با آغاز سال تحصیلی، اضطراب و نگرانی در بسیاری از کودکان و حتی والدین افزایش می‌یابد و روان‌درمانگران تاکید کردند هدف این نیست که اضطراب را کاملا از بین ببریم زیرا اضطراب احساس طبیعی در انسان است اما باید راه‌های مقابله با آن را بدانیم. این اضطراب در بیشتر کودکان با گذشت زمان و ادامه سال تحصیلی کاهش پیدا می‌کند اما والدین می‌توانند کمک کنند کودک سال تحصیلی را با شرایط بهتری آغاز کند.

کارشناسان اظهار کردند تغییر معلم و برنامه روزانه، فشارهای اجتماعی، انتظارات تحصیلی و ترس از ناشناخته‌ها از مهم‌ترین عوامل ایجاد اضطراب در کودکان پیش از بازگشت به مدرسه هستند. بسیاری از کودکان بیش از آنکه از خود مدرسه رفتن مضطرب باشند، از تصور اتفاقاتی که ممکن است رخ دهد نگرانی دارند به همین دلیل ممکن است روزها یا حتی هفته‌ها پیش از آغاز مدرسه، درباره بازگشت به کلاس‌ها مضطرب باشند.

یکی از دلایل اصلی نگرانی و اضطراب دانش آموزان، ترس از ناشناخته‌هاست. این موضوع درباره همه انسان‌ها صدق می‌کند. هدف این است که به دانش‌آموزان یاد بدهیم چگونه با این احساس کنار بیایند و آن را مدیریت کنند.

بر اساس گزارش چایلدمایند، اگر کودک برای روز اول مدرسه بسیار مضطرب شده، بهتر است والدین در صورت امکان پیش از شروع مدرسه، همراه وی به مدرسه بروند، محیط را ببینند و محل کلاس‌ها و بخش‌های مختلف را پیدا کنند. آشنا شدن زودهنگام با معلم نیز می‌تواند از اضطراب کودک کم کند.

یکی دیگر از راهکارها این است که برای صبح روز اول، فردی مانند یک دوست، معلم یا یکی از کارکنان مدرسه آماده باشد تا کودک را تحویل بگیرد و بلافاصله وی را درگیر یک فعالیت کند. این کار می‌تواند لحظه جدایی از والدین را آسان‌تر کند.

پس از اینکه کودک توانست این لحظه دشوار را پشت سر بگذارد، تشویق وی اهمیت زیادی دارد. برای مثال والدین می‌توانند بگویند «امروز صبح خیلی خوب عمل کردی که مستقیم به کلاس رفتی». در نهایت، اگر اضطراب کودک برطرف نشود و در رفتن به مدرسه یا عملکردش اختلالی ایجاد کند، ممکن است زمان آن فرا رسیده باشد که از یک متخصص سلامت روان کمک گرفته شود.

والدین چگونه می‌توانند به فرزندشان برای ورود به محیط جدید کمک کنند؟

مهم است که احساس کودک را بپذیرید و به رسمیت بشناسید. قرار نیست احساس اضطراب را از بین ببریم یا از آن فرار کنیم. باید آن را بپذیریم و به کودک اعتماد داشته باشیم و وی را به‌تدریج با شرایط جدید روبه‌رو کنیم. به جای گفتن «نگران نباش، چیزی برای ترسیدن نیست»، بهتر است بگویند «می‌دانم که مضطربی، چیزهای جدید می‌توانند ترسناک باشند، اما مطمئنم از پس آن برمی‌آیی».

کارشناسان همچنین توصیه کردند که خانواده‌ها پیش از آغاز مدرسه، برنامه‌ای منظم و قابل پیش‌بینی برای کودک ایجاد کنند. خواب کافی و منظم، وعده‌های غذایی مرتب و آماده کردن وسایل مدرسه از شب قبل می‌تواند به کاهش نگرانی کمک کند.

