به گزارش ایسنا، در بخش نخست میزگرد «طرح جدید تغذیه دانشجویان»، دبیران شوراهای صنفی دانشگاههای تهران، علم و صنعت و علامه طباطبائی ضمن تشریح مهمترین ابهامات طرح جدید تغذیه دانشجویان، نسبت به نبود شفافیت، کافی نبودن حمایتهای مالی، وضعیت زیرساخت دانشگاهها و پیامدهای اجرای طرح در شرایط تورمی کشور هشدار و بر ضرورت اجرای پایلوت طرح و بررسی نتایج آن پیش از تعمیم به دانشگاههای سراسر کشور تأکید کردند.
در بخش دوم میزگرد ایسنا، نمایندگان شوراهای صنفی دغدغه های خود را در عرصه های دیگر از اجرای طرح جدید تغذیه از احتمال افزایش فشار اقتصادی بر دانشجویان و تشدید شکاف طبقاتی گرفته تا نگرانی درباره وضعیت دانشجویان خوابگاهی، امنیت دانشجویان در زمان دریافت غذا، ورود بخش خصوصی به چرخه تأمین غذای دانشگاهها و حتی پیامدهای احتمالی این سیاست بر عدالت آموزشی و امکان ادامه تحصیل دانشجویان را بررسی و از مسئولان درخواست کردند پیش از اجرای سراسری طرح، ابهامات موجود را برطرف و درباره سازوکار اجرایی و آینده خدمات رفاهی دانشگاهها شفافسازی کنند.
حمامی: اجرای بدون پایلوت طرح به اعتراضات گسترده دانشجویی منجر شود
در ابتدای این میزگرد علیرضا حمامی، دبیر واحد صنفی خوابگاههای سطح شهر دانشگاه تهران با اشاره به اینکه طرح جدید تغذیه قرار است بهصورت ملی و بدون اجرای پایلوت در دانشگاهها عملیاتی شود، گفت: این طرح حتی در شرایط عادی و بدون وجود بحرانهای اقتصادی و تورمی میتوانست برای دانشگاهها و دانشجویان چالشهای جدی ایجاد کند، اما اکنون در شرایطی قرار داریم که کشور با تورم، جنگ، تبعات اقتصادی آن و ابهام درباره نحوه ادامه آموزش حضوری یا مجازی دانشگاهها مواجه است و اجرای چنین طرحی بدون آزمون و خطا و رفع اشکالات آن، قابل تأمل است.
وی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از دانشجویان دانشگاه تهران از خدمات تغذیه دانشجویی استفاده میکنند، اظهار کرد: این دانشگاه حدود ۲۲ تا ۲۵ هزار دانشجو در سنوات مجاز رفاهی دارد و یکی از بزرگترین مجموعههای خوابگاهی کشور را در اختیار دارد. بنابراین هر تصمیمی درباره تغذیه و خوابگاه در این دانشگاه میتواند تعداد زیادی از دانشجویان را تحت تأثیر قرار دهد.
حمامی ادامه داد: ما پیش از این نیز تجربه مشابهی در موضوع خوابگاه دانشجویان سنواتی داشتیم. در مقطعی قرار بود به دانشجویانی که سنوات مجازشان به پایان رسیده بود، خوابگاه داده نشود. ما با توجه به شرایط کشور، تبعات جنگ ۱۲ روزه و وضعیت دانشگاهها، این موضوع را با وزیر علوم و معاونان وزارتخانه مطرح کردیم و هشدار دادیم که زمان مناسبی برای اجرای چنین تصمیمی نیست.
تجربه خوابگاههای سنواتی و هشدارهایی که جدی گرفته نشد
دبیر واحد صنفی خوابگاههای سطح شهر دانشگاه تهران با بیان اینکه بخش قابل توجهی از دانشجویان خوابگاهی دانشگاه تهران را دانشجویان سنواتی تشکیل میدهند، گفت: در مجموعه کوی دانشگاه تهران و خوابگاههای سطح شهر مانند فاطمیه و چمران، تعداد قابل توجهی از دانشجویان با این مسئله مواجه بودند. ما بارها تأکید کردیم که شرایط اجتماعی و اقتصادی کشور اقتضا نمیکند در چنین مقطعی فشار بیشتری به دانشجویان وارد شود، اما هشدارهای ما جدی گرفته نشد و در نهایت شاهد اعتراضات گستردهای در دانشگاه تهران بودیم.
