علیرضا قاری‌قرآن، شامگاه سه‌شنبه ۱۹ آبان در نشست هم‌اندیشی و هم‌افزایی انجمن انبوه‌سازان استان اصفهان درباره ضرورت توجه به ابعاد مختلف توسعه شهری اظهار کرد: هدف این است که شرایطی ایجاد شود تا سرمایه‌گذاران و افرادی که در این صنعت در شهر اصفهان فعالیت و تلاش می‌کنند، با انگیزه و امید بیشتری به کار خود ادامه دهند و این بخش بتواند ظرفیت‌های خود را شکوفا کند. موضوع ارتفاع ساختمان‌ها و ظرفیت‌سازی در حوزه ساخت‌وساز، مسئله‌ای مفصل است. در این زمینه، تلاش‌هایی از سوی برخی از مدیران و همچنین اعضای شورای اسلامی شهر انجام شده است تا اصلاحاتی انجام و ظرفیت‌های جدیدی ایجاد شود که از نظر اقتصادی نیز برای سرمایه‌گذاران توجیه‌پذیر باشد.
وی افزود: این موضوع در مقطعی با چالش‌هایی مواجه شد که آن مسائل برطرف شد. در حال حاضر نیز بازنگری در ضوابط طرح تفصیلی اصفهان در بسیاری از مناطق در کمیسیون ماده ۵ به تصویب رسیده است؛ بخشی از این مصوبات ابلاغ شده و سایر موارد نیز مراحل تکمیلی خود را طی می‌کند. پس از گذشت بیش از دو دهه، تهیه طرح جامع جدید شهر اصفهان در حال انجام است.
ضرورت توجه به ویژگی‌های خاص اصفهان در طرح جامع جدید
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری اصفهان با توضیح اینکه انتخاب رویکرد جدید در تهیه طرح جامع اصفهان با پیچیدگی‌هایی همراه است، خاطرنشان کرد: بهتر بود برای شهر اصفهان از این الگوی نوین استفاده نمی‌کردیم؛ چراکه اصفهان در مباحث شهرسازی از ویژگی‌های خاص و ظرفیت‌های قابل توجهی برخوردار است. تمام افرادی که در حوزه مدیریت و شهرسازی این شهر فعالیت کرده‌اند، تلاش داشته‌اند حداقل‌هایی را در زمینه رعایت ضوابط شهری حفظ کنند که البته همین حداقل‌ها نیز در مقایسه با حداکثر ضوابط و استانداردهای بسیاری از شهرهای دیگر، در سطح بالاتری قرار دارد. این موضوعی است که بسیاری از فعالان و کارشناسان حوزه شهرسازی نیز به آن اذعان دارند.
قاری‌قرآن گفت: اصفهان از نظر رعایت ضوابط شهرسازی جایگاه برجسته‌ای دارد. با توجه به ویژگی‌های خاص اصفهان، از جمله مسائل و ملاحظات میراثی و همچنین گستردگی بافت‌های فرسوده، به‌ویژه در محدوده مرکزی شهر، استفاده از رویکرد نوین در تهیه طرح جامع، از یک منظر قابل دفاع است، اما از منظر دیگر، این روند به یک تجربه دشوار تبدیل شده است که باید با دقت بیشتری دنبال شود. امیدوارم فرآیند تهیه طرح جامع در سال آینده به نتیجه برسد و در طول سال آینده بتوانیم نسخه نهایی طرح جامع شهر اصفهان را در قالب ضوابط و چارچوب‌های کلی آن نهایی کنیم.
وی با تأکید بر اهمیت تعیین و ساماندهی حریم شهر یادآور شد: یکی از موضوعات بسیار مهم در این طرح، تعیین تکلیف حریم‌های شهر است تا بتوان از این طریق، سازوکارهای حفاظتی لازم را برای شهر پیش‌بینی کرد و با اعمال کنترل‌های مناسب در آینده، از ساخت‌وسازهای خارج از چارچوب ضوابط و آسیب‌هایی که ممکن است در این محدوده‌ها ایجاد شود، جلوگیری کرد.
