آیتالله سید کاظم نورمفیدی در نشست «هفت اثر از اندیشمندان استرآباد» که امروز پنجشنبه ۱۹ شهریور برگزار شد، با اشاره به ضرورت توجه حوزههای علمیه به حفظ و احیای آثار علمای گذشته اظهار کرد: در هیچ استانی تشکیلات قرآنی مردمنهاد با گستردگی قم، از پیش از دبستان تا سطوح عالی حوزه، وجود ندارد. در کنار این ظرفیت، حوزههای علمیه نیز در زمینههای مختلف علمی و پژوهشی فعالیت دارند و لازم است این ظرفیتها بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرند.
نماینده ولی فقیه در استان گلستان و امام جمعه گرگان افزود: یکی از مسئولیتهای حوزههای علمیه، حفظ و احیای آثار علمای گذشته در زمینههای مختلف است؛ نه فقط در فقه و اصول، بلکه در مباحث کلامی، اعتقادی و حتی فلسفی که این آثار باید احیا و معرفی شوند تا هم مورد استفاده قرار گیرند و هم جهان بداند که تشیع دارای ریشههای محکم و تاریخی است.
نورمفیدی با اشاره به تفاوت دیدگاههای علمای گذشته در دورههای مختلف گفت: شهید آیتالله مطهری(ره) به این نکته اشاره کردهاند که وقتی نظرات مربوط به شیخ طوسی را با شیخ انصاری مقایسه میکنیم، تفاوت بسیار زیادی میان آنها وجود دارد. باید بررسی شود که منشأ این تفاوت و تطور چه بوده است؛ آیا صرفا مسئله استنباط مطرح بوده یا شرایط زمان و مکان نیز در این تحول مؤثر بوده است؛ همان نکتهای که حضرت امام(ره) نیز بر آن تأکید داشتند.
وی ادامه داد: در کنار احیای آثار گذشتگان، حوزههای علمیه باید مسائل جدیدی را که در جوامع انسانی پدید آمده است، مورد توجه قرار دهند. امروز موضوعاتی وجود دارد که در گذشته مطرح نبوده و در کتابهای فقهی نیز مورد بحث قرار نگرفته است و این مسائل باید با اشراف علمی و با توجه به آنچه در دنیا درباره آنها مطرح میشود، بررسی شوند.
نورمفیدی با اشاره به ظرفیت علمی و تاریخی منطقه استرآباد گفت: در تاریخ زندگی بوعلی سینا آمده است که او به منطقه گرگان و استرآباد آمده بود تا در پناه قابوسبنوشمگیر قرار گیرد، اما زمانی که به این منطقه رسید، قابوس از دنیا رفته بود و بنابراین به سمت همدان مهاجرت کرد و در آنجا مستقر شد. این موضوع نشان میدهد که منطقه ما در طول تاریخ، محل حضور و فعالیت شخصیتهای علمی مختلف بوده است.
وی افزود: درباره علمای منطقه نیز باید افکار و اندیشههای آنان مورد بررسی و تحقیق قرار گیرد. در مورد شخصیتهایی مانند محمد امیرآبادی نیز لازم است مجموعه افکار و اندیشههای آنان بهصورت دقیق بررسی شود تا آنچه از مجموع این آثار و دیدگاهها قابل استنباط است، استخراج و معرفی شود.
نورمفیدی همچنین با اشاره به ظرفیتهای قرآنی موجود استان قم گفت: در استان قم، در کنار مؤسسات قرآنی، مرکز مدیریت حوزههای علمیه نیز در حوزه قرآن دارای ظرفیتهایی مانند انجمن قرآنپژوهی و مرکز قرآن و عترت است. همچنین اتحادیه مؤسسات قرآنی، با حضور مؤسساتی که از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یا سازمان تبلیغات اسلامی مجوز دارند، ظرفیت دیگری است که میتواند در این زمینه نقشآفرینی کند.
