حجتالاسلام والمسلمین محمد باقر ولدان، دوشنبه ۲۳ شهریور در آیین افتتاحیه کارگروه گفتمانسازی شورای عالی قرآن استان فارس، با خطاب قرار دادن اعضای شورای عالی قرآن استان فارس، اساتید و خادمان این عرصه، اظهار کرد: امروز در افتتاحیه کارگروه گفتمانسازی شورای عالی قرآن استان فارس، در حقیقت یک جلسه عادی را آغاز نمیکنیم، بلکه به دنبال آغاز یک حرکت فکری و اجتماعی هستیم.
وی افزود: مأموریت اصلی ما در این کارگروه آن است که قرآن را از متن کتابها، جلسات و برنامهها، به متن زندگی مردم و تصمیمهای جامعه وارد کنیم.
مدیرکل تبلیغات اسلامی فارس با اشاره به اینکه قرآن کریم خود را «هدی للناس» معرفی میکند، تصریح کرد: قرآن برای هدایت انسانها نازل شده است، نه صرفاً برای قرائت، حفظ و مسابقه؛ هرچند این موارد مقدمهای ارزشمند و ضروری به شمار میروند، اما مقصد نهایی نیستند.
ولدان ادامه داد: مقصد آن است که انسان، خانواده، محله و مدرسه قرآنی شکل بگیرد، مسئولان با منطق قرآن تصمیمگیری کنند و جامعه با این منطق حرکت خود را تنظیم کند.
وی، درباره مفهوم گفتمانسازی نیز بیان کرد: گاهی تصور میشود گفتمانسازی به معنای سخن گفتن بسیار درباره قرآن است، در حالی که گفتمانسازی چیزی فراتر از گفتن است؛ گفتمان یعنی تبدیل یک مفهوم به مسئله عمومی، تبدیل مسئله عمومی به مطالبه و در نهایت تبدیل مطالبه به رفتار و اقدام.
مدیرکل تبلیغات اسلامی فارس توضیح داد: اگر عدالت یک واژه قرآنی است، گفتمانسازی یعنی عدالت به یک مطالبه اجتماعی تبدیل شود، یا اگر احسان و کرامت انسان آموزههای قرآن هستند، باید در روابط اجتماعی، خدمترسانی و نحوه برخورد با مردم، خانواده، جوانان و حتی مخالفان نمود پیدا کنند.
حرکت از آشنایی با قرآن به مراجعه به قرآن برای حل مسائل
ولدان با بیان اینکه سؤال اصلی نباید فقط این باشد که چگونه مردم را بیشتر با قرآن آشنا کنیم، تأکید کرد: بلکه باید بپرسیم چگونه کاری کنیم که مردم مسائل زندگی خود را با قرآن ببینند و برای حل مسائل خود به قرآن مراجعه کنند؛ این نقطه آغاز گفتمانسازی قرآنی است.
وی همچنین با اشاره به ظرفیت عظیم استان فارس در حوزههای انسانی، فرهنگی، حوزوی، دانشگاهی و مردمی، خاطرنشان کرد: ما مجموعههای بسیاری داریم که هرکدام کارهای ارزشمندی انجام میدهند، اما اگر این ظرفیتها به یکدیگر متصل نشوند، ممکن است فعالیت زیاد باشد اما اثر اجتماعی متناسب با آن شکل نگیرد.
مدیرکل تبلیغات اسلامی فارس ادامه داد: بنابراین شورای عالی قرآن باید بتواند میان مسجد و مدرسه، حوزه و دانشگاه، هیئت و کانون فرهنگی، رسانه و مجموعههای مردمی، ادارات و نهادهای قرآنی و همچنین قاریان و حافظان و نسل جوان، یک شبکه فعال قرآنی ایجاد کند.
وی با اشاره به مأموریتهای پنجگانه این کارگروه، افزود: اولین و اساسیترین مأموریت این کارگروه، مسئلهشناسی قرآنی است تا بتوانیم مسائل واقعی مردم استان در حوزههای طلاق، خانواده، جمعیت، تربیت فرزند، آسیبهای اجتماعی، امید اجتماعی، اخلاق، هویت جوان، فضای مجازی و سبک زندگی را شناسایی کرده و برای آنها راهکار ارائه دهیم.
