• پنجشنبه / ۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ / ۰۵:۱۹
  • دسته‌بندی: فناوری
  • کد مطلب: 1405020201111

به مناسبت روز جهانی دختران در فناوری اطلاعات و ارتباطات

داستان ماریسا مایر؛ زنی که سقف شیشه‌ای را شکست

داستان ماریسا مایر؛ زنی که سقف شیشه‌ای را شکست
ساخته شده توسط هوش مصنوعی

در چهارمین پنجشنبه از ماه آوریل که امسال مصادف با ۲۳ آوریل (سوم اردیبهشت) شده است، نهاد زنان سازمان ملل متحد به دختران سراسر جهان می‌پیوندد تا روز جهانی دختران در فناوری اطلاعات و ارتباطات را گرامی بدارد و توجه‌ها را به نیاز مبرم به حضور بیشتر دختران و زنان در بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات معطوف کند. به همین مناسبت قصد داریم با یکی از زنان پیشگام در این حوزه آشنا شویم.

به گزارش ایسنا، با توجه به نقش فناوری در انواع مشاغل، از هنر و تاریخ گرفته تا حقوق، تدریس ابتدایی و طراحی گرافیک، یادگیری مهارت‌های فنی در سنین پایین، دختران را برای استقلال اقتصادی آماده می‌کند و بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات به دختران و زنان بیشتری نیاز دارد.

مشاغل آینده توسط فناوری و نوآوری هدایت خواهند شد. ۶۵ درصد از کودکانی که امروز وارد مدارس ابتدایی می‌شوند، مشاغلی خواهند داشت که هنوز وجود ندارند.

داستان ماریسا مایر؛ زنی که سقف شیشه‌ای را شکستدختران می‌خواهند یاد بگیرند، آنها برای یادگیری مهارت‌های فنی پا پیش می‌گذارند و دیگران را برای پیوستن به آنها توانمند می‌سازند. دخترانی مانند جاکومبا ۱۶ ساله که یک باشگاه رباتیک در مدرسه خود در گامبیا راه‌اندازی کرده است؛ نینو که رویدادی برای برنامه‌نویسی برای دختران جوان در گرجستان ترتیب می‌دهد؛ و انو که در یک اردوی کدنویسی در اتیوپی یک پهپاد ساخت.

در صنعتی که سال‌ها به‌ عنوان یکی از مردانه‌ترین حوزه‌های کاری شناخته می‌شد، انتصاب ماریسا مایر (Marissa Mayer) به‌عنوان مدیرعامل شرکت یاهو در سال ۲۰۱۲، نقطه عطفی برای حضور زنان در سطوح بالای فناوری محسوب می‌شد؛ اتفاقی که هنوز هم به‌عنوان یکی از مهم‌ترین نمونه‌های شکستن سقف شیشه‌ای در سیلیکون‌ولی یاد می‌شود.

ماریسا مایر چهره‌ای برجسته در صنعت فناوری است که به خاطر نقشش به عنوان جوان‌ترین مدیرعامل یک شرکت از فهرست فورچون ۵۰۰ و رهبری یاهو از سال ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۷ شناخته می‌شود. پیش از تصدی در یاهو، او ۱۳ سال را در گوگل گذراند؛ جایی که در توسعه محصولات پرکاربردی مانند جیمیل، گوگل مپس و گوگل بوکز نقش مهمی داشت. مایر به عنوان اولین مهندس زن در گوگل شناخته می‌شد و نقش مهمی در شکل‌دهی به تجربه کاربری و طراحی رابط کاربری این شرکت ایفا کرد و به عنوان یک صدای پیشرو در دنیای فناوری شناخته شد.

سال‌های نخست زندگی

ماریسا مایر در روز ۳۰ مه سال ۱۹۷۵ در واسائو، ویسکانسین، از مادری که معلم هنر و پدری که مهندس بود، متولد شد. او هر دو جنبه هنری و تحلیلی شخصیت خود را پرورش داد و در مدرسه، کاپیتان باشگاه مناظره بود. او همچنین به عنوان فروشنده مواد غذایی مشغول به کار بود. همچنین، استعداد فکری او مورد توجه و ستایش قرار گرفته بود.

