به گزارش ایسنا، صنعت بازی در ایران سالهاست تنها با چالش تولید و انتشار بازی مواجه نیست؛ از زیرساختهای ارتباطی و مدلهای اقتصادی گرفته تا شیوههای توزیع، نظارت و تداوم فعالیت کسبوکارهای این حوزه، هرکدام به بخشی از مسائل پیچیده این زیستبوم تبدیل شدهاند. در این میان، اگر بخشی از چالشها به بازار انتشار و عرضه بازیها بازمیگردد، بخش دیگری مستقیما با کسبوکارهایی گره خورده که حیات روزمره آنها به اینترنت وابسته است؛ مجموعههایی مانند گیمنتها که در ماههای اخیر بیش از گذشته تحت تأثیر اختلالهای اینترنتی قرار گرفتهاند.
معاون نظارت بنیاد ملی بازیهای رایانهای که هفته گذشته در استودیو خبرگزاری ایسنا حاضر شد، در بخش نخست گفتوگوی خود از «طرح ساماندهی سایتهای دانلود بازیهای رایانهای (PC)»، سازوکارهای تازه نظارتی، وضعیت بازیهای کرکشده و اهداف بنیاد از ایجاد یک «گیمسنتر» متمرکز سخن گفت؛ طرحی که به گفته او قرار است علاوه بر نقش نظارتی، با رویکردی حمایتی نیز همراه باشد. اما بخش دیگری از این گفتوگو به موضوعی اختصاص دارد که در ماههای اخیر به یکی از دغدغههای فعالان حوزه بازی تبدیل شده؛ تأثیر اختلالها و قطعی اینترنت بر فعالیت گیمنتها و بازیگاهها، میزان خسارتهای واردشده و اقداماتی که برای کاهش آسیبهای این حوزه در نظر گرفته شده است.
بیشتر بخوانید:
چالشهای موازیکاری در صدور مجوز
رضا احمدی در بخش دوم گفتوگوی تفصیلی با ایسنا، با اشاره به وضعیت فعلی بازیگاهها (گیمنتها) در کشور، گفت: گیمنتها در سالهای اخیر با یک چالش جدی نظام مجوزدهی کشور، یعنی موازیکاری میان نهادهای صادرکننده مجوز، مواجه شده؛ مسئلهای که آثار خود را در ساماندهی، نظارت و حتی دستیابی به آمار دقیق این حوزه نیز نشان داده است.
او ادامه داد: در حال حاضر علاوه بر مجوزهایی که بنیاد ملی بازیهای رایانهای برای بازیگاهها صادر میکند، صنوف مختلف نیز در این حوزه اقدام به صدور مجوز میکنند. از آنجا که در بسیاری از شهرها و استانها صنف مستقلی برای بازیگاهها وجود ندارد، معمولا نزدیکترین صنف مرتبط با حوزه فناوری مسئولیت صدور این مجوزها را بر عهده میگیرد؛ روندی که البته در نقاط مختلف کشور یکسان نیست و بر اساس ساختار هر منطقه تفاوتهایی دارد.
احمدی با اشاره به تبعات این روند افزود: این موازیکاریها در عمل موجب ایجاد اختلال در فرآیند ساماندهی شده است. در حالی که مجوزهای بنیاد از طریق درگاه ملی مجوزها صادر میشود و این درگاه به عنوان مرجع رسمی صدور مجوزهای کشور شناخته میشود، وجود مسیرهای متعدد برای دریافت مجوز باعث شده بخشی از فعالان این حوزه خود را ملزم به طی فرآیندهای قانونی بنیاد ملی بازیهای رایانهای ندانند.
مجوز ندهیم آماری هم نداریم
او تصریح کرد: در بسیاری از موارد، بازیگاهها پس از دریافت مجوزهای صنفی، دیگر ضرورتی برای اخذ مجوز بنیاد ملی بازیهای رایانهای احساس نمیکنند؛ موضوعی که در نهایت موجب شده تصویر دقیق و جامعی از تعداد بازیگاههای فعال کشور در دسترس نباشد و امکان دستیابی به آمار واقعی این بخش با دشواری همراه شود.