وی افزود: بعد از آن نیز اعلام شد که برای دانشجویان سنواتی تا پایان تابستان ۱۴۰۵ فرصت در نظر گرفته شده است. مسئله این است که اگر قرار باشد ابتدا تصمیمی اجرا شود، بعد از شکلگیری اعتراضات و ایجاد هزینه اجتماعی عقبنشینی صورت گیرد، عملاً کار از کار گذشته است.
حمامی با اشاره به طرح جدید تغذیه تصریح کرد: امروز نیز با طرحی مواجهیم که به گفته مسئولان قرار است در سطح ملی اجرا شود، در حالی که هنوز سازوکار آن برای جامعه دانشگاهی بهطور شفاف مشخص نیست. این سؤال برای دانشجویان مطرح است که چرا وزارت علوم بر اجرای این طرح اصرار دارد و در عین حال، درباره تفاوت رویکرد وزارت علوم و وزارت بهداشت در اجرای آن توضیح روشنی ارائه نشده است.
افزایش استفاده از غذای دانشگاه همزمان با تشدید تورم
وی با اشاره به افزایش مراجعه دانشجویان به سلفهای دانشگاهی در سالهای اخیر گفت: حدود یک یا دو سال پیش، سهم دانشجویانی که از غذای دانشگاه استفاده میکردند حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد بود و بخش زیادی از آنها را دانشجویان خوابگاهی تشکیل میدادند، اما با افزایش تورم این میزان بیشتر شده و حتی به حدود ۵۵ تا ۶۰ درصد رسیده است.
دبیر واحد صنفی خوابگاههای سطح شهر دانشگاه تهران ادامه داد: تجربه سالهای گذشته نیز نشان میدهد هرچه تورم افزایش پیدا کرده، مراجعه دانشجویان به سلف دانشگاه بیشتر شده است؛ چراکه قیمت غذای دانشجویی در یک بازه زمانی مشخص و با حمایت دولت و دانشگاه، ثابت میماند و به همین دلیل برای دانشجو نسبت به سایر گزینههای غذایی مقرونبهصرفهتر است.
حمامی گفت: ممکن است قیمت غذای دانشجویی در ابتدای سال تحصیلی برای دانشجو همچنان رقم قابلتوجهی باشد، اما هرچه زمان میگذرد و تورم افزایش پیدا میکند، ارزش واقعی آن مبلغ کاهش مییابد و همین موضوع باعث میشود مراجعه دانشجویان به سلفها افزایش پیدا کند.
وی افزود: از سوی دیگر، پیمانکار نیز با افزایش هزینههای نیروی انسانی، مواد اولیه، آب، برق، مالیات و بیمه مواجه است و طبیعی است که فشار افزایش هزینهها در نهایت به قیمت تمامشده غذا منتقل شود. در چنین شرایطی، اگر حمایت دولتی و یارانه تغذیه متناسب با تورم تعدیل نشود، شکاف میان قیمت واقعی غذا و توان پرداخت دانشجو بیشتر خواهد شد.
طرح جدید تغذیه میتواند شکاف طبقاتی در دانشگاه را تشدید کند
حمامی با اشاره به موضوع اختلاف طبقاتی در دانشگاهها گفت: همانطور که یکی از دوستان در این میزگرد اشاره کرد، سلف دانشگاهی یکی از معدود فضاهایی بود که دانشجویان با هر سطح درآمدی کنار یکدیگر مینشستند و یک نوع غذا مصرف میکردند. این ویژگی بهنوعی باعث میشد بخشی از نمود ظاهری اختلاف طبقاتی در محیط دانشگاه کاهش پیدا کند.
وی افزود: وقتی قیمت غذا و امکان انتخاب آن بر اساس توان اقتصادی دانشجو تعیین شود، ممکن است دانشجویان یک اتاق یا یک خوابگاه، صرفاً بر اساس وضعیت مالی خود انتخابهای غذایی کاملاً متفاوتی داشته باشند. این موضوع بهتدریج میتواند احساس محرومیت، سرخوردگی، خشم و نارضایتی اجتماعی را افزایش دهد.
دبیر واحد صنفی خوابگاههای سطح شهر دانشگاه تهران ادامه داد: همین حالا نیز در برخی سلفهای دانشگاه تهران تفاوت قیمت وجود دارد. برای مثال، در یک سلف ممکن است غذا با قیمت پایینتری عرضه شود و در سلف دیگری قیمت بالاتری داشته باشد. طبیعی است که دانشجویان بیشتر به سمت گزینه ارزانتر بروند و همین موضوع میتواند به ازدحام و افزایش فشار بر سلفهای ارزانتر منجر شود.