داستان ماریسا مایر؛ زنی که سقف شیشه‌ای را شکست

مایر در زمانی که گروه روشنفکران، سرمایه‌گذاران و مهندسان سیلیکون ولی در حال شکل‌گیری بود، در دانشگاه استنفورد در کالیفرنیا ثبت نام کرد. او در رشته سیستم‌های نمادین و سپس علوم رایانه، با تخصص در هوش مصنوعی، مدرک گرفت. او این فرصت را داشت که قبل از پیوستن به گوگل، به عنوان کارمند شماره ۲۰ و اولین مهندس زن در این شرکت، به عنوان مشاور کار کند.

زندگی شغلی

همکاری مایر با گوگل، پایه و اساس حرفه او را فراهم کرد و آنچه او در طول بیش از یک دهه همکاری با این غول اینترنتی آموخت، در تعیین موفقیت‌های بعدی او در یاهو نقش مهمی داشت. مایر طیف وسیعی از نقش‌ها را برای گوگل ایفا کرد، از مهندس گرفته تا استخدام‌کننده ارشد، طراح محصول، مدیر پروژه و اغلب چهره انسانی شرکت نیز بود. در صنعتی که بسیاری از بنیانگذاران و کارآفرینان بسیار موفق و ثروتمند برای ایجاد تأثیر مطلوب در رسانه‌های جمعی تلاش می‌کنند، مایر به عنوان چهره جذاب، انسانی، جوان و موفق شرکت مورد توجه قرار گرفت. هم خودش و هم گوگل از حضور مایر که در میان جذاب‌ترین و همچنین تأثیرگذارترین افراد بخش خصوصی قرار داشت به نفع خود استفاده کردند.

با این حال، مایر به خودی خود یک دانشمند رایانه توانمند نیز هست. اگرچه او در زمینه هوش مصنوعی درخواست‌های ثبت اختراع دارد، اما به نظر می‌رسد بزرگترین دستاورد او در حرفه‌اش، توانایی ارتباط برقرار کردن با کاربران گوگل و استفاده آنها از خدمات ارائه شده بود.

اصطلاح «سقف شیشه‌ای» به یک مانع نامرئی اشاره دارد که جلوی پیشرفت افراد به ویژه زنان را در مسیر رسیدن به موقعیت‌های شغلی بهتر و بالاتر می‌گیرد. این موانع قانونی یا آشکار نیست و از طریق کلیشه‌های جنسیتی و تبعیض‌های پنهان ایجاد می‌شود.  

اصطلاح گوگل کردن (به معنای جستجو کردن) به لطف طراحی صفحه جستجوی مرتب و تجربه کاربری مناسبی که این شرکت ارائه می‌دهد، به یک کلمه آشنا در سراسر جهان تبدیل شده است. مایر تجربه استفاده از گوگل را به ظرافت یک چاقوی سوئیسی تشبیه می‌کند. چاقویی که ابزارهای زیادی برای کارهای خاص در آن ادغام شده، اما همه آنها به طور نامحسوس پنهان می‌مانند تا زمانی که کاربر تصمیم بگیرد آنها را بیرون بکشد و از آنها استفاده کند. مایر در نمایش اسلاید تأثیرگذار خود با عنوان «۹ مفهوم در مورد نوآوری»، راز این موفقیت را فکر کردن به کاربران و کاربرد، به جای فکر کردن به پول، می‌داند. او همچنین به یک مفهوم مؤثر، هرچند کوچک و اغلب نادیده گرفته شده اشاره می‌کند: گوگل مرتبا تغییرات تدریجی در خدمات را به شکل نسخه‌های بتا منتشر می‌کند که با اجازه دادن به عموم برای آزمایش این پیشرفت‌ها و پیشنهاد بهبودها، توسعه جدیدترین رویکردهای فناوری برای استفاده از اینترنت را تسهیل می‌کند.