محدودیت ظرفیت جمعیتی و ضرورت کنترل توسعه شهر
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری اصفهان با اشاره به ملاحظات جمعیتی در اسناد بالادستی شهر اضافه کرد: در این زمینه، ظرفیت جمعیتی شهر نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. حساسیت‌های بسیاری درباره موضوع جمعیت و میزان جذب آن در اصفهان وجود دارد و اسناد بالادستی تلاش می‌کنند تا حد امکان، روند جذب جمعیت را کنترل و مدیریت کنند. بر اساس پیش‌بینی‌های انجام‌شده برای افق ۱۰ سال آینده، حداکثر افزایش جمعیت شهر در حدود ۱۰۰ هزار نفر در نظر گرفته شده است. البته این موضوع به معنای مخالفت با نوسازی و تبدیل فضاهای شهری به محیط‌هایی با کیفیت بهتر نیست؛ چراکه محدوده شهری اصفهان از نظر توسعه، با محدودیت‌های مشخصی مواجه است.
قاری‌قرآن ادامه داد: در اصفهان، به‌غیر از برخی محدوده‌های محدود، عملاً فضای چندانی برای توسعه شهر وجود ندارد و با مسائل و محدودیت‌های ویژه‌ای روبه‌رو هستیم. در سایر جهات نیز به‌ویژه در بخش‌های شمالی، بخش قابل توجهی از اراضی را زمین‌های کشاورزی تشکیل می‌دهند که توسعه شهری در این محدوده‌ها نیز با ملاحظات و پیچیدگی‌های خاصی همراه است.
وی افزود: مسئله آب یکی از مهم‌ترین موضوعاتی است که باید در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با توسعه شهر مورد توجه قرار گیرد. از سوی دیگر، به دلیل صنعتی بودن استان اصفهان، تمایل بسیاری برای جذب جمعیت با هدف اشتغال و فعالیت اقتصادی در استان و به‌ویژه شهر اصفهان وجود دارد؛ از همین‌رو، مدیریت این روند و توجه به ظرفیت‌های واقعی شهر ضرورت دارد.
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری اصفهان با تأکید بر اهمیت حفاظت از زاینده‌رود اظهار کرد: یکی از اهداف اساسی که باید در برنامه‌ریزی‌های کلان استان مورد توجه قرار گیرد، مسئله زاینده‌رود و جریان دائمی آب در این رودخانه است. این موضوع از اهمیت حیاتی برای اصفهان برخوردار است و باید در تصمیم‌گیری‌ها و برنامه‌ریزی‌های مرتبط با توسعه استان مورد توجه جدی قرار گیرد.
قاری‌قرآن درباره طرح این موضوع در شورای عالی گفت: در یکی از جلسات اخیر شورای عالی که وزیر نیز در آن حضور داشت، جریان داشتن آب در زاینده‌رود در تمام ۳۶۵ روز سال به‌عنوان یکی از اولویت‌های اصلی مطرح شد. البته تحقق این هدف با توجه به شرایط موجود و دیدگاه دستگاه‌های مختلف مرتبط با منابع آب، ازجمله وزارت نیرو، سازمان حفاظت محیط‌زیست و سایر بخش‌های ذی‌ربط، نیازمند بررسی و هماهنگی‌های گسترده است.
وی یادآور شد: اگرچه ممکن است جریان دائمی آب در زاینده‌رود در شرایط فعلی به‌عنوان یک هدف آرمانی مطرح شود، اما این موضوع باید در برنامه‌ریزی‌ها و اسناد بالادستی مورد توجه قرار گیرد و تمرکز لازم برای تحقق آن وجود داشته باشد.