معاون نظارت بنیاد ملی بازیهای رایانهای با اشاره به پیگیریهای صورتگرفته برای رفع این چالش گفت: در این زمینه جلسات و رایزنیهایی در حال انجام است و تلاش بر این است که مجوز بازیگاه بنیاد بهعنوان پیشنیاز سایر فرآیندهای مرتبط تعریف شود تا از این طریق بتوان به سمت ساماندهی منسجمتر و شفافتر این حوزه حرکت کرد.
او با اشاره به برنامههای این بنیاد برای ساماندهی نظام مجوزدهی بازیگاهها توضیح داد: یکی از موضوعاتی که در حال پیگیری آن هستیم، تبدیل شدن مجوز بنیاد ملی بازیهای رایانهای به پیشنیاز دریافت سایر مجوزهاست؛ به این معنا که هر گیمنت برای ورود به فرآیندهای قانونی و دریافت هرگونه مجوز دیگر، ابتدا باید مجوز بنیاد را دریافت کرده باشد. تحقق این موضوع میتواند به شکل قابلتوجهی به ساماندهی گیمنتها کمک کند و در نهایت امکان دستیابی به تصویری دقیقتر از تعداد بازیگاههای فعال در شهرها و شهرستانهای کشور را فراهم کند.
از ما مجوز بگیرید رایگان است!
احمدی درباره ویژگیهای فرآیند صدور مجوز بنیاد ادامه داد: مجوز بازیگاه توسط بنیاد ملی بازیهای رایانهای کاملا رایگان صادر میشود و در مقایسه با برخی فرآیندهای دیگر، مسیر دریافت آن سادهتر و کوتاهتر است. این در حالی است که برخی مجوزهای دیگر علاوه بر هزینهبر بودن، فرآیند طولانیتری نیز دارند.
او با اشاره به روند فعلی صدور مجوزها در استانها گفت: در حال حاضر با همکاری و هماهنگی ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استانها، روند صدور مجوز بازیگاهها در حال انجام است و اطلاعرسانیهای لازم نیز به استانها و شهرستانها صورت گرفته است. تجربه نشان داده استانهایی که ادارات ارشاد فعالتری داشته و اطلاعرسانی دقیقتری انجام دادهاند، در زمینه ساماندهی و صدور مجوز نیز عملکرد پررنگتری داشتهاند.
معاون نظارت بنیاد ملی بازیهای رایانهای افزود: در استانهایی مانند اصفهان، فارس، خوزستان و آذربایجان شرقی تعداد مجوزهای صادرشده نسبت به برخی دیگر از استانها بیشتر است. طبیعتا استان تهران نیز به دلیل استقرار مجموعههای مرتبط و تمرکز بیشتر فعالیتها، آمار بالاتری را به خود اختصاص داده است. با این حال پیشبینی میشود در صورت تبدیل شدن مجوز بنیاد به پیشنیاز سایر مجوزها، تعداد مجوزهای ثبتشده و همچنین دقت اطلاعات موجود در این حوزه افزایش پیدا کند.
حرفهای شدن گیمنتها و حرکت به سوی باشگاهداری
او در ادامه با اشاره به تغییرات ساختاری گیمنتها در سالهای اخیر اظهار کرد: بازیگاهها در سالهای اخیر به سمت حرفهایتر شدن حرکت کردهاند. هرچه این کسبوکارها ساختار حرفهایتری پیدا میکنند، ظرفیتهای اقتصادی و فرصتهای تازهتری نیز برای آنها ایجاد میشود. یکی از مصادیق این روند، برگزاری مسابقات در رشتههای مختلف در گیمنتهاست؛ رویدادهایی که از یک سو به شناسایی و ظهور گیمرهای حرفهای کمک میکند و از سوی دیگر میتواند مسیرهای درآمدی جدیدی را برای بازیگاهها ایجاد کند.