وی بیان کرد: این مجموعهها میتوانند به یکدیگر کمک کنند و میان آنها همافزایی ایجاد شود، اما این همافزایی در استان هنوز کمرنگ است. اگر تدبیری اندیشیده شود که مرکز قرآن و عترت و انجمن قرآنپژوهی حوزههای علمیه با مؤسسات قرآنی که از پیش از دبستان تا مقاطع بالاتر و برای کودکان، نوجوانان و بزرگسالان فعالیت میکنند، پیوند داشته باشند، هر کدام میتوانند در بخشهایی به دیگری کمک کنند و دستاورد ارزشمندی در عرصه قرآنی استان رقم بخورد.
نورمفیدی تصریح کرد: ظرفیت مؤسسات قرآنی در مقاطع پیش از دبستان و ابتدایی میتواند کمک بزرگی به حوزههای علمیه و خانوادههای روحانیون باشد. مراکز قوی و نوآوری در این زمینه فعالیت میکنند که برنامههای جذاب و خلاقانهای دارند و میتوان از این تجربهها استفاده کرد. از سوی دیگر، ظرفیت سطوح عالی حوزه نیز میتواند به مؤسسات قرآنی کمک کند.
وی با تأکید بر آمادگی برای همکاری در این مسیر یادآور شد: امیدوارم این جلسه دستاورد خوبی برای تحقق این ارتباط و استفاده از ظرفیتهای موجود داشته باشد. ما آماده خدمت و همکاری هستیم تا بتوانیم اقدام مؤثری در این زمینه انجام دهیم.
۷ اثر از میراث علمی اندیشمندان استرآباد رونمایی شد
حجتالاسلام والمسلمین مسعودی در مراسم رونمایی از هفت اثر از اندیشمندان استرآباد، ضمن خیرمقدم به آیتالله سیدکاظم نورمفیدی و اساتید، طلاب و فضلای استان گلستان، به تشریح فعالیتهای مؤسسه دارالمعرفه پرداخت و اظهار کرد: این مؤسسه در سال ۱۳۸۸ با همت آیتالله سیدکاظم نورمفیدی تأسیس شد و طی ۱۷ سال فعالیت، اقدامات مختلفی در عرصههای علمی، فرهنگی و پژوهشی انجام داده است.
وی بخش پژوهش مؤسسه دارالمعرفه را یکی از بخشهای مهم این مجموعه عنوان کرد و گفت: یکی از محورهای اصلی فعالیتهای پژوهشی، احیای آثار علمای استرآباد و جرجان است؛ چراکه معرفی علما و اندیشمندانی که بر جامعه علمی و دینی حق دارند، از وظایف مهم ما و اقدامی در راستای حفظ و احیای میراث علمی شیعه است.
مسعودی افزود: در سال ۱۳۹۱ در گام نخست، مجموعهای با عنوان «اثرآفرینان جرجان و استرآباد» تهیه و منتشر شد که در آن نام بیش از ۳۵۰ نفر از علما و بزرگان این منطقه به همراه شرح حال مختصر و آثار و تألیفات آنان گردآوری شده است.
قائممقام مؤسسه دارالمعرفه ادامه داد: این مجموعه مقدمهای برای آغاز روند احیای آثار علمای استرآباد و جرجان بود و در ادامه این مسیر، هفت اثر از آثار علمی اندیشمندان این منطقه آمادهسازی و منتشر شده است.
وی «ضوابط الرضا» اثر میرداماد، «شرح تهذیب الاحکام» و «فوائد المکیه» آثار ملا محمدامین استرآبادی، «خلاصه الوصول» اثر محمدباقر موسوی استرآبادی، «رساله عباسیّه» اثر سلطان حسین واعظ استرآبادی، «شرح قواعد» و «شرح کتاب اعتقادات صدوق» اثر ابوالفتح بن میرمخدوم حسینی استرآبادی را هفت اثر رونماییشده در این مراسم عنوان کرد.