طرح تفصیلی پاسخگوی مشکلات امروز شهر نیست
سیدکریم داودی، رئیس هیئت‌مدیره انجمن انبوه‌سازان استان اصفهان درباره ضرورت تعامل میان مسئولان و فعالان بخش خصوصی اظهار کرد: هدف از برگزاری این جلسه و گردهمایی مسئولان و انبوه‌سازان، بررسی راهکارهای تسریع روند توسعه شهر اصفهان و یافتن مسیرهایی برای پیشبرد هرچه سریع‌تر این فرآیند است. در این راستا، ما به‌دنبال ارائه راهکار و انتقال تجربیات هستیم. حدود دو سال پیش، موضوع کم بودن ارتفاع طبقه‌به‌طبقه ساختمان‌ها در طرح تفصیلی را مطرح کردم و معتقد بودم ارتفاع سه متر و ۲۰ سانتی‌متر برای این منظور کافی نیست. در همین راستا، موضوع را دنبال کردیم که پس از حدود یک‌سال، این مسئله به تصویب رسید و اکنون شاهد اصلاح ارتفاع طبقه‌به‌طبقه هستیم.
وی با تأکید بر ضرورت بازنگری در طرح تفصیلی شهر افزود: طرح تفصیلی اصفهان حدود سال ۱۳۷۷ تصویب و در سال ۱۳۸۳ بازنگری شد، اما واقعیت این است که نگاه‌ها و شرایط گذشته با شرایط امروز تفاوت کرده است و طبیعتاً طرح تفصیلی موجود پاسخگوی مشکلات و نیازهای کنونی شهر نیست. دنیا شهرها را موجوداتی زنده می‌دانند که به تغییر و تحول نیاز دارند. به‌همین دلیل، در بسیاری از نقاط دنیا سازوکارهایی برای بازنگری و اصلاح طرح‌های شهری در نظر گرفته شده است تا تصمیم‌گیری درباره مسائل شهر با مشارکت بخش‌های مختلف انجام شود.
رئیس هیئت‌مدیره انجمن انبوه‌سازان استان اصفهان خاطرنشان کرد: در این فرآیند، سه ضلع اصلی وجود دارد؛ یک ضلع مالکان، ضلع دیگر نمایندگان شهرداری و ضلع سوم مشاوران و مدیران استانی هستند که در کنار یکدیگر درباره مسائل و تصمیمات مرتبط با شهر تصمیم‌گیری می‌کنند. روش و سازوکاری که در حال حاضر در ایران وجود دارد، با آنچه باید برای پویایی و توسعه شهرها دنبال شود، فاصله دارد. با این حال، ۲ از طریق تعامل و همکاری، می‌توان بسیاری از مشکلات را برطرف کرد.
داودی گفت: اگر انبوه‌سازان مسائل و مشکلات خود را به‌صورت دقیق مطرح کنند و افرادی پیگیری این موضوعات را بر عهده بگیرند، با همراهی مسئولان کمیسیون ماده ۵، می‌توانیم در همین بازه زمانی تغییرات اساسی ایجاد کنیم و مشکلات موجود در طرح تفصیلی را برطرف سازیم. اخیراً بررسی‌ای در این زمینه انجام شده است که نشان می‌دهد با فعال شدن بخش ساختمان و به جریان افتادن فعالیت‌های این حوزه، حدود ۶۰۰ شغل در بخش‌های مختلف تولیدی، خدماتی و صنفی ایجاد می‌شود و درآمد فعالان این بخش‌ها نیز افزایش پیدا می‌کند.
وی ادامه داد: با توجه به شرایط فعلی اقتصاد، بهتر است تمام تلاش خود را به کار بگیریم تا بخش خصوصی با انگیزه و توان بیشتری فعالیت خود را آغاز کند. باید شرایطی فراهم شود که انبوه‌سازان امید بیشتری برای فعالیت و سرمایه‌گذاری داشته باشند؛ چراکه نتیجه این سرمایه‌گذاری‌ها و سود حاصل از آن در نهایت به مردم اصفهان بازمی‌گردد.
نظام‌نامه جدید خدمات مهندسی در اصفهان تدوین می‌شود
علی محجوب، رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان اصفهان اظهار کرد: آنچه ابلاغ شده، چارچوبی برای تنظیم نظام‌نامه خدمات مهندسی در استان‌هاست. وزارت راه و شهرسازی و سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور، چارچوب کلی را با یکدیگر جمع‌بندی کرده‌اند تا مبنای عمل استان‌های کشور قرار گیرد. بر این اساس، هر استان با توجه به شرایط خاص خود، باید نظام‌نامه‌ای را در سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تدوین کند و پس از ارائه به هیئت چهار نفره و تصویب در آن، زمینه اجرای آن را فراهم آورد.