حمامی تأکید کرد: مسئله فقط قیمت غذا نیست؛ این موضوع بار اجتماعی هم دارد. دانشجویی که به دلیل وضعیت اقتصادی خود ناچار است همیشه ارزانترین گزینه را انتخاب کند، ممکن است احساس کند از بخشی از امکاناتی که سایر دانشجویان دارند، محروم شده است. بنابراین سیاستگذار باید آثار اجتماعی تصمیمات اقتصادی خود را نیز در نظر بگیرد.
وی با اشاره به موضوع دهکبندی دانشجویان گفت: در صحبتهای مسئولان مطرح شده که فعلاً دهکبندی در این طرح وجود ندارد، اما اگر در سالهای آینده دهکبندی وارد این سازوکار شود، باید مشخص شود چه گروههایی قرار است از حمایتها برخوردار باشند و چه گروههایی از آن حذف خواهند شد. این موضوع میتواند نگرانی درباره افزایش شکاف طبقاتی را بیشتر کند.
دانشگاه نباید از مسئولیت تأمین غذای دانشجو شانه خالی کند
حمامی در پاسخ به این دیدگاه که اجرای طرح جدید تغذیه میتواند دانشگاه را از درگیری با موضوع تأمین غذا خارج کرده و به سمت وظایف اصلی خود یعنی آموزش و پژوهش سوق دهد، گفت: این استدلال به نظر من بیشتر شبیه یک بهانه است.
وی افزود: دانشگاه فقط محل آموزش و پژوهش نیست؛ دانشجو باید بتواند در شرایطی مناسب تحصیل کند. نمیتوان از دانشجویی که از صبح تا شب در آزمایشگاه حضور دارد، انتظار داشت بدون تأمین حداقل نیازهای رفاهی و غذایی، تمرکز کافی برای فعالیت علمی داشته باشد.
دبیر واحد صنفی خوابگاههای سطح شهر دانشگاه تهران ادامه داد: برای مثال، دانشجوی تحصیلات تکمیلی ممکن است ساعتهای طولانی در آزمایشگاه مشغول کار روی پایاننامه باشد. اگر دغدغه تأمین غذا، خوابگاه و سایر نیازهای اولیه را داشته باشد، طبیعی است که کیفیت فعالیت علمی او تحت تأثیر قرار میگیرد. بنابراین مسائل رفاهی از آموزش و پژوهش جدا نیستند.
وی با اشاره به وضعیت اقتصادی دانشگاهها گفت: در سالهای گذشته دانشگاهها امکان برنامهریزی بلندمدت بیشتری داشتند و افقهای چندساله برای خود تعریف میکردند، اما امروز بسیاری از دانشگاهها حتی برای سال آینده خود نیز با ابهام بودجهای مواجهاند. اینکه دانشگاه به دلیل مشکلات مالی بخواهد از خدمات رفاهی خود عقبنشینی کند، در نهایت میتواند به خود آموزش و پژوهش نیز آسیب بزند.
حمامی تأکید کرد: اگر دانشگاه صرفاً با نگاه «بقا» اداره شود و بخش زیادی از انرژی آن صرف تأمین منابع مالی و جبران کسریها شود، حتی افزایش بودجه آموزشی نیز لزوماً به رشد علمی منجر نمیشود؛ چراکه دانشجو و استاد باید در یک محیط باثبات فعالیت کنند.
تجربه کشورهای دیگر را نمیتوان بدون توجه به شرایط اقتصادی آنها کپی کرد
وی درباره استناد به تجربه کشورهای دیگر در اجرای مدلهای تغذیه دانشجویی گفت: نمیتوان یک الگوی اقتصادی را از کشوری دیگر گرفت و بدون توجه به تفاوتهای ساختاری، اقتصادی و اجتماعی آن، عیناً در کشور اجرا کرد.
حمامی افزود: در بسیاری از کشورهای جهان، حتی زمانی که دولتها به سمت مدلهای اقتصادی متفاوت حرکت میکنند، برای دانشجویان خدمات رفاهی در نظر گرفته میشود. برای مثال، در برخی کشورها در کنار کمکهزینه تحصیلی، بخشی از هزینههای زندگی و تغذیه دانشجو نیز مورد توجه قرار میگیرد.
