به گزارش ایسنا، حمیدرضا جعفریان -رئیس سازمان سینمایی سوره- در نشست خبری پانزدهمین جشنواره بینالمللی فیلم ۱۰۰ که دوشنبه (۴ خردادماه) در مرکز سینمایی سوره برگزار شد با اشاره به پیشینه حوزه هنری و سینمایی سوره، سه مصوبه این دوره از جشنواره را تشریح و دبیر جشنواره نیز جزئیاتی را درباره آن با اشاره به تغییر تاریخ برگزاری بیان کرد.
جعفریان اولین تصمیم شورای جشنواره را ارتباط مستمر با فیلمسازان برگزیده دورههای گذشته و علاقهمندان جدید عنوان کرد. دومین مصوبه، انتخاب محور و موضوع جشنواره متناسب با مسائل روز جامعه بود که وی آن را همسو با خیزش عمومی و احساس مسئولیت جمعی مردم دانست. سومین و مهمترین تصمیم این دوره، تأکید بر وجه بینالمللی جشنواره با تشکیل کمیته بینالملل برای برگزاری همکاریهای متفاوت و هدفمند است تا این رویکرد به صورت دائمی در مأموریتهای جشنواره نهادینه شود.
تغییر زمان برگزاری و تثبیت تقویم جشنواره
در ادامه این نشست محدثه پیرهادی -دبیر پانزدهمین جشنواره بینالمللی فیلم ۱۰۰- با اشاره به تغییر رویکرد جشنواره نسبت به گذشته، جزئیات کامل بخشهای مختلف، موضوعات، قالبهای جدید، حمایتها و جوایز را تشریح کرد.
پیرهادی در ابتدا با یادآوری اینکه از دوره چهاردهم قصد داشتهاند زمان جشنواره را ثابت کنند، گفت: از دیماه ۱۴۰۴ به دلیل ناآرامیهای این ماه و پس از آن جنگ تحمیلی سوم انتشار فراخوان جشنواره کمی به تأخیر افتاد اما تصمیم داریم زمان برگزاری را در شهریورماه و در ایام روز سینما ثابت کنیم. بنابراین از این پس تقویم جشنواره منظم میشود.
وی با تأکید بر تغییر فضای جهان و ایران پس از وقایع اخیر افزود: هیچکدام از ما قبل از دو جنگ بزرگی که از سر گذراندیم، نقش پررنگ خود را در آنچه در کشور رخ میدهد باور نداشتیم. امروز تکتک مردم ایران دریافتهاند که هر حرف، هر کنش، هر بیتفاوتی، هر سکوتی و هر فعالیت کوچکی در نبرد بزرگ شکلگیری دو عالم متفاوت، معنا پیدا میکند. ما در نبرد دائمی برای ساختن دو جهان متفاوت زندگی میکنیم.
دبیر جشنواره با نقد رویکرد غالب سینمای ایران گفت: سینمای ما علیرغم قلههای بزرگ، همچنان به گذشته چسبیده و با نگاه عبرتآموزی، نوستالژی، حسرت و روایتهای غلط از گذشته، فضای روشنی برای فهم امروز ایجاد نمیکند. در حالی که سینما رویاپردازی برای آینده است. ما فکر کردیم اگر زمانی در تاریخ معاصر ایران وجود داشته که بتوانیم آینده را راحتتر تخیل کنیم، آن زمان الان است.» بر همین اساس، مضمون اصلی جشنواره امسال، «آینده» و فراخوان آن بر اساس سه بخش ملی، بینالملل و ویژه طراحی شده است.
وی شش محور بخش ملی با عنوان «۹۰ برای آینده» را پیشروی در مسیر قله، اقتصاد ملی، تاریخ، هویت و اصالت ایرانی، فرهنگ عمومی و اخلاق، مطالبهگری و عدالتخواهی و زبان شیرین فارسی اعلام کرد.
