در سالهایی که زندگی شهری با شتاب و فشارهای روزمره گره خورده و بسیاری از مسافران به دنبال فاصله گرفتن از فضای شهری و تجربه آرامش طبیعت هستند، اقامتگاههای بومگردی میتوانند شکل متفاوتی از سفر را پیش روی گردشگران قرار دهند؛ سفری که در آن اقامت، تنها بخشی از ماجراست.
روستاهایی که مقصد میشوند
در بومگردی، گردشگر صرفاً یک اتاق برای گذراندن شب اجاره نمیکند؛ او وارد فضایی میشود که معماری، غذا، طبیعت، آداب و رسوم و سبک زندگی مردم محلی، بخشی از مقصد گردشگری را شکل میدهد. همین ویژگی است که بومگردی را از یک واحد اقامتی معمولی متمایز میکند.
برای آذربایجانغربی، توسعه این نوع گردشگری از اهمیت بیشتری برخوردار است؛ چرا که بسیاری از روستاهای استان در کنار برخورداری از طبیعت چشمنواز، دارای باغات، محصولات کشاورزی، غذاهای سنتی، صنایعدستی و پیشینه تاریخی هستند؛ عناصری که میتوانند گردشگر را به جای عبور از روستا، برای ماندن در آن ترغیب کنند.
در چنین مدلی، گردشگری فقط درآمد یک اقامتگاه نیست؛ حضور مسافر میتواند برای تولیدکننده محلی، فروشنده محصولات روستایی، عرضهکننده صنایعدستی، راهنمای گردشگری و حتی خانوادهای که غذای بومی تهیه میکند، درآمد ایجاد کند و بخشی از اقتصاد گردشگری را در همان روستا به گردش درآورد.

حمایت از سرمایهگذاران بخش خصوصی حوزه گردشگری در آذربایجان غربی
معاون سیاسی و اجتماعی استاندار آذربایجانغربی، در آیین افتتاح چهل وهفتمین اقامتگاه بوم گردی استان در شهرستان نقده با اشاره به اهمیت توسعه زیرساختهای گردشگری در شهرستانها، اظهار کرد: پروژههای گردشگری فراتر از یک طرح عمرانی هستند و میتوانند در ایجاد نشاط اجتماعی، افزایش امید در میان جوانان و تقویت زمینههای اشتغال پایدار نقش داشته باشند.
رسول مقابلی، حمایت از سرمایهگذاران بخش خصوصی در حوزه بومگردی را بخشی از سیاستهای استان برای استفاده از ظرفیتهای محلی دانست و افزود: توسعه این واحدها میتواند ضمن تثبیت اشتغال، به ماندگاری جمعیت در مناطق روستایی و تقویت هویت بومی کمک کند.
وی تأکید کرد: زمانی که گردشگری در یک روستا رونق میگیرد، آثار آن تنها محدود به محل اقامت گردشگر نیست و میتواند بخشهای مختلف اقتصاد محلی را نیز فعال کند.
ضرورت توسعه گردشگری در آذربایجان غربی
استاندار آذربایجانغربی نیز گردشگری را یکی از ظرفیتهای درآمدزای استان اعلام کرده و با اشاره به ظرفیتهای متنوع آذربایجانغربی در حوزههای مختلف از جمله کشاورزی و معدن، گردشگری را از دیگر ظرفیتهای مهم استان دانسته است.
رضا رحمانی در جمع خبرنگاران با اشاره به طبیعت زیبا، آبشارها و روستاهای خوشآبوهوای آذربایجانغربی، بر ضرورت توسعه بومگردیها تأکید کرده است؛ چرا که این اقامتگاهها میتوانند امکان تجربه طبیعت و زندگی بومی را برای مسافران فراهم کنند.
به گفته استاندار، معرفی غذاهای سنتی، آشنایی گردشگران با آداب و رسوم و معرفی ظرفیتهای گردشگری مناطق مختلف باید در کنار توسعه زیرساختهای اقامتی دنبال شود تا گردشگران، آذربایجانغربی را صرفاً مسیر عبور نبینند و بخشی از سفر خود را در روستاهای استان سپری کنند.
واحدهای بومگردی آذربایجان غربی به ۴۷ واحد رسید
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی آذربایجانغربی نیز در حاشیه افتتاح یک واحد بومگردی در نقده با تأکید بر اهمیت سرمایهگذاری بخش خصوصی در گردشگری، توسعه اقامتگاههای بومگردی را اقدامی مؤثر برای جذب گردشگر و رونق اقتصادی مناطق مختلف استان دانست.
مرتضی صفری با اشاره به افتتاح واحد بومگردی نقده گفت: با بهرهبرداری از این مجموعه، تعداد اقامتگاههای بومگردی فعال در آذربایجانغربی به ۴۷ واحد افزایش یافت.
وی، توسعه شبکه اقامتگاههای بومگردی را یکی از راهبردهای ادارهکل میراثفرهنگی برای توزیع متوازن گردشگران اعلام کرد و افزود: این اقامتگاهها امکان معرفی فرهنگ، آداب و رسوم بومی مناطق مختلف استان را به گردشگران داخلی و خارجی فراهم میکنند.
صفری همچنین تسهیل صدور مجوزها و حمایت از طرحهای بخش خصوصی را مورد تأکید قرار داد و گفت: طرحهایی که در کنار رعایت استانداردهای کیفی، به معرفی فرهنگ بومی و ویژگیهای اقلیمی مناطق مختلف کمک کنند، مورد حمایت قرار میگیرند.