وی ادامه داد: وقتی کشوری تورمهای بسیار بالا، بیثباتی اقتصادی و شرایطی مانند جنگ را تجربه میکند، نمیتوان انتظار داشت یک یارانه ثابت بتواند در طول ماهها همان قدرت خرید اولیه را حفظ کند. بنابراین مقایسه یک مدل تغذیهای در یک کشور با اقتصاد باثبات با شرایط اقتصادی فعلی ایران، بدون در نظر گرفتن این تفاوتها، مقایسه دقیقی نیست.
حمامی: اجرای طرح جدید تغذیه در شرایط فعلی می تواند پیامدهای جدی داشته باشد
دبیر واحد صنفی خوابگاههای سطح شهر دانشگاه تهران با بیان اینکه اجرای طرح جدید تغذیه در شرایط فعلی میتواند پیامدهای جدی داشته باشد، گفت: نمیخواهم پیشاپیش درباره نتیجه طرح قضاوت کنم، اما با توجه به شرایط اقتصادی و اقداماتی که در ماههای اخیر انجام شده، معتقدم این طرح در شکل فعلی با مشکلات جدی مواجه خواهد شد.
وی افزود: موضوع تغذیه با سایر اعتراضات متفاوت است. وقتی بحث غذا و نیاز اولیه دانشجو مطرح است، مسئله میتواند دانشجویان با دیدگاههای مختلف را درگیر کند. بنابراین اگر دانشجو احساس کند حقی که پیش از این داشته، از او گرفته شده یا حمایت لازم از او صورت نمیگیرد، اعتراض صنفی میتواند گسترده شود.
حمامی با هشدار نسبت به احتمال شکلگیری اعتراضات دانشجویی در پاییز اظهار کرد: به نظر من اگر همین روند ادامه پیدا کند، احتمال شکلگیری اعتراضات گسترده دانشجویی در پاییز وجود دارد. این اعتراض لزوماً سیاسی نیست و ممکن است دانشجویان با گرایشهای مختلف نسبت به یک مطالبه صنفی مشترک اعتراض کنند.
وی ادامه داد: من آینده روشنی برای اجرای این طرح با شرایط فعلی نمیبینم. ممکن است در نهایت دانشگاهها با بدهی به پیمانکاران مواجه شوند، آموزش مجازی دوباره مطرح شود یا دانشگاهها به دلیل نبود منابع مالی نتوانند تعهدات خود را اجرا کنند. اینها مسائلی است که باید پیش از اجرای طرح مورد توجه قرار گیرد.
حمامی با اشاره به وضعیت اقتصادی و نامشخص بودن آینده جنگ و تورم گفت: در شرایطی که هنوز تکلیف وضعیت اقتصادی کشور، ادامه جنگ، میزان تورم و حتی نحوه ادامه آموزش حضوری یا مجازی دانشگاهها مشخص نیست، اجرای طرحی با چنین ابعاد گستردهای تصمیمی بسیار پرریسک است.
وی افزود: ما درگیر تورم و گرانی افسارگسیخته هستیم و در چنین شرایطی، به جای اینکه فشار مضاعفی به دانشجو وارد شود، باید به دنبال کاهش دغدغههای او باشیم. به نظر من اجرای این طرح در شرایط فعلی برای وزارت علوم و دانشگاهها «سم محض» است.
پیشنهاد اجرای آزمایشی طرح در ترم تابستان
دبیر واحد صنفی خوابگاههای سطح شهر دانشگاه تهران در ادامه پیشنهاد کرد: اگر مسئولان بر اجرای طرح جدید تغذیه اصرار دارند، حداقل آن را برای یک ماه در ترم تابستان بهصورت آزمایشی در چند دانشگاه اجرا کنند و نتایج آن را بررسی کنند.
وی گفت: تعداد قابل توجهی از دانشگاهها در تابستان نیز دانشجوی خوابگاهی دارند. میتوان یک ماه طرح را در این دانشگاهها اجرا کرد، مشکلات آن را شناسایی کرد و اگر نقاط قوتی داشت، بعد از رفع ایرادات به سمت اجرای گستردهتر رفت. اگر هم مشخص شد که طرح قابلیت اجرا ندارد، باید آن را متوقف کرد.