مسعودی همچنین از ادامه این طرح خبر داد و گفت: دو اثر دیگر با عنوانهای «دفتر میراث استرآباد» و «شرح کتاب مکارم الاخلاق» در دست تحقیق و آمادهسازی قرار دارند و پس از تکمیل مراحل پژوهشی منتشر خواهند شد.
وی با تقدیر از پژوهشگران این آثار اظهار کرد: حججالاسلام والمسلمین علی فاضلی، آلطٰها، کرباسچی، روحالله فاضلی و منگلهچی از جمله افرادی هستند که در این عرصه همکاری و پژوهش کردهاند و آثار ارائهشده حاصل تلاشهای این پژوهشگران است.
قائممقام مؤسسه دارالمعرفه در ادامه با اشاره به دومین محور فعالیتهای پژوهشی این مؤسسه گفت: بخشی از فعالیتهای مؤسسه به جمعآوری، تدوین و انتشار آثار آیتالله سیدکاظم نورمفیدی اختصاص دارد که تاکنون ۱۰ عنوان اثر در ۱۹ جلد از مجموعه سخنرانیها و مباحث ایشان در موضوعات مختلف منتشر شده است.
وی افزود: این آثار در موضوعات اعتقادی، اخلاقی، تفسیری و خطبههای نماز جمعه تدوین شدهاند و خطبههای نماز جمعه آیتالله نورمفیدی در دهه ۶۰ نیز در ۹ جلد منتشر شده است.
مسعودی از آمادهسازی مجموعه خطبههای نماز جمعه آیتالله نورمفیدی در دهه ۷۰ خبر داد و گفت: این مجموعه در ۱۰ جلد در دست انتشار است و مراحل پایانی آمادهسازی آن در حال انجام است.
وی با اشاره به فعالیتهای علمی و اجتماعی آیتالله نورمفیدی اظهار کرد: ایشان در طول سالهای فعالیت خود، در کنار اقدامات علمی در حوزههایی همچون معارف، تفسیر و شرح نهجالبلاغه، از خدمترسانی اجتماعی نیز غافل نبوده و فعالیتهای اجتماعی نیز مانع ادامه فعالیتهای علمی ایشان نشده است.
قائممقام مؤسسه دارالمعرفه تأسیس حوزه علمیه برادران و حوزه علمیه خواهران در گرگان، ساخت ۲۰ مدرسه در سطح استان و آغاز ساخت هفت مدرسه دیگر، احداث بیمارستان فوقتخصصی سرطان و ساخت ۳۴ واحد مسکونی در شهرک مهدیه برای طلاب را از جمله اقدامات انجامشده برشمرد.
مسعودی اضافه کرد: واحدهای مسکونی شهرک مهدیه ساخته شده و در اختیار طلاب قرار گرفته است و این اقدام بر اساس شرایط و ضوابط مرکز مدیریت حوزههای علمیه انجام شده است.
وی در ادامه با اشاره به سومین محور فعالیتهای مؤسسه دارالمعرفه گفت: تاکنون ۳۰ عنوان اثر از آیتالله سیدمجتبی نورمفیدی در موضوعات مختلف فقهی، اصولی، رجالی، تفسیری و معارف اهلبیت(ع) منتشر شده است.
قائممقام مؤسسه دارالمعرفه افزود: ۲۰ عنوان اثر دیگر از آثار آیتالله سیدمجتبی نورمفیدی نیز در دست تنظیم و آمادهسازی برای انتشار قرار دارد.
مسعودی از همکاران مؤسسه دارالمعرفه و پژوهشگاه مطالعات فقه معاصر و همچنین پژوهشگرانی که در مسیر احیای آثار علمی علما و اندیشمندان همکاری داشتهاند، قدردانی کرد.
یادآور میشود در پایان این مراسم از هفت اثر اندیشمندان استرآباد رونمایی شد.
انتهای پیام