سیدسجاد جلینی، به نمایندگی از انتشارات خراسان رضوی در این نمایشگاه، در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: اینکه نمایشگاه کتاب یک بخش مجازی هم داشته باشد، اتفاق خوبی است و میتواند مکمل نمایشگاه حضوری باشد، اما در شرایط فعلی بسیاری از عناصر لازم برای موفقیت این بخش ضعیف است و همین موضوع موجب میشود، خروجی نمایشگاه آنگونه که انتظار میرود، مطلوب نباشد.
وی افزود: اینکه نمایشگاه مجازی تا چه اندازه بتواند مخاطبانی فراتر از جغرافیای تهران و مراکز اصلی نشر را وارد جریان خرید کتاب کند، به پارامترهای مختلفی بستگی دارد. نخست اینکه ما تا چه اندازه توانستهایم، مردم را به سمت ساختار خرید مجازی سوق دهیم و چقدر در میان جامعه تمایل به خرید آنلاین کتاب ایجاد شده است.
جلینی ادامه داد: مسئله دوم میزان شناخت مردم از کتابها و ناشران است. بسیاری از مخاطبان صرفاً کتابهایی را خریداری میکنند که از قبل میشناسند و درباره آنها شنیدهاند. موضوع سوم نیز میزان آگاهی مردم از ظرفیت نمایشگاه مجازی است. اگر این سه عامل در سطح استاندارد قرار داشته باشند، طبیعتاً خروجی مناسبی حاصل میشود اما اگر هر کدام از این عناصر ضعیف باشند، نمایشگاه مجازی نمیتواند اثرگذاری جدی داشته باشد.
این مدیرمسئول انتشارات با اشاره به وضعیت ناشران شهرستانی و کمتر شناختهشده، بیان کرد: برای بسیاری از ناشران شهرستانی یا حتی ناشران گمنام پایتخت، نمایشگاه مجازی هنوز نتوانسته فرصت برابر ایجاد کند. در حال حاضر عمده خریداران مجازی همان افرادی هستند،که پیشتر نیز اهل خرید اینترنتی کتاب بودهاند و معمولاً فقط سراغ کتابها و ناشرانی میروند که آنها را میشناسند.
جلینی خاطرنشان کرد: تفاوت مهم نمایشگاه حضوری با نسخه مجازی در این است که مخاطب در فضای حضوری امکان لمس، ورق زدن و کشف کتاب را دارد. گاهی یک فرد چند ساعت در نمایشگاه قدم میزند و به کتابهایی میرسد که شاید هیچوقت نامشان را نشنیده باشد اما در فضای مجازی این امکان کشف و مواجهه اتفاق نمیافتد یا بسیار محدود است.
وی با بیان اینکه در تمام دنیا محور اصلی نمایشگاههای کتاب همچنان حضوری است، توضیح داد: حتی در کشورهای منطقه مانند عراق، ترکیه و لبنان و همچنین کشورهای صاحبنامی چون فرانسه، اصل نمایشگاه کتاب بر حضور فیزیکی استوار است. فضای فستیوالگونه نمایشگاه باعث میشود، ناشران و کتابها در معرض دید مخاطب قرار بگیرند و همین دیدهشدن، یکی از مهمترین کارکردهای نمایشگاه است.
لزوم ترویج فرهنگ استفاده از فضای مجازی جهت تحقق عدالت فرهنگی
جلینی درباره نقش نمایشگاه مجازی در تحقق عدالت فرهنگی، افزود: ما حدود ۱۸۰۰ شهر و صدها هزار روستا در کشور داریم و طبیعی است،که بسیاری از جوانان در این مناطق امکان دسترسی مستقیم به نمایشگاه کتاب تهران را ندارند. از این جهت، فضای مجازی میتواند آغاز یک مسیر برای تحقق عدالت فرهنگی باشد. اما عدالت فرهنگی فقط به معنای فراهمکردن امکان خرید اینترنتی نیست. باید فرهنگ استفاده از این فضا، نیاز به کتاب و مهارت انتخاب کتاب نیز در جامعه ایجاد شود. اگر این بستر فرهنگی فراهم نشود، عملاً فقط همان مخاطبان کتابخوان قبلی از این امکانات استفاده میکنند و تغییری جدی در دامنه مخاطبان رخ نمیدهد.
این مدیرمسئول انتشارات با اشاره به اهمیت دیدهشدن کتابهای کمتر شناختهشده، مثالی از تجربه شخصی خود مطرح کرد و گفت: حدود 10 سال پیش در یکی از مجموعههای مردمی فعال حوزه کتاب در مشهد، کتابی به نام «راز درخت کاج» بود، که روایت زندگی شهیده زینب کاملی بود. اعضای مجموعه پس از مطالعه کتاب، آن را به دیگران معرفی کردند و زمانی که برای تهیه نسخههای بیشتر به ناشر مراجعه شد، مشخص شد کتاب سالها تجدید چاپ نشده، چون مخاطب نداشته است.
جلینی خاطرنشان کرد: اما همان معرفی محدود و محلی باعث شد کتاب بارها تجدید چاپ شود، بعدها با نام «من میترا نیستم» بازنویسی شد و به تیراژهای بالا رسید. حتی برای این شهید مستند ساخته شد و مسابقات کتابخوانی متعددی در کشور برگزار شد. این اتفاق نشان میدهد بسیاری از کتابهای خوب فقط به دلیل دیدهنشدن مهجور میمانند.
وی بیان کرد: اگر آن مجموعه مردمی در مشهد بهصورت اتفاقی با این کتاب مواجه نمیشد، شاید هیچوقت چنین استقبالی از آن شکل نمیگرفت. این همان نقطه ضعفی است که در فضای مجازی وجود دارد، چون امکان بازدید، کشف و مواجهه مستقیم با کتابها کمتر است و اگر الزامات لازم رعایت نشود، آن عدالتی که درباره نمایشگاه مجازی گفته میشود، محقق نخواهد شد.
این مدیرمسئول انتشارات درباره افزایش حجم سفارشها در روزهای پایانی نمایشگاه، توضیح داد: معمولاً در روزهای پایانی نمایشگاه حجم سفارشها بیشتر میشود اما امسال زمانبندی نمایشگاه چندان مناسب نبود و اگر برگزاری آن به ابتدای ماه نزدیکتر باشد، شرایط خرید برای مردم بهتر خواهد بود. ناشران باتجربه معمولاً برای روزهای پایانی پیشبینیهایی دارند، از افزایش ظرفیت بستهبندی گرفته تا استفاده از امکانات بیشتر برای تسریع روند ارسال. این موارد معمولا بر اساس تجربه سالهای گذشته مدیریت میشود تا سفارشها در کوتاهترین زمان ممکن به دست مخاطبان برسد.
انتهای پیام