حمامی با اشاره به مباحث مطرحشده در جلسهای با حضور نمایندگان شوراهای صنفی دانشگاهها در دانشگاه علامه طباطبایی گفت: در آن جلسه نیز موضوع اجرای سهماهه آزمایشی طرح مطرح شد و قرار بود طرح در چند دانشگاه برتر کشور بهصورت پایلوت اجرا شود تا مشکلات آن مشخص شود و پس از آن درباره ادامه کار تصمیمگیری شود، اما با وقوع جنگ این پایلوت انجام نشد.
وی افزود: سؤال ما این است که اگر قرار بود اجرای آزمایشی به دلیل شرایط جنگی انجام نشود، چرا اکنون بدون آنکه مشکلات طرح در یک دوره آزمایشی شناسایی و برطرف شده باشد، قرار است طرح بهصورت سراسری اجرا شود؟ ما بارها گفتهایم که این طرح سازوکار شفاف و آزمودهشدهای ندارد و باید پیش از اجرای ملی، مشکلات آن در مقیاس محدود مشخص شود.
حمامی تأکید کرد: پیشنهاد ما این است که سازمان امور دانشجویان، صندوق رفاه دانشجویان و وزارت علوم در اجرای این طرح تجدیدنظر کنند و اگر همچنان معتقدند طرح قابل اجراست، ابتدا آن را بهصورت پایلوت اجرا کنند. اگر نتیجه مثبت بود، میتوان با رفع ایرادات به سمت اجرای سراسری رفت؛ اما اجرای یکباره طرحی با این ابعاد، بدون پایلوت و در شرایط اقتصادی و اجتماعی فعلی، میتواند مشکلات جدیدی را به دانشگاهها و دانشجویان تحمیل کند.
پاسخ روشنی به ابهامات طرح جدید تغذیه دانشجویان داده نشده است
در ادامه محمدهادی نجفیان، دبیرکل شورای صنفی دانشگاه علم و صنعت ایران با اشاره به جلسهای که با حضور دبیران شوراهای صنفی دانشگاههای کشور در دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد، گفت: در این جلسه حدود ۹۰ نفر از دبیران شوراهای صنفی حضور داشتند و بیش از ۵۰ نفر از آنها درباره مسائل و نگرانیهای خود صحبت کردند، اما بخش قابل توجهی از پرسشها و ابهامات همچنان نیازمند پاسخ و پیگیری است.
وی با اشاره به نحوه ارائه طرح جدید تغذیه در این جلسه اظهار کرد: انتظار این بود که سازمان امور دانشجویان و صندوق رفاه دانشجویان در ابتدای جلسه توضیحی روشن و مستند درباره این طرح ارائه کنند، اما توضیحات ارائهشده عمدتاً بر اساس همان فایل و محتوایی بود که پیشتر شوراهای صنفی در فضای دانشجویی منتشر کرده بودند.
نجفیان افزود: اگر قرار است چنین طرح گستردهای در سطح کشور اجرا شود، انتظار میرود مجریان آن اشراف کامل و مستندات دقیقی درباره سازوکار اجرایی، مالی و زیرساختی طرح داشته باشند. در حالی که بسیاری از پرسشهایی که پیش از این نیز از سوی دبیران شوراهای صنفی مطرح شده بود، همچنان بدون پاسخ باقی مانده است.
پیشنهاد اجرای پایلوت در دانشگاهها
دبیرکل شورای صنفی دانشگاه علم و صنعت ایران با تأکید بر ضرورت اجرای آزمایشی طرح گفت: امیدواریم در یکی دو ماه باقیمانده تا اجرای طرح، حداقل در چند دانشگاه بهصورت پایلوت اجرا شود تا اگر مشکلاتی وجود دارد، مشخص و برطرف شود و اگر مشکلات آن قابل حل نیست، از همین حالا درباره ادامه اجرای طرح تجدیدنظر شود.
وی درباره میزان حمایت مالی در نظر گرفتهشده برای وعدههای غذایی نیز گفت: باید مشخص شود برای دانشجویانی که حتی تأمین مبلغ ۳۵۰ هزار تومان برای یک وعده غذا نیز برایشان دشوار است، چه تمهیداتی در نظر گرفته شده و این حمایتها قرار است تا چه زمانی ادامه داشته باشد.
