سید مسعود سلیمانپور چهارشنبه ۲۷ خرداد در نشست مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، به مناسبت روز جهانی مقابله با بیابانزایی و خشکسالی اظهار کرد: ایران با وسعتی حدود ۱۶۵ میلیون هکتار در کمربند خشک و نیمهخشک جهان قرار دارد و حدود ۸۸ درصد مساحت کشور استعداد بیابانی شدن دارد.
وی افزود: بر اساس آمارهای موجود، بیش از ۳۲ میلیون هکتار از اراضی کشور هماکنون بیابان است و ۱۴ میلیون هکتار نیز به کانونهای تولید گرد و غبار تبدیل شدهاند. همچنین سالانه حدود یک میلیون هکتار به وسعت بیابانهای کشور افزوده میشود.
سلیمانپور با تأکید بر اینکه این آمارها زنگ خطری جدی برای آینده کشور است، گفت: تغییرات اقلیمی، بهرهبرداری غیراصولی از منابع طبیعی و نبود آمایش سرزمین از مهمترین عوامل تشدید بیابانزایی هستند.
آبخیزداری؛ راهکار اصلی مقابله با بیابانزایی
وی، آبخیزداری را مؤثرترین و پایدارترین راهکار مقابله با این روند دانست و افزود: آبخیزداری رویکردی علمی و طبیعتمحور در مدیریت منابع پایه است که در هماهنگی با طبیعت عمل میکند و نقش مهمی در مهار سیلاب، تغذیه سفرههای آب زیرزمینی و کنترل فرسایش دارد.
رئیس بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز تحقیقات کشاورزی فارس تصریح کرد: در حال حاضر در بهترین حالت سالانه حدود ۳۰۰ هزار هکتار عملیات آبخیزداری در کشور اجرا میشود، در حالی که برای مهار روند بیابانزایی، اجرای حداقل یک میلیون هکتار عملیات در سال ضروری است.
وی افزود: این شکاف اجرایی به معنای کمبود حدود ۷۰۰ هزار هکتار در سال است که در صورت تداوم، خسارتهای سنگینی به کشور وارد خواهد کرد.
مشارکت مردم؛ حلقه مفقوده طرحهای آبخیزداری
سلیمانپور، مشارکت مردم را عامل کلیدی موفقیت طرحهای آبخیزداری دانست و گفت: تجربهها نشان داده هر جا مردم در اجرای این طرحها نقش داشتهاند، نتایج پایدارتر بوده است و بدون مشارکت مردمی، دستیابی به توسعه پایدار امکانپذیر نیست.
وی ادامه داد: بخش قابل توجهی از اقدامات آبخیزداری در واقع در زمره فعالیتهای بیابانزدایی قرار میگیرد و میتواند در احیای پوشش گیاهی، کنترل فرسایش و جلوگیری از تخریب سرزمین نقش مؤثری ایفا کند.
این پژوهشگر حوضه آبخیزداری با تأکید بر ضرورت آموزش و فرهنگسازی گفت: توانمندسازی جوامع محلی ساکن در مناطق حاشیه بیابانها میتواند روند تخریب سرزمین را متوقف کرده و به احیای منابع طبیعی کمک کند.
سلیمانپور در پایان بیان کرد: امروز بیش از ۱۱۰ میلیون هکتار از اراضی کشور در معرض بیابانی شدن قرار دارد و مقابله با این بحران نیازمند عزم ملی، مشارکت عمومی و قرار گرفتن آبخیزداری در اولویت برنامههای توسعه کشور است.
انتهای پیام