مایر همچنین تا زمان جدایی‌اش از گوگل در اواسط سال ۲۰۱۲، به نظارت بر منابع انسانی شرکت ادامه داد و گفته می‌شود که هر تصمیم استخدامی در گوگل، شرکتی با حدود ۶ هزار کارمند، را به دقت بررسی می‌کرد. ترجیح صریح او «درخشش» است و در واقع، هر چه درخشش بیشتر، بهتر. سطح کاری که این امر ایجاب م

ی‌کرد، به توضیح برنامه کاری طاقت ‌فرسایی که مایر خود را در معرض آن قرار می‌داد، کمک می‌کند. در زمانی که او گوگل را ترک کرد، اعتقاد بر این بود که ثروت او حدود ۳۰۰ میلیون دلار است که نشان دهنده ارزشی است که او به شرکت بخشیده بود.

گوگل علاوه بر موتور جستجوی پایه، فرآیندها و خدمات خود را از طریق اکتساب و اختراع متنوع کرده است. مایر در بخش اختراع این توسعه نقش داشت. او به توسعه گوگل مپس، گوگل بوکز، گوگل ایمیجز و جیمیل، هم از نظر برنامه‌نویسی و هم همانطور که عنوان شغلی او، معاون جستجو و تجربه کاربری، نشان می‌داد، از نظر انسانی، کمک کرد.

 فلسفه گوگل مبنی بر عدم انجام کارهای بد و «باحال بودن» با توانایی ارائه رابط‌های خدماتی ساده و کاربردی تقویت شده است. با این حال، همه این خدمات بدون جنجال نبوده‌اند. به عنوان مثال، تلاش گوگل برای دیجیتالی کردن تمام کتاب‌های جهان و در دسترس قرار دادن رایگان آنها برای هر کسی که به اینترنت دسترسی دارد، منجر به یک مبارزه حقوقی قابل توجه در مورد مالکیت معنوی کتاب‌های مربوطه شد. در همین حال، گوگل مپس و گوگل ارث که به دنبال ایجاد و به ‌روزرسانی یک تصویر تعاملی دقیق از هر نقطه از جهان در مقیاس‌های مختلف هستند، از نظر مسائل مربوط به حریم خصوصی و رازداری نیز بحث‌برانگیز بوده‌اند.

داستان ماریسا مایر؛ زنی که سقف شیشه‌ای را شکست

یک جریان دیگر از انتقادها متوجه این موضوع بوده است که گوگل در واقع قصد دارد با تمام اطلاعاتی که درباره میلیون‌ها کاربر خود جمع‌آوری کرده چه کند و اینکه آیا این شرکت مقصر «کالایی‌سازی» بیشتر دانش و فضا هست یا خیر. به این معنا که اطلاعاتی مانند شناخت از محله‌ها به فروش محصولاتی که می‌توان براساس محله بازاریابی کرد و آنها را فروخت کمک می‌کند یا خیر. این در حالی است که این اطلاعات از مالکیت خصوصی به دست آمده‌اند و نه بخشی از حوزه عمومی یا دارایی‌های مشترک. همچنین درباره کالایی‌سازی کاربران گوگل یعنی تبدیل آن‌ها به گزینه‌هایی برای هدف تبلیغات قرار گرفتن نیز مورد بحث بوده است.

در روز ۱۷ ژوئیه ۲۰۱۲، ماریسا مایر پس از انتقالی غافلگیرکننده و محرمانه از گوگل، کار خود را به عنوان رئیس و مدیرعامل یاهو آغاز کرد. این جابه‌جایی به طور خاص از این جهت غیرمنتظره بود که او در آن زمان ۶ ماهه باردار بود. او وعده داد که تنها یک مرخصی زایمان کوتاه خواهد داشت. در آن زمان فضای یاهو آشفته بود. یاهو با این انتصاب در عرض پنج سال، پنجمین مدیرعامل خود را دیده بود و به نظر می‌رسید دوران اوجش را پشت سر گذاشته است. این شرکت که در روزهای ابتدایی اینترنت یک بازیگر بزرگ محسوب می‌شد، با ظهور شرکت‌های دیگر از جمله گوگل بخش زیادی از پویایی خود را از دست داده بود. مایر به‌عنوان جوان‌ترین مدیرعامل یک شرکت که از بنیان‌گذاران آن نبود، از همان آغاز کار با نظارت و توجه شدید روبه‌رو شد.