نجفیان ادامه داد: اگر دانشجویی بخواهد با مبلغ ۳۵۰ هزار تومان یک وعده غذا تهیه کند، درست است که بخشی از هزینه از طریق سوبسید تأمین میشود، اما باید هزینههای جانبی را نیز در نظر گرفت. برای مثال، در دانشگاه علم و صنعت اکنون پیمانکاری وجود دارد که یک وعده جوجه را با قیمتی در همین محدوده عرضه میکند و اگر دانشجو بخواهد نوشیدنی نیز خریداری کند، هزینه بیشتری باید بپردازد. همین مبالغ کوچک وقتی در طول یک ماه جمع میشود، به هزینه قابل توجهی برای دانشجو تبدیل خواهد شد.
ورود پیمانکار به چرخه تغذیه و نگرانی اختلال در ارائه غذا
وی یکی از نگرانیهای مهم درباره طرح جدید را ورود گسترده پیمانکاران به چرخه تأمین غذای دانشجویان دانست و گفت: ما در این طرح عملاً پیمانکار را وارد رابطهای میکنیم که پیش از این میان دانشگاه و دانشجو برقرار بود. باید برای شرایطی که دانشگاه به هر دلیل نتواند پرداختهای خود را بهموقع انجام دهد نیز سازوکار مشخصی وجود داشته باشد.
نجفیان افزود: باید سناریوهای مختلف را از قبل پیشبینی کرد. اگر به هر دلیل پرداخت به پیمانکار چند روز با تأخیر مواجه شود و پیمانکاران نیز تصمیم بگیرند برای مدتی طبخ غذا را متوقف کنند، دانشگاه و دانشجو چه ابزار و تضمینی برای مدیریت این وضعیت خواهند داشت؟ این پرسش مهمی است که باید پیش از اجرای طرح پاسخ داده شود.
وی تأکید کرد: نمیتوان طرحی با این ابعاد را اجرا کرد، اما برای اختلال احتمالی در پرداختها، تأمین غذا، نظارت بر پیمانکار و تداوم ارائه خدمات، برنامه مشخصی نداشت. دانشجو نباید قربانی اختلاف یا تأخیر در پرداخت میان دانشگاه و پیمانکار شود.
«آزادسازی» بدون ثبات اقتصادی، زیرساخت میخواهد
دبیرکل شورای صنفی دانشگاه علم و صنعت ایران با تأکید بر اینکه دولت نمیتواند در شرایط فعلی بهطور کامل از مسئولیت خود در حوزه تغذیه دانشجویان فاصله بگیرد، گفت: با تورم و شرایط اقتصادی فعلی، اگر قرار است به سمت آزادسازی حرکت کنیم، ابتدا باید زیرساختهای لازم فراهم شود. منظور این نیست که اقتصاد حتماً باید کاملاً باثبات باشد، اما حداقل باید ثبات نسبی وجود داشته باشد؛ نه اینکه قیمتها در فاصله چند روز تغییر کنند.
وی افزود: وقتی قیمت مواد اولیه و هزینههای زندگی دائماً در حال تغییر است، نمیتوان یک حمایت مالی ثابت را برای یک دوره طولانی در نظر گرفت و انتظار داشت قدرت خرید دانشجو و کیفیت غذای او حفظ شود.
نجفیان ادامه داد: دولت و دانشگاه باید در تأمین نیازهای اساسی دانشجو همکاری داشته باشند. دانشجویی که برای تحصیل وارد دانشگاه میشود، پیش از آنکه بتواند روی آموزش تمرکز کند، نیازهایی مانند خوابگاه و تغذیه دارد که باید برای آنها زیرساخت مناسب فراهم شود.
دانشجوی گرسنه نمیتواند روی آموزش تمرکز کند
وی با اشاره به استدلالهایی مبنی بر اینکه اجرای طرح جدید تغذیه میتواند دانشگاه را از امور رفاهی دور کرده و به وظایف آموزشی و علمی متمرکز کند، گفت: دانشجو زمانی میتواند به آموزش بپردازد که نیازهای اولیه او تأمین شده باشد. نمیتوان انتظار داشت دانشجویی که دغدغه غذا و خوابگاه دارد، بدون حل این مسائل با تمرکز کامل به تحصیل بپردازد.
نجفیان تأکید کرد: اگر در نتیجه اجرای این طرح، دسترسی دانشجویان به غذای مناسب با مشکل مواجه شود، آثار آن احتمالاً در ماههای ابتدایی اجرای طرح بهتدریج مشخص خواهد شد و ممکن است در ماههای پایانی سال شدت بیشتری پیدا کند.
