مهشید چوبداری به مناسبت هفته ازدواج در گفتوگو با ایسنا با اشاره به راهبردهای صیانت از رابطه زوجین در شرایط بحرانی از جمله جنگ اظهار کرد: درک ریشههای محیطی تنش نخستین گام برای زوجین در دوران جنگ و آگاهی از این واقعیت است که بخش عمدهای از تنشها، تندخوییها بیحوصلگیها ریشه در «فردیت» آنها ندارد، بلکه ناشی از «فشار محیطی» است.
این روانشناس افزود: تجربه مداوم اضطراب، ناامنی، اختلال در برنامههای آینده و مواجهه با سوگ عزیزان، آستانه تحمل افراد را پایین میآورد. آگاهی از اینکه «دشمن ما، این فشار بیرونی است نه شریک زندگی من»، اولین قدم در مدیریت رابطه است.
همدلی فعال، کلیدیترین ابزار زوجین
این روانشناس با بیان اینکه در حالی که دنیای بیرون ناامن است، فضای داخلی خانه باید با «احساس امنیت» بازسازی شود، گفت: زوجین موظفند از تحقیر، سرزنش و مقصر دانستن یکدیگر پرهیز کنند.
چوبداری با تأکید بر اینکه حفظ لحن محترمانه در اوج فشار، یک انتخاب آگاهانه است، بیان کرد: باید به یاد داشت که خانه در زمان بحران، باید «سنگر روانی» افراد، نه امتدادی از میدان نبرد بیرون باشد.
وی با بیان اینکه همدلی فعال، کلیدیترین ابزار زوجین در این دوران است، تصریح کرد: همدلی فعال به معنای شنیدن عمیق بدون قطع کردن صحبت طرف مقابل و اعتباربخشی به احساسات او است. جملات سمی و سرکوبگری مانند «بزرگش نکن»، «همه همین مشکل را دارند» یا «تو تنها نیستی»، تنها باعث انزوای عاطفی همسر میشود. در مقابل، جملاتی نظیر «میفهمم چقدر تحت فشاری» یا «حق داری که خسته باشی»، حس دیده شدن و درک شدن را به شریک زندگی منتقل میکند.
این روانشناس گفت: در زندگی مشترک، هر فرد مسئولیت دارد که تا حد امکان بر تنظیم هیجانات خود کوشا باشد تا اضطراب شخصیاش به رابطه سرایت نکند. راهکارهایی همچون محدود کردن پیگیری اخبار، انجام مدیتیشن، دعا، نوشتن احساسات و در صورت امکان گفتگو با تراپیست، از ابزارهای ضروری برای جلوگیری از سرریز شدن تنشهای فردی به فضای مشترک است.
مسئولیت پذیری در نقشهای اقتصادی و عملی
چوبداری با بیان اینکه بحران جنگ اغلب با تغییرات بنیادین در سبک زندگی همراه است، بیان کرد: از دست دادن شغل، مهاجرت اجباری از شهری به شهر دیگر یا تغییر در وضعیت معیشتی، ایجاب میکند که زوجین در پذیرش نقشهای جدید انعطافپذیر باشند.
این روانشناس با تأکید بر اینکه تصمیمگیری مشترک؛ پیشگیری از شکاف در روابط زوجین است، گفت: زوجین تصمیم گیریهای مشترک با یکدیگر داشته باشند؛ زیرا تصمیم گیریهای یک طرفه باعث یکسری از شکافها در روابط میشود.
وی تصریح کرد: زمانی که دنیا ناامن است، بدن انسان به لمس و آرامش فیزیکی نیاز مبرم دارد. در صورت حضور در کنار هم، «نوازش و گرفتن دستهای یکدیگر» سطح هورمونهای استرس را به شدت کاهش میدهد.
چوبداری با بیان اینکه در صورت دوری، این حمایت باید در قالب پیامهای مداوم عاطفی متبلور شود، افزود: ساختن خاطرههای کوچک و برنامههای کوتاهمدت (مانند نوشیدن یک چای دونفره یا پیادهروی کوتاه) به معنای نادیده گرفتن جنگ نیست، بلکه به معنای تلاش برای «زنده ماندن معنای زندگی» است.
این روانشناس با اشاره به اینکه فشار بیش از حد میتواند منجر به رفتارهای مخربی شود که باید نسبت به آنها هوشیار بود، گفت: این فشارها به صورت پرخاشگری و بیحسی عاطفی بروز پیدا میکند که خشم ناشی از جنگ نباید سر شریک زندگی تخلیه شود.
وی در ادامه به توضیح رفتارهای مخرب پرداخت و بیان کرد: این رفتارها شامل فرارهای آسیبزا؛ پناه بردن به اعتیاد، غرق شدن افراطی در اخبار، یا خیانت عاطفی ناشی از تنهایی و فشار، از جمله راههای غلط برای فرار از واقعیت هستند. همچنین سکوت مطلق و پنهان کردن ترسها، رابطه را به سمت انجماد میبرد.
معنویت و امید؛ موتور محرک تابآوری
این روانشناس با بیان اینکه تقویت معنویت و امید، موتور محرک تابآوری است، گفت: داشتن اهداف مشترک و «برنامهریزی برای دنیای پس از جنگ»، پیوند زوجین را به آینده گره میزند. باورهای مشترک و امید به روزهای صلح، از فروپاشی روانی در لحظات حال جلوگیری میکند.
وی در پایان با تأکید بر اینکه در دوران بحران، یادمان باشد که زوجین دشمن هم نیستند، بلکه همسنگر یکدیگرند، اظهار کرد: در نهایت، کیفیت ارتباط عاطفی داخل خانه، تنها دارایی است که میتوانیم در برابر هجمه ناملایمات بیرونی از آن محافظت کنیم.
انتهای پیام