او خیلی زود شروع به اعمال تغییراتی در یاهو کرد، هم در حوزه سیاست‌های منابع انسانی و هم در تلاش برای بهبود وضعیت شرکت. او یک پلتفرم آنلاین برای کارکنان ایجاد کرد تا شکایات خود را ثبت کنند و مسائلشان توسط مدیریت پیگیری شود؛ راهبردی که گفته می‌شود باعث بهبود روحیه کارکنان و افزایش قابل‌توجه قیمت سهام شرکت شد.

داستان ماریسا مایر؛ زنی که سقف شیشه‌ای را شکست

او همچنین مرخصی زایمان و مرخصی با حقوق برای نو پدران را افزایش داد. با این حال، برخی ابتکارات دیگر او از جمله ممنوعیت دورکاری بحث‌برانگیزتر بودند. تحت رهبری او، یاهو شرکت‌های استارتاپی زیادی را خریداری کرد، از جمله خرید پر سر و صدای شبکه اجتماعی Tumblr، اما تلاش برای احیای شرکت نتایج متفاوتی به همراه داشت. تا ماه سپتامبر سال ۲۰۱۳ قیمت سهام یاهو دو برابر شد و سوددهی آن افزایش یافت، اما درآمدها کاهش داشت و سهام همچنان نوسان زیادی نشان می‌داد. در اواخر سال ۲۰۱۴، مایر با انتقاد شدید برخی تحلیلگران صنعت مواجه شد، از جمله ادعاهایی مبنی بر شکست راهبرد او و عملکرد ضعیف کسب‌وکار اصلی یاهو. بخش زیادی از این بحث‌ها به سهام بسیار ارزشمند شرکت در گروه علی بابا (Alibaba Group) مربوط بود که در ماه سپتامبر سال ۲۰۱۴ وارد بورس شد. برنامه‌های امیدوارکننده برای تبدیل این سهم به یک شرکت مستقل کنار گذاشته شد.

با وجود تمام تلاش‌هایش، مایر نتوانست از ادامه راه افول یاهوی بحران‌زده جلوگیری کند. وب‌سایت‌هایی مانند گوگل و فیسبوک سال‌ها رقابت شدیدی در حوزه‌های شبکه‌های اجتماعی، جست‌وجو و ویدئو ایجاد کرده بودند. بنابراین تا سال ۲۰۱۶ شایعاتی مبنی بر اینکه این شرکت به ‌زودی دیگر قادر به حفظ استقلال خود نخواهد بود، منتشر شد. در تابستان سال ۲۰۱۶ به‌ طور رسمی اعلام شد که هیئت ‌مدیره شرکت تصمیم گرفته است عملیات اصلی اینترنتی و دارایی‌های آن را به Verizon Communications به مبلغ ۴٫۸ میلیارد دلار بفروشد. این معامله در ماه ژوئن سال ۲۰۱۷ تکمیل شد و همان‌طور که انتظار می‌رفت، مایر از سمت مدیرعاملی یاهو استعفا داد و با بسته جبرانی‌ به ارزش حدود ۲۶۰ میلیون دلار شامل پول نقد و سهام، شرکت را ترک کرد.

داستان ماریسا مایر؛ زنی که سقف شیشه‌ای را شکست

در سال ۲۰۱۸، مایر به همراه انریکه مونوز تورس، معاون ارشد پیشین جست‌وجو و تبلیغات در یاهو و مدیر محصول در گوگل، استارتاپ فناوری لومی لبز (Lumi Labs) را در پالو آلتو تأسیس کرد. طبق وب‌سایت شرکت، لومی بر ساخت برنامه‌های مصرف‌کننده مبتنی بر هوش مصنوعی تمرکز دارد. این شرکت در سال ۲۰۲۰ به سان‌شاین تغییر نام داد. همان سال، یک اپلیکیشن دفترچه آدرس منتشر کرد که از هوش مصنوعی برای کمک به کاربران در سازمان‌دهی و به‌روزرسانی مخاطبان استفاده می‌کند.