وی افزود: در ابلاغیه ابتدای سال که وزیر راه و شهرسازی اختیارهایی را به استانداران تفویض کردند، اشاره شده بود که این چارچوب باید ظرف مدت دو ماه تهیه و ابلاغ شود، اما این فرآیند با حدود چهار ماه تأخیر انجام شد و اکنون کار خود را برای تدوین این نظام‌نامه آغاز کرده‌ایم. از زمان ابلاغ، مطالب و اظهارنظرهای مختلفی در محافل گوناگون و به‌ویژه فضای مجازی مطرح شده است که تقریباً هیچ‌یک از آن‌ها به واقعیت نزدیک نیست. برخی عنوان کردند که ارجاع نظارت حذف شده است و برخی دیگر نیز مطالبی درباره تغییر وضعیت سازمان نظام مهندسی مطرح کردند، درحالی‌که هیچ‌یک از این تفسیرها صحیح نیست.
حق انتخاب سرمایه‌گذاران در پروژه‌های بزرگ
رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان اصفهان درباره ضرورت ایجاد حق انتخاب برای سرمایه‌گذاران پروژه‌های بزرگ ساختمانی خاطرنشان کرد: سرمایه‌گذاران پروژه‌های بزرگ این حق را دارند که در انتخاب مهندسان ناظر پروژه‌های خود از حق انتخاب برخوردار باشند. البته نباید اتفاقات سال ۱۳۹۶ را فراموش کنیم؛ زمانی که وزیر وقت راه و شهرسازی به‌صورت ناگهانی و با تصمیمی شتاب‌زده، روال جاری کشور را برهم زد. نه‌تنها نظم و نظام موردنظر ایجاد نشد، بلکه در این زمینه با هرج‌ومرج مواجه شدیم که تأثیرات منفی بر صنعت ساختمان گذاشت.
محجوب گفت: اکنون قرار است سازوکاری ایجاد کنیم که پروژه‌های بزرگ، از متراژ مشخصی به بالا که باید در ادامه تعیین شود، بتوانند از حق انتخاب مهندس ناظر برخوردار باشند. یکی از راهکارهای پیش‌بینی‌شده این است که فهرست کوتاهی در اختیار سرمایه‌گذار، مالک یا سازنده قرار گیرد تا انبوه‌سازان و سرمایه‌گذاران بتوانند از میان افراد معرفی‌شده، ناظر موردنظر خود را انتخاب کنند. طبیعتاً این فرآیند باید به‌گونه‌ای طراحی شود که پروژه‌هایی که در صلاحیت شرکت‌ها نیز قرار دارند، مشمول این سازوکار شوند. در واقع، بیشتر با اشخاص حقوقی سروکار خواهیم داشت و باید شرایطی فراهم شود که آن‌ها نیز بتوانند از حق انتخاب برخوردار باشند.
وی با تشریح یکی دیگر از اهداف سازمان نظام مهندسی ساختمان استان اصفهان در تدوین نظام‌نامه جدید یادآور شد: یکی از اهداف ما این است که نظارت بر پروژه‌های بزرگ ساختمانی را شرکت‌های طراح و ناظر که صلاحیت طراحی و نظارت در چهار رشته را دارند، به‌صورت یکپارچه بر عهده بگیرند؛ نه اینکه هر رشته را یک شرکت به‌صورت جداگانه بر عهده بگیرد و در نهایت، نظارت واحد و منسجمی بر پروژه وجود نداشته باشد. قصد داریم تمام این موضوعات را در کنار یکدیگر قرار دهیم و نظام‌نامه‌ای جامع تدوین کنیم. البته موضوع این نظام‌نامه صرفاً به نظارت، ارجاع و انتخاب ناظر محدود نمی‌شود و مسائل مختلف دیگری را نیز در بر می‌گیرد که امیدواریم به روان‌سازی امور بخش ساختمان و رفع دست‌کم بخشی از مشکلات موجود در فرآیند انتخاب ناظر و مسائل مرتبط با آن کمک کند.