بخش ویژه جنگ (بخش نبرد برای وطن)
دبیر جشنواره با اشاره به شرایط اجتماعی، سیاسی کشور توضیح داد: اواسط فروردینماه یک فراخوان ویژه جنگ منتشر کردیم که هم برای انگیزه و هم برای ارزیابی و توجه به آثار این حوزه است. این فراخوان تا امروز ثبت شده و آن را به عنوان بخش ویژه جشنواره پانزدهم نگه میداریم. موضوعات این بخش شامل وحدت ملی، پاسداران، زندگی قهرمانان وطن، ضدقهرمانها، قصههای دریا، رهبر شهید ایران و سرود ملی جمهوری اسلامی میشود.
اضافه شدن قالب هوش مصنوعی به جشنواره
پیرهادی یکی از تفاوتهای این دوره را حجم زیاد آثار تولیدشده با هوش مصنوعی دانست که سبب شدند امسال قالب هوش مصنوعی هم به بخشهای جشنواره اضافه شود.
وی با تأکید بر مأموریت جشنواره در تربیت و معرفی فیلمساز جوان گفت: در دورههای قبل مدلهای دیگری اجرا شده بود. امسال بخشی به نام «حمایت از تولید» داریم که فیلمسازان میتوانند آثار ۷۰ دقیقهای و سریالهای کوتاه (۱۰ قسمت ۱.۵ دقیقهای) را به همراه رزومه ارسال کنند تا برای حمایت از تولید انتخاب شوند.
جوایز جشنواره (۱۲ جایزه در هر بخش + جایزه ویژه کودک)
دبیر جشنواره در مورد جوایز توضیح داد: در هر سه بخش ملی، بینالملل و ویژه، برای هر یک از چهار قالب (داستانی، مستند، پویانمایی و هوش مصنوعی) چهار جایزه در نظر گرفتهایم. در مجموع ۱۲ جایزه در جشنواره شکل میگیرد. یک جایزه ویژه هم داریم که مواجهه فیلمسازان جوان را با موضوع متفاوت میکند، «جایزه ویژه برای مخاطب کودک»، یعنی آثاری که در همه بخشها به جشنواره میرسند، اگر مخاطبشان کودک باشد، برای ما ارزشمند است. متأسفانه در سالهای اخیر سرمایهگذاری روی سینمای کودک به صورت جدی اتفاق نیفتاده است.
پیرهادی در پایان سخنانش گفت: مهلت ارسال آثار متعاقباً اعلام میشود. زمان برگزاری جشنواره انشاءالله شهریورماه هر سال، نزدیک به روز سینما، ثابت خواهد بود. برنامههای استانی داخل ایران و کارگاههای بینالمللی نیز برگزار میشود و از جوانان دعوت میکنیم در کارگاهها حضور پیدا کنند.
جشنواره فیلم ۱۰۰ پلتفرمی برای صدای کودکانی است که در جنگها شنیده نشدند
در ادامه این نشست علی جنابزاده -دبیر بخش بینالملل پانزدهمین جشنواره بینالمللی فیلم ۱۰۰- با اشاره به یک تصویر نمادین گفت: جشنواره فیلم ۱۰۰ در بخش بینالملل، پلتفرمی است برای هر کسی در هر ملت و کشوری، در منطقه یا بیرون از منطقه، اگر در این درد(جنگهای منطقه خاورمیانه) با ما اشتراک داشته باشد و کودکانش را در نبرد از دست داده باشد و رنج کشیده باشد. فارغ از اینکه فلسطین، عراق، افغانستان یا هر جای دیگر باشد. هرجا که رنج از دست دادن کودکان کشیده شده باشد، آن نقطه اشتراک ماست. از این منظر، تریبون و سکوی پرده نقرهای را فراهم کردهایم تا صدایشان به گوش جهانیان برسد.
دوره سینمای اجتماعی محض گذشته است / به دنبال سینمای متفاوت و رویاپردازانه هستیم
در بخش پرسش و پاسخ خبرنگاران محدثه پیرهادی در پاسخ به سوالی درباره تبعیض و حضور زنان کارگردان در جشنواره ۱۰۰ به واسطه انتخاب یک زن به عنوان دبیر جشنواره گفت: خیلی به تبعیضهای از این جنس باور ندارم. در یک فضای حرفهای و جدی، هر کسی که توانمندی داشته باشد رشد میکند و بالا میآید. البته درست است که در کارگردانی خانمها کمتر هستند، اما ما نگاه تبعیضآمیزی نداریم و تغییراتی در این زمینه خواهیم داشت.