زندگی شخصی

در سال ۲۰۰۹، مایر با زکری «زک» بوگ، کارآفرین، سرمایه‌گذار و یکی از بنیان‌گذاران یک فضای اشتراکی برای کارآفرینان به نام Founders Den ازدواج کرد. این زوج در پاییز سال ۲۰۱۲ در انتظار نخستین فرزند خود بودند. انتقال مایر به یاهو با ادعاهایی همراه بود مبنی بر اینکه او تا حد امکان در طول بارداری و روزهای ابتدایی زندگی فرزندش به کار ادامه خواهد داد. این رویکرد بحث‌برانگیز تلقی شد، زیرا به ‌عنوان یک مدیر زن برجسته، تمام اقدامات او به ‌عنوان نماینده وضعیت زنان و فمینیسم در نظر گرفته می‌شد و این صرف‌ نظر از خواسته‌های شخصی‌اش بود؛ در حالی که بیشتر فمینیست‌ها به دنبال برابری در محیط کار از جمله فراهم شدن شرایط مناسب برای نقش‌های مادری بودند.

پس از تولد پسرش در روز ۳۰ سپتامبر سال ۲۰۱۲، مایر از شبکه‌های اجتماعی برای جمع‌آوری پیشنهاد نام استفاده کرد؛ اما در نهایت نامی را که قبلا در نظر داشت، یعنی «مک‌کالیستر»، انتخاب کرد. مایر و همسرش همچنین دارای دختران دوقلو به نام‌های ماریل و سیلوانا هستند که در دسامبر ۲۰۱۵ متولد شدند.

ماریسا مایر: باهوش‌ترین افراد ممکن را پیدا کنید و آنها را نزدیک خود نگه دارید.

مایر به سخت‌کوشی شدید خود شهرت دارد. برای مثال، آخر هفته‌های خود را به جلسات طولانی ۱۴ ساعته اختصاص می‌داد. روزهای کاری او اغلب تا ساعت ۹ شب و گاهی تا نیمه‌شب ادامه داشت و در گذشته تنها پنج ساعت در شب می‌خوابید. در ماه سپتامبر سال ۲۰۱۳، مایر برای مجله مد ووگ عکس گرفت که این موضوع نیز جنجال‌هایی درباره تصویر و نفوذ او برانگیخت.

او همچنین در فهرست میلیاردرهای سال ۲۰۲۶ و ثروتمندترین زنان خودساخته سال ۲۰۲۵ از نگاه مجله فوربس قرار دارد.

حس عزم و جاه‌طلبی مایر با علاقه به بیان هنری نیز همراه است. او عضو هیئت‌مدیره شرکت‌های باله سان‌فرانسیسکو و نیویورک و همچنین موزه هنر مدرن سان‌فرانسیسکو شد و به لباس‌های طراحان علاقه دارد. او زمانی خود یک رقصنده بود و همچنین به قله کلیمانجارو، بلندترین کوه آفریقا، صعود کرده و در نقاط مختلف جهان غواصی سطحی انجام داده است. او اکنون به همراه خانواده‌اش در پالو آلتو، کالیفرنیا زندگی می‌کند.

در چارچوب روز جهانی زنان در فناوری ارتباطات، داستان مایر نمادی از پیشرفت و در عین حال یادآور مسیر ناتمام برابری است. دستاوردهای او الهام‌بخش نسل جدیدی از زنان برای ورود به این حوزه بوده، اما فراز و نشیب‌های دوران مدیریتش نیز بر ضرورت ایجاد ساختارهای حمایتی، فرصت‌های برابر و تغییر نگرش‌های فرهنگی تأکید می‌کند.

به‌طور کلی، آینده این حوزه در گرو مشارکت گسترده‌تر و مؤثرتر زنان است؛ مسیری که با الگوهایی مانند مایر هموارتر شده، اما همچنان نیازمند تلاش، سیاست‌گذاری و تغییرات عمیق اجتماعی است.

منابع:

  • وب‌سایت نهاد زنان سازمان ملل متحد
  • پایگاه داده EBSCO
  • وب‌سایت خبری فوربس

انتهای پیام