فعالان تئاتر شهرستان شبستر در گفتوگو با ایسنا، با وجود ابراز امیدواری نسبت به روند رو به رشد فعالیتهای نمایشی در سالهای اخیر، همچنان کمبود زیرساختها، ضعف حمایتهای مالی و فرهنگی، محدودیتهای آموزشی و کمرنگ بودن توجه برخی مسئولان را از مهمترین موانع توسعه تئاتر در این شهرستان عنوان میکنند.
پیشرفت به معنی حل تمامی مشکلات نیست
فاطمه آدیگوزلی، بازیگر و کارگردان تئاتر، در گفتوگو با ایسنا، وضعیت فعلی تئاتر شبستر را نسبت به سالهای گذشته مطلوبتر ارزیابی کرد و گفت: در سالهای اخیر شاهد افزایش فعالیت گروههای نمایشی و حضور هنرمندان مستعد بودهایم، اما این پیشرفت به معنای رفع کامل مشکلات نیست و تئاتر شهرستان همچنان با چالشهای اساسی روبهرو است.
وی کمبود زیرساختهای استاندارد را مهمترین مشکل تئاتر شبستر دانست و افزود: هرچند در سالهای اخیر فضایی برای تمرین و اجرا فراهم شده، اما همچنان فاصله قابل توجهی با استانداردهای لازم وجود دارد. محدودیت دسترسی به فضاهای تمرین و وابستگی به زمانبندیهای محدود نیز روند آمادهسازی آثار را دشوار کرده و بر کیفیت تمرینها تأثیر میگذارد.
این فعال تئاتر با اشاره به وابستگی گروهها به سالنهای بخش خصوصی برای اجرا، اظهار کرد: این مسئله هزینههای تولید آثار را افزایش داده و دسترسی گروهها به فضای اجرا را محدود کرده است. همچنین کمبود آموزشهای تخصصی موجب شده بسیاری از هنرمندان جوان بیش از آنکه در یک مسیر آموزشی منسجم رشد کنند، متکی به استعداد و تلاش فردی خود باشند.
وی از اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی، فرمانداریها و شهرداریها خواست حمایت جدیتری از تئاتر داشته باشند و گفت: ایجاد سالنها و پلاتوهای استاندارد، حمایت مالی از گروههای نمایشی، توسعه آموزشهای تخصصی و فراهم کردن شرایط عادلانه برای اجرا میتواند زمینه رشد واقعی تئاتر شهرستان را فراهم کند.
آدیگوزلی با اشاره به نقش مخاطبان در رونق تئاتر نیز گفت: استقبال عمومی از تئاتر هنوز در سطح مطلوبی قرار ندارد و بخشی از این موضوع به کمبود برنامههای فرهنگی مستمر و ضعف در معرفی آثار نمایشی بازمیگردد. با این حال، آینده تئاتر شبستر را امیدوارکننده میبینم، زیرا استعدادهای ارزشمندی در این حوزه حضور دارند که در صورت فراهم شدن شرایط مناسب، میتوانند به موفقیتهای بیشتری دست یابند.
تئاتر شبستر، همچون کودکی نوپا
اکرم افخمی، نویسنده و نمایشنامهنویس، نیز در گفتوگو با ایسنا تئاتر شبستر را به «کودکی نوپا» تشبیه کرد و گفت: این جریان فرهنگی برای رشد و بالندگی به حمایت مردم و مسئولان نیاز دارد. نبود خودباوری کافی در میان برخی فعالان و کمبود حمایتهای لازم از جمله موانع پیش روی تئاتر شهرستان است.
وی با بیان اینکه تئاتر شبستر تقریباً در همه حوزهها با کمبودهایی مواجه است، افزود: آموزش، بودجه، حمایت فرهنگی و سالن مناسب از مهمترین نیازهای این حوزه به شمار میرود. آموزش به رشد هنرمندان کمک میکند، بودجه امکان تحقق ایدههای خلاقانه را فراهم میسازد و حمایتهای فرهنگی نیز انگیزه فعالیت را افزایش میدهد.
این نمایشنامهنویس نقش نهادهای مختلف را در توسعه تئاتر مؤثر دانست و گفت: آموزش و پرورش میتواند با آشنا کردن دانشآموزان با هنر تئاتر از سنین پایین نقش مهمی در آینده این هنر ایفا کند. شهرداری، دانشگاهها، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و سایر نهادهای فرهنگی نیز میتوانند در شکوفایی استعدادهای هنری نقشآفرین باشند.
وی با تأکید بر اهمیت حضور مخاطبان در تئاتر اظهار کرد: تئاتر بدون تماشاگر معنای واقعی خود را پیدا نمیکند. هرچقدر هم یک اثر نمایشی باکیفیت باشد، بدون همراهی مردم نمیتواند به جایگاه واقعی خود برسد. به همین دلیل انتظار میرود همراهی مردم با تئاتر بیش از گذشته افزایش یابد. بسیاری از اعضای گروههای نمایشی انگیزه بالایی برای پیشرفت دارند و اگر از حمایت کافی برخوردار شوند، میتوانند آینده درخشانی برای این هنر رقم بزنند.
