادامه می‌یابد، اما تجربه نخبگان نشان می‌دهد که مسئله فقط شناسایی و حمایت نیست و ایجاد فرصت واقعی برای ادامه فعالیت علمی، اشتغال تخصصی و اثرگذاری اجتماعی نیز اهمیت دارد.
-
علمی و دانشگاهی > پژوهشپایان روند صعودی ۱۰ ساله دانشگاه‌های ایرانی در رتبه‌بندی تایمز
برای نخستین‌بار در روند صعودی ۱۰ ساله حضور دانشگاه‌های ایرانی در رتبه‌بندی جهانی تایمز متوقف و معکوس شد. در تایمز ۲۰۲۷ تعداد دانشگاه‌های ایرانی به ۷۵ دانشگاه کاهش یافته است و بعد از سال‌ها هیچ دانشگاه ایرانی در جمع ۴۰۰ دانشگاه برتر جهان قرار ندارد.
-
علمی و دانشگاهی > پژوهشتغییر موازنه در آموزش عالی جهان؛ صعود دانشگاه‌های آسیایی در رتبه‌بندی تایمز ۲۰۲۷
رتبه‌بندی جهانی دانشگاه‌های تایمز ۲۰۲۷ از صعود دوباره دانشگاه‌های آسیایی و کاهش فاصله آنها با دانشگاه‌های برتر اروپا و آمریکا حکایت دارد. برای نخستین‌بار سه دانشگاه آسیایی در جمع ۱۵ دانشگاه برتر جهان قرار گرفته‌اند.
-
علمی و دانشگاهی > فناوری۷ نکته جالب در مورد موشک‌های اسپیس‌ایکس که شاید ندانید
پرتاب‌های اسپیس‌ایکس فقط به فرستادن موشک به فضا و رها کردن آن در مسیر ختم نمی‌شوند؛ از فرود دوباره پیشران و استفاده چندباره گرفته تا جدایی متفاوت مراحل و حتی استفاده از سوخت برای هدایت موتور، این شرکت بسیاری از قواعد رایج طراحی موشک را به شیوه‌ای متفاوت به چالش کشیده است.
-
به بهانه ۷ مهر؛ روز آتش‌نشانی و ایمنی
علمی و دانشگاهی > دانش‌بنیان‌هاوقتی فناوری در کنار آتش‌نشان می‌ایستد؛ از ربات‌های اطفاء حریق تا سامانه‌های هوشمند ایرانی
ورود ربات‌ها، پهپادها، دوربین‌های حرارتی و سامانه‌های هوشمند به عملیات آتش‌نشانی، امکان شناسایی سریع‌تر کانون حریق و ارزیابی محیط از فاصله ایمن را فراهم کرده است؛ فناوری‌هایی که در ایران نیز با تلاش شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز علمی برای کاهش خطر مواجهه مستقیم آتش‌نشانان با حوادث توسعه یافته‌اند.
-
جزئیات برنامه مشترک پسادکتری فناوری
علمی و دانشگاهی > دانش‌بنیان‌هاتأمین ۵۰ درصد حقوق پژوهشگران پسادکتری توسط دانش‌بنیان‌ها
برنامه مشترک «پسادکتری فناوری (دانش‌بنیان)» با همکاری معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، دبیرخانه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری و صندوق نوآوری و شکوفایی طراحی شده است که بر اساس آن، دانش‌آموختگان دکتری می‌توانند در قالب پروژه‌های فناورانه و به صورت تمام‌وقت در شرکت‌های دانش‌بنیان فعالیت کنند و حداقل معادل ۸۰ درصد حقوق استادیار پایه یک دانشگاه دریافت کنند.
-
علمی و دانشگاهی > علمال نینوی بسیار قوی در اقیانوس آرام؛ پاییز ۱۴۰۵ ایران چه چشم‌اندازی دارد؟
پاییز ۱۴۰۵ در شرایطی آغاز شده است که اقیانوس آرام استوایی شاهد یکی از قوی‌ترین سیگنال‌های ال‌نینو در دهه‌های اخیر است. بر اساس آخرین ارزیابی مرکز پیش‌بینی اقلیم آمریکا (NOAA) در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ال‌نینو در حال تقویت است و احتمال وقوع یک رویداد «بسیار قوی» در پاییز و زمستان نیمکره شمالی بیش از ۹۰ درصد برآورد شده است.