وی در پاسخ به سوالی درباره رویکرد جشنواره به سینمای اجتماعی و آسیبشناسی هم بیان کرد: حداقل ۱۲ دوره از جشنواره فیلم ۱۰۰ با شعار سینمای اخلاق شکل گرفته و جریان کلی سینما به این سمت است. اما طبیعتاً ما به سمت سیاست اجتماعی، آسیبشناسی اجتماعی و پررنگ کردن نقاط تاریک و ضعف نمیرویم. این رویکرد الان در سینمای ما وجود دارد و نیازی به ترویج و توسعه آن نیست. به نظرم حتی دورهاش گذشته است. در چند سال اخیر، حتی در جشنواره فیلم فجر و جشنواره فیلم کوتاه تهران که همیشه محفل فیلمهای اجتماعی بوده، میبینید که ژانرها در حال توسعه هستند. تخیل، رویاپردازی و نگاه متفاوت به ژانرهای مختلف در حال رشد است. این به خوبی نشان میدهد که دوره سینمای اجتماعی به آن معنا گذشته و دیگر مورد پسند نیست.
پیرهادی گفت: واقعاً برای ما مهم نیست که فیلمهای صرفاً اجتماعی وارد جشنواره شوند و اگر چنین آثاری هم جذاب نباشند، ما دوست داریم نگاه و سینمای متفاوت را هم تعریف و حمایت کنیم.
وی در ادامه با اشاره به تحولات سه چهار سال اخیر گفت: سینمای اجتماعی دیگر آن سینمای سابق نیست. خود بچههای جوان رفتند به سمت سینمای متفاوت. دیگر فقط نمیخواهند اجتماعی بسازند و لنز را فقط روی آسیبها ببرند. تعداد آثاری که صرفاً اجتماعی باشند واقعاً کم شده است. این سلیقه خود فیلمسازان است، نه فقط انتخاب ما.
دبیر جشنواره در پاسخ به سوالی درباره جایگاه جشنواره فیلم ۱۰۰ نسبت به جشنوارههایی مانند عمار و جشنواره فیلم کوتاه تهران، اظهار کرد: جشنواره فیلم ۱۰۰ امروز به رقیب جدی برای جشنوارههایی که نام برده شد، تبدیل شده است؛ مخصوصاً در زمینه معرفی چهرههایی که تا حالا کار نکرده یا کمتر کار کردهاند. برداشت من این است که بچهها حرفهایتر شدهاند؛ هم از نظر فنی و هم از نظر تکنیکی. خروجی جشنواره هم به نظرم خیلی بهتر شده است. این در ذات جشنواره است. جشنواره فیلم ۱۰۰ از ابتدا جشنوارهای موضوعی بوده، هرچند موضوع آن عامتر از برخی جشنوارههای دیگر است. تفاوت آن با جشنوارهای مثل عمار در این است که اینجا نطفه اولیه فیلمسازی بچهها شکل میگیرد.
آزمون و خطا، حق نسل جدید سینماست
حمیدرضا جعفریان هم در ابتدای پاسخ به سوالات با اشاره به فعالیتهای این سازمان در سالهای اخیر در حمایت از برگزیدگان دورههای قبل اظهار کرد: ما در سازمان سینمایی سوره در این پنج شش سال، آثار مختلف سینمایی و سریال خلق کردیم. نتیجه رسیدن این آثار به جشنوارهها و بازخوردهای مخاطب، فراز و فرودهای زیادی داشته است. بعضیها توفیق داشتند و بعضی را خودمان آسیبشناسی کردیم که چطور بهتر کنیم. ما با برگزیدگان جشنواره جلسات متعددی گذاشتهایم، طرح بحث کردیم، طرح از آنها گرفتیم و طرحها رفت و برگشت داشته است. روی ایدههای بعدی توافق کردیم. شرایط مختلف اقتصادی و غیراقتصادی هر فرد تأثیر دارد. بعضی اینجا نتوانستند کار کنند و برای جای دیگر رفته و ساختهاند. من فکر میکنم این را باید به عنوان یک فرهنگ در نظر بگیریم؛ یک نشانه در زیستبوم فیلمسازی کشور.