وی افزود: امروز شاید هنوز آثار کامل این تصمیم مشخص نباشد، اما در ماههای مهر و آبان و بهویژه با افزایش هزینهها در ماههای پایانی سال، مشکلات تغذیهای دانشجویان میتواند بیشتر خود را نشان دهد.
نگرانی از انتقال مدل جدید به حوزه خوابگاهها
دبیرکل شورای صنفی دانشگاه علم و صنعت ایران در ادامه با اشاره به نگرانیهای موجود درباره آینده خدمات رفاهی دانشگاهها گفت: مسئله فقط تغذیه نیست. این نگرانی وجود دارد که در ادامه، مدل مشابهی درباره خوابگاهها نیز مطرح شود و خوابگاههای خودگردان توسعه پیدا کنند یا حمایتهای فعلی از خوابگاههای دانشگاهی کاهش یابد.
وی اظهار کرد: اگر دانشجو هم در حوزه تغذیه و هم در حوزه خوابگاه با مشکل مواجه شود، چگونه میتواند با آرامش به آموزش و فعالیت علمی خود بپردازد؟ خدمات رفاهی بخشی از زیرساخت آموزش عالی است و نمیتوان آنها را از مأموریت دانشگاه جدا کرد.
هشدار درباره کاهش دسترسی دانشجویان شهرستانی به دانشگاههای برتر
نجفیان با بیان اینکه اجرای این سیاستها میتواند پیامدهای بلندمدتی برای آموزش عالی داشته باشد، گفت: ادامه این روند ممکن است دانشگاههای کشور را به سمت بومیسازی بیشتر سوق دهد و دسترسی دانشجویان شهرهای مختلف به دانشگاههای برتر را محدود کند.
وی افزود: دانشگاههای برتر کشور همواره محل رقابت و حضور دانشجویانی از سراسر کشور بودهاند و حتی با دانشجویان و دانشگاههای کشورهای مختلف رقابت علمی داشتهاند. اگر هزینههای رفاهی به اندازهای افزایش پیدا کند که دانشجویان شهرستانی نتوانند از امکانات خوابگاه و تغذیه استفاده کنند، عملاً بخشی از این دانشجویان از حضور در دانشگاههای برتر محروم خواهند شد.
دبیرکل شورای صنفی دانشگاه علم و صنعت ایران تأکید کرد: نتیجه چنین روندی میتواند کاهش تنوع دانشجویی، محدود شدن دسترسی به دانشگاههای برتر و در نهایت افت سطح آموزشی و علمی این دانشگاهها باشد.
نجفیان گفت: دانشگاه زمانی میتواند مأموریت اصلی خود را در حوزه آموزش، پژوهش و تولید علم انجام دهد که دانشجو دغدغههای اولیه زندگی خود را نداشته باشد. بنابراین هر تغییری در نظام تغذیه و خدمات رفاهی باید با مطالعه، پایلوت، تأمین زیرساخت و پیشبینی سازوکارهای حمایتی انجام شود، نه اینکه یکباره و بدون آزمون در سطح کشور اجرا شود.
دریافت غذا نباید زمان دانشجویان را برای پژوهش هدر دهد
فاطمهسادات دریاباری، عضو شورای صنفی خوابگاه معینیان دانشگاه علامه طباطبایی، با اشاره به تفاوت شرایط دانشجویان از نظر محل سکونت، گفت: دانشجویان را از نظر میزان وابستگی به خدمات تغذیه دانشگاه میتوان به چند گروه تقسیم کرد؛ گروهی از دانشجویان در تهران زندگی میکنند و ممکن است مسئله تغذیه دانشگاه برای آنها اهمیت کمتری داشته باشد، گروهی از شهرهای دیگر به دانشگاه میآیند و در برخی روزها به شهر خود بازمیگردند، اما گروه دیگری که این موضوع برایشان اهمیت بسیار بیشتری دارد، دانشجویان خوابگاهی هستند که تمام ترم در خوابگاه حضور دارند.
وی افزود: دانشجویان خوابگاهی مدت زمان بیشتری در دانشگاه و خوابگاه حضور دارند و طبیعتاً برای انجام فعالیتهای پژوهشی، پایاننامه و تحقیقات خود به زمان بیشتری نیاز دارند. اجرای طرح جدید تغذیه میتواند برای این گروه از دانشجویان مشکلات متعددی ایجاد کند.