بار سنگین هزینهها بر دوش هنرمندان
احمدرضا صبری، رابط انجمن هنرهای نمایشی شهرستان شبستر، در گفتوگو با ایسنا، مهمترین چالش تئاتر این شهرستان را کمبود زیرساختهای مناسب و واگذاری تنها سالن تئاتر شهرستان به بخش خصوصی دانست و اظهار کرد: تنها سالن تئاتر شبستر با ظرفیت ۱۸۴ صندلی در برخی موارد هزینههای سنگینی را برای تمرین و اجرای نمایش به گروههای نمایشی تحمیل میکند و بسیاری از هنرمندان توان تأمین این هزینهها را ندارند. همچنین در مواردی نحوه واگذاری و استفاده از سالن با اعمال سلیقه همراه است.
وی افزود: چندمنظوره بودن این سالن نیز از دیگر مشکلات تئاتر شهرستان است. همزمانی فعالیت سینما با اجرای نمایش باعث میشود امکان نگهداری دکورهای ثابت وجود نداشته باشد و گروهها ناچار شوند دکورهای خود را بهصورت مینیمال و قابل جابهجایی طراحی کنند.
وی با اشاره به مشکلات عمومی تئاتر شهرستانها گفت: کمبود منابع مالی، هزینههای بالای طراحی صحنه و لباس، دشواری تأمین تجهیزات فنی، محدود بودن سالنهای استاندارد و نبود حمایتهای مستمر از جمله مهمترین موانع فعالیت گروههای نمایشی است. این مشکلات در حوزه تئاتر کودک و نوجوان به دلیل نیاز به طراحی فانتزی، موسیقی و تمرینهای طولانی، نمود بیشتری پیدا میکند.
صبری با بیان اینکه طی سالهای اخیر اقدامات مثبتی در حوزه زیرساختهای تئاتری شبستر انجام شده است، اظهار کرد: با پیگیری اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شبستر، حمایت ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی، نماینده شهرستان و انجمن هنرهای نمایشی استان، پلاتوی ۵۰ نفره شبستر براساس استانداردهای تئاتری احداث شده و در حال تجهیز و آمادهسازی برای بهرهبرداری است.
وی ادامه داد: همچنین با همکاری اعضای انجمن و فعالان تئاتری، فضایی برای استقرار دفتر انجمن هنرهای نمایشی شبستر اختصاص یافته و این مکان علاوه بر فعالیتهای اداری، به محلی برای برگزاری نشستها، کارگاههای آموزشی و برنامههای فرهنگی و هنری تبدیل شده است.
روی خاطرنشان کرد: این مجموعه با اهدای ۵۰ جلد نمایشنامه، تهیه ۱۰۰ جلد کتاب تخصصی تئاتر و نمایشنامه، ایجاد آرشیو لباس و کمکهزینه ۲۰ میلیون تومانی شورای اسلامی شهر شبستر در مسیر تجهیز و توسعه قرار گرفته است. شورای شهر همچنین در برخی اجراهای نمایشی با حمایت مالی از گروههای تئاتری، نقش مؤثری در تداوم فعالیتهای هنری شهرستان ایفا کرده است.
صبری در ادامه توسعه زیرساختهای فرهنگی را لازمه رشد تئاتر شهرستانها دانست و گفت: ایجاد فرصتهای بیشتر برای اجرای عمومی، افزایش حمایتهای مالی و توجه ویژه به تئاتر کودک و نوجوان میتواند زمینه پویایی و رشد این هنر را فراهم کند. انتظار داریم مسئولان فرهنگی تئاتر را تنها یک فعالیت هنری ندانند، بلکه آن را ابزاری مؤثر برای آموزش، فرهنگسازی و پرورش نسل آینده تلقی کنند. همچنین ایجاد آمفیتئاتر روباز میتواند بخشی از نیازهای فرهنگی و هنری شهرستان را برطرف سازد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به ظرفیتهای انسانی تئاتر شبستر اشاره و اظهار کرد: این شهرستان از هنرمندان و فارغالتحصیلان رشتههای بازیگری و کارگردانی در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد بهرهمند است که بسیاری از آنان فعالیت حرفهای خود را در سطح استان و کشور ادامه میدهند. امیدواریم شرایطی فراهم شود تا این افراد در کنار استعدادهای جوان شهرستان قرار گرفته و با انتقال دانش و تجربه خود، به رشد هرچه بیشتر تئاتر شبستر کمک کنند.