-
بررسی رخدادهای لرزه‌ای در هفته گذشته
علمی و دانشگاهی > علماستان کرمان ۵ بار لرزید/ ثبت زلزله ۴ در سفیدشهر
در هفته گذشته در استان کرمان ۴ زمینلرزه به بزرگای بین ۲.۵ تا ۳.۸ رخ داد ضمن آن‌که قرچک استان تهران زلزله ۲.۵، گندمان استان چهارمحال و بختیاری زمینلرزهای به بزرگای ۳.۶ و سفیدشهر استان اصفهان زلزله‌ای به بزرگای ۴ را تجربه کردند.
-
علمی و دانشگاهی > آموزشحمایت ۴ ساله از دانشجویان مستعد دکتری در قالب ۲ طرح
دانشجویان مستعد تمام‌وقت دوره دکتری تخصصی در سال‌های اول تا چهارم تحصیل در قالب دو طرح «آموزشیار» و «پژوهش‌یار» مورد حمایت قرار می گیرند، حمایتی که در صورت احراز شرایط تعیین‌شده، تسهیلات دریافتی می‌تواند به حمایت بلاعوض تبدیل شود.
-
روایت یک دهه سرمایه‌گذاری عربستان در علم
علمی و دانشگاهی > پژوهشبوی نفت در آزمایشگاه‌ها؛ پشت پرده صعود سعودی‌ها در علم
عربستان سعودی در یک دهه گذشته با تزریق منابع مالی گسترده به علم، جهشی چشمگیر در تولید مقاله و رتبه دانشگاه‌هایش رقم زده است؛ اما باید دید پشت این صعود چه بوده و این کشور چگونه توانسته نقشه علمی خود را در منطقه تغییر دهد؟
-
با آسیما چاترجی آشنا شوید
علمی و دانشگاهی > علمزنی که درمان صرع را در دل گیاهان یافت
در این گزارش قصد داریم با آسیما چاترجی؛ یکی از زنان پیشگام در علم شیمی و نخستین زن دریافت‌کننده دکترای علوم از یک دانشگاه هندی آشنا شویم.
-
علمی و دانشگاهی > فناوریدر رویداد «متا کانکت ۲۰۲۶» منتظر چه فناوری‌هایی باشیم؟
از عینک‌های جدید هوش مصنوعی تا هدست واقعیت ترکیبی از جمله مواردی هستند که انتظار می‌رود در رویداد متا کانکت ۲۰۲۶ شاهد آنها باشیم.
-
علمی و دانشگاهی > آموزش آغاز سال تحصیلی دانشگاه‌ها با محوریت «آموزش حضوری»
با آغاز نیمسال اول سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ از امروز شنبه ۲۸ شهریورماه، دانشگاه‌های کشور در حالی سال تحصیلی جدید را آغاز می‌کنند که سیاست کلی وزارت علوم برگزاری حضوری کلاس‌های درس است؛ با این حال، به دلیل شرایط خاص برخی دانشگاه‌ها، شماری از مراکز آموزش عالی، هفته‌های نخست نیمسال را به صورت مجازی برگزار می‌کنند.
-
بررسی رخدادهای لرزه‌ای در هفته گذشته
علمی و دانشگاهی > علماز زمینلرزه ۴.۲ در ریوش تا زلزله ۳.۷ در تخته فارس
در هفته گذشته زمینلرزه‌های متعددی در نقاط مختلف کشور به ثبت رسید که در میان آنها زلزله‌ای به بزرگای ۴.۲ در ریوش استان خراسان رضوی و زمینلرزه‌هایی با بزرگای ۳.۷ در کنار تخته فارس و ۳.۵ در کلاته خیج سمنان رخ داد.
-
علمی و دانشگاهی > علمصدرنشینان ارزشیابی مراکز تحقیقات علوم پزشکی معرفی شدند
نتایج ارزیابی ۸۶۲ مرکز تحقیقاتی علوم پزشکی اعلام شد.