او اضافه کرد: در برخی موارد نیز مجموعهها از قالب سنتی گیمنت عبور کرده و به سمت باشگاهداری حرکت میکنند؛ مسیری که در آن بازیگاهها عملا نقش مراکز حرفهای تربیت بازیکنان را بر عهده میگیرند و برای حضور در مسابقات مختلف آمادهسازی انجام میدهند. حتی در برخی موارد شاهد اعزام بازیکنان به رقابتهای بینالمللی و حضور نمایندگان ایران در تورنمنتهای خارجی بودهایم که خوشبختانه طی سالهای اخیر دستاوردها و مدالهایی نیز در این عرصه کسب شده است.
معاون نظارت بنیاد ملی بازیهای رایانهای با اشاره به وضعیت آماری این حوزه گفت: هنوز برای اظهارنظر قطعی درباره افزایش یا کاهش تعداد گیمنتها نیاز به دادهها و آمار دقیقتری وجود دارد، اما آنچه میتوان با اطمینان بیان کرد، حرکت بازیگاههای کشور به سمت حرفهایتر شدن است.
وظیفه نظارتی بنیاد تا کجاست؟
او درباره سازوکارهای نظارتی بنیاد نیز اظهار کرد: در حوزه بازیگاهها آییننامههای مشخصی وجود دارد و فرآیند صدور مجوزها بر اساس همان ضوابط انجام میشود. همچنین بررسی و تأیید محتوای بازیهایی که در این مراکز مورد استفاده قرار میگیرند بر عهده بنیاد ملی بازیهای رایانهای است. البته برخی موضوعات از جمله تعاملات داخلی، مسائل مرتبط با محیط بازیگاهها و برخی ملاحظات اجرایی، در حوزه مسئولیت سایر دستگاهها و نهادها قرار میگیرد و این بخشها نیز نقش خود را در ایجاد و حفظ شرایط مناسب ایفا میکنند.
او همچنین درباره برگزاری مسابقات در بازیگاهها گفت: برگزاری مسابقات نیز در درگاه ملی مجوزها فرآیند و مجوز مستقل خود را دارد و صدور آن از سوی اداره کل موسسات و صنوف فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انجام میشود. با این حال به دلیل ضرورت بررسی تخصصی مسابقات و بازیها، پروندهها برای اعلام نظر کارشناسی به بنیاد ملی بازیهای رایانهای ارجاع میشود.
معاون نظارت بنیاد ملی بازیهای رایانهای تصریح کرد: بنیاد صادرکننده مستقیم این مجوزها نیست، اما تأیید تخصصی آن از سوی بنیاد انجام میشود و پس از اعلام نظر، فرآیند صدور مجوز از مسیر قانونی خود پیگیری خواهد شد.
نیرو کم میآوریم!
او همچنین درباره ظرفیت نظارتی بنیاد گفت: در صورتی که مجوز بنیاد بهعنوان پیشنیاز همه مجوزها در نظر گرفته شود، ممکن است در حوزه تأمین نیروی انسانی و ظرفیت کارشناسی با چالشهایی روبهرو شویم؛ زیرا طبیعتا افزایش حجم نظارتها و فرآیندهای مرتبط، نیازمند توسعه زیرساختها و منابع انسانی متناسب با آن خواهد بود.
معاون نظارت بنیاد ملی بازیهای رایانهای، با اشاره به سازوکار نظارت و فرآیندهای کارشناسی مرتبط با بازیگاهها گفت: در استانها و شهرستانهای مختلف، کارشناسان حوزه بازیهای رایانهای در ادارات استانی حضور دارند و بخشی از فرآیندهای مرتبط از طریق آنها انجام میشود، اما در تهران این مسئولیت بهصورت مستقیم از سوی بنیاد ملی بازیهای رایانهای پیگیری میشود.