تشکیل کمیته برای ساماندهی مسائل صنعت ساختمان
رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان اصفهان در رابطه با اقدامات انجام‌شده برای ساماندهی مسائل حوزه ساختمان و تعامل با فعالان این بخش اضافه کرد: در موضوعات مرتبط با شهرداری و امور ساختمانی، با توجه به آشفتگی‌هایی که در استان وجود داشت و شرایطی که در این حوزه ایجاد شده بود، نخستین اقدام ما تشکیل کمیته‌ای با حضور تمامی دست‌اندرکاران بود. در این کمیته، از مسئولان مربوطه گرفته تا نمایندگان شما و نمایندگان انجمن حضور داشتند و تصمیمات با مشارکت و همفکری اعضا اتخاذ شد تا بتوانیم به‌تدریج و با همکاری یکدیگر، شرایط این حوزه را بهبود ببخشیم.
محجوب گفت: از انبوه‌سازان درخواست می‌کنم برای دریافت پروانه اشتغال به کار سازندگان از وزارت راه و شهرسازی اقدام کنند. این کار دشواری نیست و می‌توانید با ایجاد تغییرات جزئی در ارکان و شرایط خود، به‌راحتی این پروانه را دریافت کنید. نمایندگان وزارت راه و شهرسازی نیز در این زمینه حضور دارند و امیدواریم همکاری لازم را با شما داشته باشند. ما نیز در کمیته مربوطه حضور داریم و تلاش می‌کنیم شرایطی فراهم شود تا تمام انبوه‌سازان، علاوه‌بر گرید مدیریت، گرید سازندگی را نیز دریافت کنند و بتوانند مجری پروژه‌های خود باشند. چه چیزی بهتر از این است که خودشان اجرای پروژه‌های‌شان را برعهده بگیرند؟ بنابراین باید صلاحیت‌های حرفه‌ای خود را تکمیل کنند.
تدوین فرآیند قانونی برای اجرای نظام‌نامه جدید
وی درباره موضوع انتخاب ناظر و شیوه پرداخت هزینه‌های مربوط به خدمات مهندسی در پروژه‌های بزرگ افزود: با توجه به ظرفیت‌ها و تسهیلات موجود، باید برنامه‌ریزی کنیم تا سرمایه‌گذاران بتوانند از روش‌های پیش‌بینی‌شده برای این موضوع استفاده کنند و دیگر الزاماً مجبور نباشند مبالغ مربوطه را به سازمان واریز کنند تا سازمان آن را به ناظر پرداخت کند. تصور می‌کنم چند ماه زمان نیاز باشد تا این موارد به نتیجه برسند، اما باید بدانید که ما در حال سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی برای تحقق این موضوعات هستیم.
رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان اصفهان تأکید کرد: انبوه‌سازان از طولانی شدن فرآیند صدور پروانه ساختمانی در شهرداری گلایه دارند، اما اصفهان شهری ارزشمند است و نباید آن را با برخی شهرهای دیگر مقایسه کرد. زمانی که به مشهد، ساری و دیگر شهرها مراجعه می‌کنیم، با وضعیت شهرسازی آشفته‌ای مواجه می‌شویم که در آن بخش‌های مختلف با یکدیگر هماهنگی و تناسب ندارند، اما در شهر اصفهان، همچنان شاهد وجود هماهنگی، هارمونی و نظم در ساختار شهری هستیم.
محجوب در پایان گفت: حفظ این شرایط و وجود چنین نظمی، حاصل همین سخت‌گیری‌هاست. تک‌تک ما باید این سخت‌گیری‌ها را بپذیریم تا بتوانیم از این گنجینه ارزشمند حراست کنیم و آن را برای آینده حفظ کنیم. منظور من این نیست که شرایطی ایجاد کنیم که موجب فرار سرمایه شود، اما خواهشم این است که اصفهان را با شهرهایی مانند مشهد و شهرهای شمالی کشور مقایسه نکنیم؛ چراکه شرایط و ویژگی‌های شهر اصفهان متفاوت است.
انتهای پیام