-
به مناسبت «روز بین‌المللی میکروارگانیسم» بخوانید
علمی و دانشگاهی > علمزنانی که علم را در میکروارگانیسم‌ها یافتند
به مناسبت «روز بین‌المللی میکروارگانیسم» با برخی از زنانی آشنا می‌شویم که دستاوردهای درخشانی را در شناخت میکروب‌ها و باکتری‌ها داشتند و پیشگام پژوهش‌های این حوزه شدند.
-
علمی و دانشگاهی > فناوریآغاز رقابت ۴۰۰ تیم در مسابقات ربوکاپ از ربات‌های امدادگر تا خودروهای خودران
بیستمین دوره مسابقات ربوکاپ آزاد ایران از امروز با حضور حدود ۴۰۰ تیم دانش‌آموزی، دانشجویی و پژوهشگر حوزه رباتیک در مصلای تهران آغاز شد؛ شرکت‌کنندگان در این رویداد در لیگ‌های تخصصی مختلف از ربات‌های امدادگر و پرنده تا خودروهای خودران، ربات‌های سرویس‌رسان و شبیه‌سازهای فوتبال و امداد با یکدیگر رقابت می‌کنند.
-
آغاز بیستمین رقابت ربات‌های ایرانی از فردا
علمی و دانشگاهی > دانش‌بنیان‌هااز رویای شکست قهرمانان فوتبال تا رقابت ۴۰۰ تیم در ایران در رقابت ربوکاپ آزاد ایران
رقابت ربات‌ها در زمین فوتبال که در دهه ۱۹۹۰ با رؤیای ساخت تیمی از ربات‌های کاملاً خودمختار برای رقابت با قهرمانان فوتبال جهان آغاز شد، اکنون به بستری برای آزمون و توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی، رباتیک و خودران تبدیل شده است؛ در ایران نیز بیستمین دوره ربوکاپ آزاد با حضور بیش از ۴۰۰ تیم در ۳۰ لیگ تخصصی برگزار می‌شود.
-
علمی و دانشگاهی > دانش‌بنیان‌هابرگزاری نشست داوری و منتورینگ مانوین/رقابت برترین‌های خلاق برای تندیس‌های طلایی و الماس
نشست داوری و منتورینگ شرکت‌های حاضر در رویداد «مانوین» امروز دوشنبه در برج فناوری دانشگاه صنعتی امیرکبیر برگزار و در این مرحله شرکت‌کنندگان با دریافت مشاوره‌های تخصصی در «کلینیک رشد» برای ارتقای طرح‌ها و کسب‌وکارهای خود آماده می‌شوند و در ادامه، برگزیدگان حوزه‌های مختلف صنایع خلاق برای دریافت تندیس طلایی و جایزه ۲۰ میلیارد ریالی به رقابت می‌پردازند.
-
نقشه مسیر اختفای ماه و زهره در ایران و جهان
علمی و دانشگاهی > علمکدام شهرها امروز شاهد پنهان‌شدن سیاره زهره هستند؟
همزمان با اختفای روزگاهی امروز ماه و زهره، زمان آغاز و پایان این پدیده در شهرهای مختلف ایران متفاوت خواهد بود؛ بر اساس جدول زمان‌بندی منتشرشده، این اختفا در تهران از ساعت ۱۳:۵۹ آغاز می‌شود و تا ۱۴:۵۳ ادامه خواهد داشت، در حالی که در مشهد و بجنورد اختفایی رخ نخواهد داد.
-
بررسی رخدادهای لرزه‌ای در هفته گذشته
علمی و دانشگاهی > علمبوئین‌سفلی در کردستان سه بار لرزید/در ششتمد زمینلرزه‌های ۳ و ۴.۲ رخ داد
در هفته گذشته چندین نقطه از کشور شاهد زمینلرزه بود که در میان آنها، بوئین‌سفلی استان کردستان در سه نوبت لرزید و بزرگای یکی از این رخدادها به ۴.۴ رسید؛ همچنین ششتمد استان خراسان رضوی با دو زمینلرزه به بزرگای ۳ و ۴.۲ و بردخون استان بوشهر نیز با زمینلرزهای به بزرگای ۴.۲ لرزیدند.