ضعف در معرفی ظرفیتهای روستایی و طبیعی در استان
یکی از صاحبان اقامتگاههای بومگردی در ارومیه در گفتوگو با ایسنا، معرفی و تبلیغات را یکی از مهمترین چالشهای این حوزه اعلام میکند و گفت: بسیاری از روستاها و اقامتگاههای استان ظرفیت مناسبی برای پذیرش گردشگر دارند، اما بخشی از این ظرفیتها هنوز به شکل حرفهای معرفی نشدهاند.
رضازاده ادامه میدهد: گردشگر امروز قبل از سفر درباره محل اقامت، مسیر دسترسی، امکانات، جاذبههای اطراف و حتی نوع غذایی که قرار است دریافت کند، اطلاعات میخواهد. اگر این اطلاعات بهصورت مناسب در اختیار او قرار نگیرد، انتخاب بومگردی دشوار میشود.
این فعال حوزه گردشگری، بهبود راههای دسترسی، آموزش بهرهبرداران، تبلیغات هدفمند، ارائه تسهیلات برای تجهیز اقامتگاهها و ایجاد بستههای گردشگری را از دیگر نیازهای این بخش دانست و ادامه داد: بومگردی زمانی میتواند برای روستا درآمد پایدار ایجاد کند که اقامتگاه از سایر ظرفیتهای منطقه جدا نباشد و گردشگر بتواند در کنار اقامت، از جاذبههای طبیعی و تاریخی، غذاهای محلی، محصولات کشاورزی و صنایعدستی همان منطقه نیز استفاده کند.
لزوم توجه به زیرساختها در مسیر واحدهای بوم گردی
یک گردشگر اهل کرمان که به همراه خانواده خود به آذربایجانغربی سفر کرده و اقامت در یکی از بومگردیهای استان را انتخاب کرده است نیز در گفتوگو با ایسنا گفت: برای سفر فقط دنبال هتل نیستیم؛ دوست داریم محیطی را تجربه کنیم که با زندگی روزمرهمان متفاوت باشد.
او ادامه داد: طبیعت آذربایجانغربی برای ما جذاب بود و اقامت در یک خانه بومی باعث شد سفرمان فقط دیدن چند جاذبه نباشد. غذاهای محلی و فضای روستا هم بخشی از تجربه سفر بود.
این گردشگر افزود: اگر مسیر دسترسی و امکانات اقامتگاه مناسب باشد، بسیاری از مسافران ترجیح میدهند بخشی از سفر خود را در چنین فضاهایی بگذرانند.

به گزارش ایسنا؛ آذربایجانغربی برای توسعه گردشگری روستایی، بخش مهمی از داشتههای اولیه را در اختیار دارد؛ طبیعت متنوع، روستاهای تاریخی، باغها، محصولات کشاورزی، غذاهای محلی و فرهنگ بومی، همه میتوانند بخشی از یک محصول گردشگری باشند.
اما تبدیل این داشتهها به درآمد، نیازمند زنجیرهای بههمپیوسته از اقامت، دسترسی، تبلیغات، آموزش، خدمات و معرفی جاذبهها است. اگر بومگردی صرفاً به محلی برای اقامت گردشگر تبدیل شود، بخش بزرگی از ظرفیت آن بلااستفاده میماند؛ اما اگر با اقتصاد محلی پیوند بخورد، میتواند گردشگر را به مصرفکننده محصولات و خدمات روستا تبدیل کند.
روستاهای آذربایجانغربی میتوانند بیش از آنکه محل عبور گردشگر باشند، بخشی از مقصد سفر باشند؛ به شرط آنکه توسعه بومگردی همزمان با معرفی جاذبههای روستایی، ارتقاء کیفیت خدمات و حمایت واقعی از سرمایهگذاران و جوامع محلی دنبال شود.
در نهایت، بومگردی زمانی موفق خواهد بود که گردشگر با خاطرهای از طبیعت، غذا، فرهنگ و زندگی بومی روستا را ترک کند و بخشی از درآمد سفر او نیز در همان روستا باقی بماند؛ مدلی که میتواند گردشگری را از یک فعالیت فصلی و محدود، به یکی از پایههای اقتصاد محلی در آذربایجانغربی تبدیل کند.
انتهای پیام