عضو شورای صنفی خوابگاه معینیان دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه یکی از مسائل اصلی، زمانبر شدن فرآیند دریافت غذاست، اظهار کرد: دانشجویی که در خوابگاه زندگی میکند و بخش قابل توجهی از زمان خود را صرف پژوهش و کار علمی میکند، اگر مجبور باشد برای دریافت غذا از خوابگاه خارج شود، زمان قابل توجهی را از دست خواهد داد.
دریاباری ادامه داد: این مسئله برای دانشجویان دختر اهمیت بیشتری دارد؛ بهویژه در وعده شام، مراجعه به خارج از خوابگاه برای دریافت غذا میتواند از نظر امنیتی نیز برای آنها مشکلزا باشد و شرایط مناسبی ایجاد نکند.
وی با بیان اینکه در میان دانشجویان خوابگاهی که با آنها در ارتباط است، موافقان جدی برای اجرای این طرح ندیده است، گفت: حتی در شرایط فعلی و با وجود شیوه سنتی تغذیه دانشگاه، بسیاری از دانشجویان ترجیح میدهند غذای خود را سفارش دهند یا در روزهای تعطیل که امکان توزیع غذا وجود ندارد، با مشکلاتی مواجه میشوند.
برخی دانشجویان در خوابگاه گرسنه میخوابند
عضو شورای صنفی خوابگاه معینیان دانشگاه علامه طباطبایی افزود: تا جایی که من اطلاع دارم، در خوابگاه ما بسیاری از دانشجویان حتی در شرایط فعلی نیز در برخی روزها فقط یک وعده غذا میخورند؛ مگر اینکه از روز قبل غذای اضافهای داشته باشند و آن را برای روز بعد نگه دارند.
دریاباری با ابراز نگرانی از اینکه این وضعیت با اجرای طرح جدید تشدید شود، گفت: این مسائل معمولاً در آمارها و گزارشهای رسمی دیده نمیشود، اما هرچه این روند جلوتر برود، به نظر من تعداد دانشجویانی که نمیتوانند غذا تهیه کنند یا مجبور میشوند از وعده غذایی خود صرفنظر کنند، بیشتر خواهد شد.
وی ادامه داد: همین حالا هم در خوابگاه ما دانشجویانی هستند که گرسنه میخوابند. در شرایط فعلی، وقتی غذای توزیعشده باقی میماند، آن را آزاد میکنند و دانشجویانی که نتوانستهاند غذا سفارش دهند یا غذای خود را دریافت کنند، میتوانند از غذای باقیمانده استفاده کنند. تعداد این دانشجویان نیز کم نیست و این امکان حداقل باعث میشود تعدادی از آنها گرسنه نمانند.
دریاباری تأکید کرد: با اجرای طرح جدید، به نظر میرسد همین امکان نیز از بین برود و تعداد دانشجویانی که مجبور میشوند بدون غذا بمانند یا گرسنه به خوابگاه برگردند، افزایش پیدا کند.
نگرانی از تأثیر حذف حمایتهای رفاهی بر ادامه تحصیل
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت افزایش سطح تحصیلات در کشور گفت: یکی از موضوعاتی که کشور و دولت همواره به آن افتخار میکنند، نرخ تحصیلات و افزایش دسترسی افراد به آموزش عالی است. دانشآموزان پس از پایان دوره دبیرستان وارد دانشگاه میشوند و ادامه تحصیل میدهند، اما وقتی امکانات و حمایتهای رفاهی بهتدریج کاهش پیدا کند، ادامه این مسیر برای دانشجویان سختتر میشود.
عضو شورای صنفی خوابگاه معینیان دانشگاه علامه طباطبایی افزود: وقتی هزینههای تحصیل و زندگی دانشجویی افزایش پیدا کند و در کنار آن امکانات رفاهی نیز کاهش یابد، ممکن است تعداد افرادی که پس از پایان دبیرستان ترجیح میدهند به جای ورود به دانشگاه وارد بازار کار شوند، افزایش پیدا کند.
دریاباری در پایان گفت: بنابراین مسئله تغذیه دانشجویان فقط یک موضوع مربوط به غذای روزانه نیست، بلکه میتواند بر کیفیت زندگی دانشجو، زمان اختصاصیافته به فعالیت علمی و حتی تصمیم افراد برای ادامه تحصیل در دانشگاه تأثیر بگذارد.
انتهای پیام