-
علمی و دانشگاهی > فناوریطعنه تند سامسونگ به آیفون تاشو جدید اپل
شرکت سامسونگ همزمان با معرفی آیفون تاشوی جدید اپل، فرصت را برای طعنه زدن به رقیب دیرینه‌اش از دست نداد و طراحی آیفون Duo را به «باقی‌مانده‌های دوباره عرضه شده» خود تشبیه کرد؛ کنایه‌ای به سابقه چندساله سامسونگ در تولید تلفن‌های همراه تاشو و اپلیکیشن دولینگو نیز با آن همراه شد.
-
علمی و دانشگاهی > علماز ایران تا مدار زمین؛ ۶۰ سالگی انوشه انصاری
انوشه انصاری ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۶، ۶۰ ساله می‌شود؛ درست در سالی که دو دهه از سفر تاریخی او به ایستگاه فضایی بین‌المللی می‌گذرد. سفری که تنها ۶ روز پس از چهلمین سالروز تولدش آغاز شد و نام او را به‌عنوان نخستین ایرانی‌تبار در فضا ثبت کرد، اما داستان او برای سفر به فضا نیست؛ وی پیش از آن یک کارآفرین فناوری بود و پس از بازگشت نیز بخش مهمی از فعالیتش را به حمایت از فناوری‌های نو و ایده‌هایی اختصاص داد.
-
علمی و دانشگاهی > علم۷ مورد از بزرگ‌ترین زلزله‌هایی که جهان به خود دید
زمین به طور مداوم در زیر پای ما در حال حرکت است، اما بیشتر این حرکات به قدری کوچک هستند که متوجه آنها نمی‌شویم. با این حال، هر از گاهی، یک گسل با حجم تقریبا باورنکردنی انرژی آزاد می‌کند و امواج لرزه‌ای را در سراسر قاره‌ها شکل می‌دهد که گاهی سونامی‌هایی نیز ایجاد می‌کند و تمام اقیانوس‌ها را درمی‌نوردد.
-
علمی و دانشگاهی > پژوهشمرگ یک کودک دیگر به دنبال ژن درمانی در چین
مرگ دو کودک در دو کارآزمایی جداگانه ویرایش ژن در چین، پرسش‌های جدی درباره نظارت بر این پژوهش‌ها ایجاد کرده و به گفته پژوهشگران، متخصصان اخلاق و صاحب‌نظران حقوقی، جان باختن این دو کودک می‌تواند تاثیر عمیقی بر صنعت زیست‌پزشکی این کشور داشته باشد.
-
به مناسبت زادروز «آیدا هنریتا هاید»
علمی و دانشگاهی > علمزن دانشمندی که نخستین میکروالکترود را اختراع کرد
«آیدا هنریتا هاید» اولین میکروالکترود را اختراع کرد که آن قدر کوچک بود تا در سطح سلولی کار کند و به اندازه کافی قوی بود تا به طور مؤثر بافت حیوانات را تحریک کند.
-
علمی و دانشگاهی > هوش مصنوعیتولد هوش مصنوعی از دل فیزیک؛ داستانی که احتمالا نشنیده‌اید
چه در تکمیل جملات باشد چه در پیش‌بینی ساختار پروتئین‌ها یا کشف الگوهای پنهان در داده‌ها، فرقی نمی‌کند، سیستم‌های هوش مصنوعی امروزی بر پایه‌هایی بنا شده‌اند که حاصل کارهایی هستند که در سال ۲۰۲۴ با جایزه نوبل فیزیک مورد تقدیر قرار گرفتند. در این مطلب با خاستگاه‌های حوزه انقلابی یادگیری ماشینی آشنا می‌شویم؛ حوزه‌ای که زمانی «غیرجالب» تلقی می‌شد.
-
علمی و دانشگاهی > علمکهگیلویه و بویراحمد طی ۳ روز با ۷ زلزله لرزید/ثبت زلزله ۳.۸ در پردیس استان تهران
در هفته گذشته استان کهگیلویه و بویراحمد با ۷ رخداد لرزه‌ای، بیشترین تعداد زمینلرزه را تجربه کرد؛ فعالیت لرزه‌ای این استان از دوشنبه تا چهارشنبه در دوگنبدان، یاسوج و سی‌سخت ادامه داشت و در این میان، سی‌سخت با زمینلرزه ۴ و یاسوج با زلزله‌های ۳.۸ و ۳.۹ از مهمترین رخدادهای این هفته بودند.