او ادامه داد: در صورتی که موضوع تبدیل شدن مجوز بنیاد به پیشنیاز سایر مجوزها محقق شود و حجم درخواستها و فرآیندهای نظارتی افزایش پیدا کند، طبیعتا با نیازهای جدیدی در حوزه منابع انسانی روبهرو خواهیم شد. در چنین شرایطی احتمال دارد از ظرفیت همکاری با نیروهای متخصص در استانها بهصورت بومی و حتی در قالب همکاریهای دورکاری استفاده شود تا این افراد بهعنوان کارشناسان محلی در فرآیند صدور مجوز و نظارت با بنیاد همراه شوند.
مصائب قطعی اینترنت دامنگیر گیمنتها
احمدی همچنین در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به یکی از مهمترین چالشهای ماههای اخیر صنعت بازی کشور اظهار کرد: بدون تردید قطعی اینترنت یکی از موضوعاتی بوده که طی ماههای گذشته آسیبهای قابل توجهی به زیستبوم بازی وارد کرده و گیمنتها نیز از این مسئله مستثنا نبودهاند. هم در ایام نوروز و هم در هفتههای پس از آن، تماسها و مراجعات متعددی از سوی فعالان این حوزه دریافت کردیم؛ مجموعههایی که عمدتا نسبت به مشکلات ناشی از اختلال اینترنت و محدود شدن دسترسی به بازیهای آنلاین یا سرویسهای خارجی گله داشتند. بخش مهمی از فعالیت گیمنتها به بازیهای آنلاین وابسته است و زمانی که دسترسی به این خدمات دچار اختلال میشود، طبیعتا فعالیت آنها نیز تحت تأثیر قرار میگیرد.
بیشتر بخوانید:
اینترنت پرو توجیه اقتصادی ندارد
معاون نظارت بنیاد ملی بازیهای رایانهای ادامه داد: حتی در مواردی که امکان استفاده از برخی سرویسهای اینترنتی جایگزین وجود دارد، هزینههای آن به اندازهای بالاست که برای بسیاری از گیمنتها توجیه اقتصادی ندارد و ممکن است هزینههای فعالیت را از سطح درآمد مجموعهها فراتر ببرد.
مجوز داشته باشند اینترنت میگیرند
او با اشاره به اقدامات انجامشده برای کاهش این آسیبها گفت: از همان روزهای ابتدایی پس از تعطیلات نوروز تلاش کردیم رایزنیهای لازم را انجام دهیم و خوشبختانه اکنون این امکان برای بازیگاههایی که مجوز بنیاد را دریافت کردهاند فراهم شده است که از خدمات اینترنتی مورد نیاز استفاده کنند. بر این اساس به تمامی بازیگاههای دارای مجوز اعلام شده است که در صورت نیاز به اینترنت، امکان ارائه خدمات برای آنها وجود دارد.
احمدی درخصوص فرآیند ارائه اینترنت به گیمنتها توضیح داد: اطلاعات و آیپی مجموعهها دریافت میشود و بر اساس ضوابط و پروتکلهای موجود، دسترسیهای لازم در اختیار آنها قرار میگیرد. این فرآیند مشابه اقدامی است که پیشتر برای بازیسازان انجام شد. از همان روزهای ابتدایی بحران و قطعی اینترنت بینالملل، دسترسیهای لازم برای بخشی از فعالان این حوزه فراهم شد و اکنون نیز تلاش میشود بازیگاهها بهصورت منظم ساماندهی شده و بتوانند از این ظرفیت بهرهمند شوند.
از میزان خسارت گیمنتها خبر نداریم
معاون نظارت بنیاد ملی بازیهای رایانهای درباره برآورد خسارتهای واردشده به گیمنتها بر اثر قطعی اینترنت نیز گفت: در حال حاضر آمار و اطلاعات دقیقی از میزان خسارت بازیگاهها در اختیار نداریم و بهصورت مشخص نمیتوان عددی برای آن اعلام کرد. البته همکاران ما در معاونت حمایت بنیاد، رقمی در حدود ۶۴ میلیارد تومان را بهعنوان برآورد خسارت یکماهه حوزه بازیسازی در نظر گرفته بودند، اما درباره بازیگاهها چنین دادههای دقیقی هنوز در اختیار نیست.