ضرورت تبدیل قرآنگویی به قرآنزیستی
ولدان در ادامه سخنان خود در کارگروه گفتمانسازی شورای عالی قرآن استان فارس، بر ضرورت بازنگری در رویکردهای تبلیغی و آموزشی تأکید کرد و از حرکت به سمت عملیاتیسازی آموزههای قرآنی در متن زندگی مردم سخن گفت.
وی درباره نحوه مواجهه با مسائل جامعه گفت: ما نباید ابتدا یک موضوع قرآنی انتخاب کنیم و بعد به دنبال مخاطب بگردیم، بلکه باید از دل مسئله مردم به سمت راهحل قرآنی حرکت کنیم و بپرسیم که قرآن درباره این مسئله خاص چه حرفی برای گفتن دارد.
مدیرکل تبلیغات اسلامی فارس افزود: ما نیازمند تولید ادبیات جدید قرآنی هستیم؛ ادبیاتی که برای نوجوان قابل فهم، برای جوان جذاب، برای خانواده کاربردی و برای مدیر قابل استفاده باشد و بتواند به عنوان یک مطالبه در جامعه مطرح شود.
وی با تأکید بر اینکه مفاهیمی همچون صبر، توکل، امید، عدالت، احسان، عفو، امر به معروف، مسئولیت اجتماعی و کرامت انسانی نباید صرفاً موضوع یک سخنرانی باشند، تصریح کرد: باید ببینیم چگونه میتوان این آموزهها را به مسئله و مطالبه اجتماعی تبدیل کرد.
ولدان در ادامه گفت: اگر گفتمان قرآن در رسانه حضور نداشته باشد، دیگران برای مسائل زندگی مردم معنا تولید میکنند؛ بنابراین باید قرآن را با زبان رسانه، هنر، کلیپ کوتاه، پادکست، روایت، داستان و ظرفیت شبکههای اجتماعی وارد میدان کنیم.
ارزیابی فعالیتهای قرآنی بر اساس اثرگذاری اجتماعی
وی با اشاره به اهمیت ارزیابی دقیق فعالیتهای قرآنی بیان کرد: باید از خود بپرسیم که این فعالیت قرآنی چه تغییری در زندگی مردم ایجاد کرد و باید میان تعداد شرکتکنندگان در برنامهها و کسانی که بعد از برنامه، رفتار قرآنی را در زندگی خود تغییر دادهاند، تفاوت قائل شویم.
مدیرکل تبلیغات اسلامی فارس پیشنهاد داد که از امروز در شورای عالی قرآن، تغییر نگاه از برنامهمحوری به مسئلهمحوری، از فعالیتمحوری به اثرگذاری، از مخاطبسازی به جامعهسازی و از قرآنگویی به قرآنزیستی دنبال شود که در این صورت کارگروه گفتمانسازی به یکی از مهمترین بخشهای شورای عالی قرآن تبدیل خواهد شد.
وی شعار راهبردی «هر مسئله، یک آیه؛ هر آیه، یک راهحل؛ هر راهحل، یک اقدام» را برای این حرکت پیشنهاد داد و گفت: این شعار به معنای شناسایی مسائل واقعی استان، یافتن راهکار از قرآن و تبدیل آن به اقدام اجتماعی است که در واقع قرآن را به میدان عمل میآورد.
ولدان در پایان بیان کرد: گفتمانسازی قرآنی کار یک دستگاه، یک روحانی، یک قاری یا یک مدیر نیست؛ این گفتمان زمانی شکل میگیرد که همه ما احساس کنیم قرآن کتاب زندگی ماست و امیدواریم این کارگروه حرکتی را آغاز کند که نتیجه آن افزایش ایمان، امید، اخلاق، مسئولیتپذیری و معنویت در جامعه باشد و خداوند توفیق دهد که قرآن را بخوانیم، بفهمیم، باور کنیم، عمل کنیم و آن را در جامعه جاری کنیم.
انتهای پیام