یکی دیگر از توصیه‌های مهم، تمرکز بر توانایی مقابله است. والدین به جای اینکه بگویند «هیچ اتفاق بدی نمی‌افتد»، بهتر است به کودک اطمینان دهند که «هر اتفاقی هم بیفتد، راهی برای حل آن پیدا می‌کنیم.» این روش به کودک تاب‌آوری می‌آموزد و باعث می‌شود برای آرام شدن، همیشه به اطمینان‌بخشی والدین وابسته نباشد.

متخصصان همچنین هشدار دادند اجتناب از مدرسه ممکن است در بلندمدت اضطراب کودک را تشدید کند زیرا کودک ممکن است یاد بگیرد که تنها راه رهایی از اضطراب، فرار از موقعیت ترسناک است.

 چه زمانی اضطراب طبیعی است و چه زمانی باید از متخصص کمک گرفت؟

بر اساس گزارش سی‌بی‌سی، ممکن است اضطراب کودک در هفته‌های نخست بازگشت به مدرسه وجود داشته باشد زیرا در حال سازگار شدن با برنامه جدید است اما اگر اضطراب برای چندین هفته ادامه پیدا کند، به جای بهتر شدن شدیدتر شود، ناراحتی قابل‌توجهی ایجاد کند یا در حضور کودک در مدرسه، خواب، روابط دوستانه، زندگی خانوادگی یا فعالیت‌های روزمره وی اختلال ایجاد کند، بهتر است از متخصص کمک گرفته شود.

ترس و اضطراب از رفتن به مدرسه در برخی کودکان می‌تواند نشانه مشکلات عمیق‌تری مانند زورگویی، مشکلات یادگیری، تنش‌های خانوادگی یا اضطراب جدایی باشد و اگر ادامه پیدا کند، به دور شدن کودک از محیط آموزشی منجر شود.

نگرانی از شکست تحصیلی نیز عامل دیگری است. برخی کودکان می‌ترسند درس‌ها بیش از حد دشوار باشد، نتوانند همگام با سایر دانش‌آموزان پیش بروند یا هنگام پرسش معلم پاسخ درست را ندانند. از سوی دیگر، اضطراب جدایی می‌تواند باعث شود کودک از اینکه هنگام حضور در مدرسه اتفاق بدی برای والدینش رخ دهد، نگران باشد.

نشانه‌های اضطراب مدرسه

امتناع از مدرسه رفتن فقط بهانه‌گیری یا غیبت معمولی نیست. در امتناع از مدرسه، کودک واکنش هیجانی منفی و شدیدی نسبت به حضور در مدرسه نشان می‌دهد. از نشانه‌های مهم می‌توان به بی‌میلی شدید برای رفتن به مدرسه، گریه و پریشانی، پنهان شدن یا خودداری از ترک خانه، بلند نشدن از تختخواب یا حتی امتناع از پیاده شدن از خودرو اشاره کرد.

برخی کودکان نیز پیش از رفتن به مدرسه دچار علائم جسمی مانند تهوع، دل‌درد، سردرد یا تنگی نفس می‌شوند علائمی که معمولا پس از برطرف شدن ترس از رفتن به مدرسه کاهش پیدا می‌کنند. نگرانی‌های مکرر و نیاز شدید به اطمینان گرفتن از والدین، بیقراری، وابستگی و گریه هنگام اضطراب و همچنین اختلالات خواب، کابوس یا مشکل در تنها خوابیدن نیز می‌توانند از دیگر نشانه‌ها باشند.

کارشناسان توصیه کردند والدین ابتدا با کودک درباره علت نگرانی وی صحبت و سپس با همکاری مدرسه، علت اصلی اضطراب را شناسایی و برای رفع آن اقدام کنند.

بر اساس گزارش ویک، رسیدگی زودهنگام اهمیت زیادی دارد زیرا امتناع از مدرسه رفتن در کوتاه‌مدت باعث از دست رفتن آموزش و ارتباط با همسالان می‌شود و در صورت ادامه یافتن، می‌تواند به فاصله گرفتن طولانی‌مدت کودک از مدرسه و تحصیل منجر شود.

انتهای پیام