وی با بیان اینکه این رویکرد دیگر محدود به سازمان سینمایی سوره نیست، تصریح کرد: اگر بخواهیم عامتر بگوییم، امروز فرهنگ عمومی مدیریت هنری کشور به این سمت رفته که توجهها بیشتر به آدمهای تازهکار جلب شود. استثنائاتی هم شکل گرفته و بسیاری از تهیهکنندگان در بخش خصوصی به این شناخته میشوند که با افراد تازهکار کار میکنند.
جعفریان در پاسخ به سوالی درباره ویژگیهای متمایزکننده جشنواره فیلم ۱۰۰ گفت: نقطه تمایز و آن چیزی که شخصیت ایجاد میکند برای جشنواره، همین محدودیت زمانی است. اتفاقاً همین ویژگی باعث ماندگاری جشنواره شده است. جشنواره فیلم ۱۰۰ در بیش از ۱۵ دوره (در طول بیش از ۲۰ سال) برگزار شده و رمز ماندگاری آن همین ویژگیهایی است که دوستان تدارک دیدهاند. یک معنا از ایجاز این جشنواره را به نقل از آقای داوودنژاد دیدیم. ایشان میگوید: «اگر کسی بتواند در ۱۰۰ ثانیه فیلمش را بسازد و هرچقدر در زمان محدودتر بتواند فیلمش را بسازد، در زمان بلندتر حتماً موفقتر خواهد بود». بنابراین این ویژگی محدودیت زمان برای جشنواره فیلم ۱۰۰ یک ویژگی شخصیتبخش است.
رئیس سازمان سینمایی سوره تصریح کرد: تمایز دیگری که جشنواره فیلم ۱۰۰ ایجاد میکند، همین امکان تولید برای فضای مجازی است. یکی از فلسفههایی که من بعدتر فهمیدم در شکلگیری جشنواره وجود داشته، این است که در آن زمان هنوز فضای مجازی به این گستردگی و فراوانی نبوده و تلویزیونی بوده. اما در سالهای اخیر، فضای مجازی توسعه پیدا کرده و هرچه محتوا بیشتر باشد، موفقتر است.
جعفریان گفت: آمارهایی که از پلتفرمها داده میشود نشان میدهد که آثار زیر سه دقیقه خیلی بیشتر در فضای مجازی دیده میشوند. اینکه فیلمساز بتواند در زمان کم فیلمش را بسازد و محصولی تولید کند که به دست مخاطب برساند، در قالب و تکنولوژیهای جدید، بسیار حائز اهمیت است.
وی در پایان با اشاره به تجربیات برگزیدگان دورههای قبل خاطرنشان کرد: ما خیلی از آثاری داریم که داوران به آنها توجه کردهاند. توصیه من این است که تا میشود از تکنولوژی گران و پروداکشن سنگین دست بردارید و به فکر ایده باشید. ایده را پیدا کنید. چرا برخی فیلمسازان با موبایل فیلم میسازند و بیشتر مورد توجه قرار میگیرند؟ چون ایده مینیمال دارد. هرچه کار ایدهدارتر و خلاقانهتر باشد، برای ما جذابتر است.
با کشورهای عراق، افغانستان و بوسنی برای همکاریهای بینالمللی ارتباط برقرار کردهایم
علی جنابزاده نیز با اشاره به فعالیتهای کمیته بینالملل جشنواره گفت: فارغ از زیرساختهای قبلی، در حال حاضر کمیته بینالمللی جشنواره مذاکراتی با مجموعههای مشاور داشته است که جزئیات آن انشاءالله در نشستهای بعدی یا اخبار آتی منتشر خواهد شد. با مجموعههایی که به نحوی با اهداف جشنواره همسو هستند، در کشورهایی مثل عراق، افغانستان و بوسنی، با قطعیت بیشتری ارتباط ایجاد شده است. اما هنوز برای صحبت کردن درباره نتایج این ارتباط زود است.
انتهای پیام