وی در پایان با تأکید بر انگیزه بالای هنرمندان تئاتر شبستر گفت: با وجود همه چالشها، فعالان این حوزه با پشتکار و علاقه به فعالیت خود ادامه میدهند تا چراغ تئاتر شهرستان روشن بماند. همچنین تلاش میکنیم با شناسایی استعدادهای جوان و معرفی آنان به مراکز معتبر آموزشی، سهمی در توسعه و آینده تئاتر شبستر داشته باشیم.
بازتاب هنر از دید جامعه
در مقابل، مهدی زرینقلم، کارگردان تئاتر و دانشآموخته رشته بازیگری، با نگاهی انتقادی به وضعیت، در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: مهمترین مانع پیشرفت تئاتر در شهرستانهای کوچک، نوع نگاه جامعه به هنر است. هنوز بخشی از جامعه فعالیتهای هنری را صرفاً نوعی سرگرمی تلقی میکند و نگاههای بدبینانه نسبت به هنر در برخی خانوادهها وجود دارد. این مسئله باعث میشود بسیاری از استعدادها فرصت رشد پیدا نکنند.
وی همچنین از کمتوجهی برخی مسئولان به فعالیتهای نمایشی انتقاد کرد و افزود: در مواردی حتی با وجود اطلاعرسانی گسترده درباره اجرای نمایشها، برخی مسئولان از حضور در برنامههای فرهنگی و هنری خودداری میکنند. این مسئله نشان میدهد هنر هنوز جایگاه شایسته خود را در نگاه برخی مدیران پیدا نکرده است.
وی آموزش را یکی از مهمترین نیازهای تئاتر شهرستان دانست و اظهار کرد: کمبود استادان مجرب و آموزش تخصصی، مسیر رشد هنرجویان را دشوار کرده است. در حوزه هنر نیز نمیتوان تنها یک نهاد را مسئول دانست، بلکه همه دستگاهها باید در حمایت از هنر و فرهنگ نقش داشته باشند. البته مهمترین عامل موفقیت تئاتر، همراهی مردم است؛ زیرا حضور مخاطبان به هنرمندان انگیزه و دلگرمی میدهد.
مسیر رو به رشد تئاتر شبستر
امیرعلی رستمیان، از هنرمندان نوجوان تئاتر شبستر، نیز با نگاهی خوشبینانه به وضعیت موجود به ایسنا گفت: تئاتر شبستر نسبت به سالهای ابتدایی فعالیت خود در بهترین دوران قرار دارد و امسال شاهد افزایش تولید آثار، گسترش آموزشها و حضور پررنگتر هنرمندان هستیم.
وی مهمترین مانع حرفهایتر شدن تئاتر را محدودیتهای ذهنی دانست و افزود: گاهی خودمان با قرار دادن محدودیتها و چهارچوبهای ذهنی، مانع پیشرفت میشویم. البته کمبود حمایت فرهنگی، بودجه و فضای مناسب نیز همچنان از مشکلات اصلی این حوزه است. از خانوادهها نیز درخواست میکنم که استعدادهای هنری فرزندانشان را نادیده نگیرند.
این هنرمند نوجوان با تأکید بر نقش اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی، شهرداری و مردم در توسعه تئاتر اظهار کرد: همراهی مردم در حال حاضر قابل قبول است، اما ظرفیت بسیار بیشتری برای حمایت از هنر وجود دارد. در سال جاری پیشرفت قابل توجهی در حوزه آموزش و جذب هنرمندان جدید صورت گرفته و این روند میتواند زمینه رشد بیشتر تئاتر شهرستان را فراهم کند.
تئاتر شبستر این روزها در نقطهای ایستاده که هم نشانههای پیشرفت در آن دیده میشود و هم مشکلاتی که سالهاست هنرمندان را با خود درگیر کرده است. از یک سو نسل جدیدی از بازیگران، کارگردانان و نمایشنامهنویسان وارد میدان شدهاند و از سوی دیگر کمبود امکانات و زیرساختها همچنان به عنوان مهمترین مانع توسعه این هنر مطرح میشود.
برآیند دیدگاههای فعالان تئاتر شبستر نشان میدهد اگرچه این هنر در سالهای اخیر روندی رو به رشد را تجربه کرده، اما توسعه پایدار آن همچنان نیازمند تقویت زیرساختها، حمایتهای مالی و فرهنگی، گسترش آموزشهای تخصصی و افزایش مشارکت مسئولان و مردم است؛ مسیری که به باور هنرمندان شهرستان، در صورت تداوم حمایتها میتواند آیندهای روشن برای تئاتر شبستر رقم بزند.
به گزارش ایسنا، شاید مهمترین نکته در میان تمام مصاحبهها این باشد که هیچیک از هنرمندان از آینده ناامید نیستند. آنچه از سخنانش برمیآید، ترکیبی از دغدغه و امید است؛ دغدغه برای کمبود امکانات و امید به نسلی که با انگیزه و پشتکار، آینده تئاتر شهرستان را رقم خواهد زد.
انتهای پیام