احمدی توضیح داد: بخشی از این مسئله به این موضوع بازمیگردد که هنوز تصویر دقیقی از تعداد بازیگاهها و وضعیت فعالیت آنها وجود ندارد و از سوی دیگر نیز گزارشهای جامعی از استانهای مختلف دریافت نشده است. همچنین شرایط بازیگاهها با یکدیگر یکسان نیست؛ برخی از آنها وابستگی کمتری به اینترنت دارند و آسیب کمتری متحمل شدهاند، بهویژه مجموعههای کوچکتر که فعالیت محدودتری دارند.
او تأکید کرد: با این حال تردیدی وجود ندارد که بازیگاههای حرفهایتر، بهویژه مجموعههایی که مسابقات برگزار میکنند یا وارد حوزه باشگاهداری شدهاند، آسیبهای جدیتری را تجربه کردهاند؛ چراکه بخش مهمی از زیرساختها، مدیریت فعالیتها و فرآیندهای اجرایی آنها مبتنی بر اینترنت است و اختلال در این بخش، مستقیما فعالیت و چرخه اقتصادی آنها را تحت تأثیر قرار میدهد. در کنار تعاملاتی که با ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استانها در جریان است، روند جمعآوری اطلاعات و پایش وضعیت بازیگاهها نیز در حال انجام است تا بتوان تصویر دقیقتری از شرایط این حوزه به دست آورد.
او افزود: در حال حاضر این موضوع را نیز بهصورت رسمی اعلام میکنیم که تمامی بازیگاههایی که برای ادامه فعالیت خود به اینترنت نیاز دارند، میتوانند با بنیاد ملی بازیهای رایانهای ارتباط برقرار کنند. فرآیند دریافت مجوز نیز با سرعت انجام میشود و پس از طی مراحل مربوطه، امکان بهرهمندی از خدمات اینترنتی برای آنها فراهم خواهد شد.
بیشتر بخوانید:
نوع استفاده از اینترنت را رصد میکنیم
احمدی در پاسخ به پرسشی درباره سطح دسترسی اینترنت ارائهشده و احتمال استفاده خارج از چارچوبهای حرفهای اظهار کرد: طبیعی است که در چنین شرایطی این پرسش مطرح شود که آیا پس از ایجاد دسترسی یا به اصطلاح «سفید شدن» آیپیها، امکان استفاده خارج از فضای کسبوکار نیز وجود دارد یا خیر؛ اما در این زمینه سازوکارهای نظارتی مشخصی در نظر گرفته شده است. تمامی بازیگاههایی که از این خدمات استفاده میکنند، همانطور که پیشتر در مورد بازیسازان و برخی گروههای دیگر نیز اجرا شده بود، تحت رصد قرار دارند و نوع استفاده از اینترنت ارائهشده نیز قابل پایش است.
معاون نظارت بنیاد ملی بازیهای رایانهای تصریح کرد: چارچوبها و پروتکلهای مشخصی برای استفاده از این دسترسیها به مجموعهها اعلام میشود و دریافتکنندگان خدمات از ابتدا در جریان ضوابط، محدودیتها و مسئولیتهای مربوط به استفاده از این ظرفیت قرار میگیرند. طبیعتا افرادی که برای حل مسائل مرتبط با کسبوکار خود از این امکانات استفاده میکنند، وارد استفادههای خارج از چارچوب نخواهند شد؛ چراکه تبعات و ضوابط این موضوع برای آنها مشخص شده است.
احمدی در پایان با تأکید بر اینکه تاکنون موردی از تخلف در این زمینه مشاهده نشده، گفت: تا این لحظه با مسئله خاصی در این حوزه مواجه نبودهایم و تخلفی نیز گزارش نشده است. علاوه بر این، فرآیندهای نظارتی و رصد نیز بهصورت مستمر انجام میشود و از این جهت نگرانی خاصی وجود ندارد.
انتهای پیام
